PL61895B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 21.1.1967 Wystawa Osiagniec Polskiej A Mysli Technicznej Warszawa Opublikowano: 20.1.1971 61895 KI. 42 1, 4/01 MKP G 01 n, 1/22 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Jan Paluch, Andrzej Grudzinski, Kazimierz Marchlewski, Tadeusz Darnikiewicz Wspólwlasciciele patentu: Polska Akademia Nauk (Zaklad Badan Nau¬ kowych Górnoslaskiego Okregu Przemyslowe¬ go), Zabrze (Polska) Politechnika Slaska (Katedra Techniki Sani¬ tarnej), Gliwice (Polska) Urzadzenie do programowego pobierania próbek gazowych zanieczyszczen powietrza Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pro¬ gramowego pobierania próbek gazowych zanie¬ czyszczen powietrza* Znane sa urzadzenia sluzace do badania stopnia zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego przez gazy przemyslowe, zaopatrzone w szereg pluczek wypelnionych wodnym roztworem odczynnika che¬ micznego wiazacego okreslone gazowe zanieczysz¬ czenia powietrza. Badane powietrze zasysa sie po¬ przez pluczki przy uzyciu pompy membranowej, a objetosc powietrza poddanego badaniu okresla sie za pomoca gazomierza. W innych znanych urzadzeniach objetosc powietrza okresla sie za po¬ moca zliczania ilosci obrotów pomiarowej turbiny powietrznej, która po odmierzeniu jednej z kilku wybieranych ilosci zassanego powietrza natych¬ miast przelacza pobór na nastepna kolejna plucz¬ ke przy pomocy zaworu wielodrogowego.Te znane urzadzenia maja pewne niedogodnosci.Nie daja one mozliwosci plynnego regulowania wydatku powietrza, co przy badaniu zanieczysz¬ czen ma istotne znaczenie. Ponadto przy tego typu badaniach wazna role odgrywa okreslenie ilosci zanieczyszczen w dowolnie wybranym okresie cza¬ su, w dowolnej czesci doby lub w calej dobie.Dla osiagniecia tego celu znane urzadzenia wy¬ magaja stalej obslugi i pracy laboranta.Wynalazek ma na celu usuniecie tych niedogod¬ nosci i skonstruowanie urzadzenia, które w spo¬ sób automatyczny, zgodnie z programowaniem 25 przez badajacego, utrzymywaloby staly przeplyw jako miernik ilosci powietrza zassanego w okre¬ slonym . czasie, przy czym przeplyw móglby byc plynnie nastawiony w szerokich granicach, reali¬ zowaloby zaprogramowany cykl obejmujacy prze¬ dzialy czasu przeplywu i przerw, i w okreslonych momentach przelaczalo droge zasysania na posz¬ czególne pluczki.Wedlug wynalazku cel ten osiagnieto przez skon¬ struowanie urzadzenia, w którym znane pluczki sa polaczone z wielodroznym zaworem obrotowym, którego czesc ruchoma jest polaczona z zespolem napedowym zlozonym z silnika elektrycznego, re¬ duktora z przerywaczem i hakowego zabieraka wspólpracujacego z kolem zebatym. Zawór wielo¬ drozny jest polaczony ze zbiornikiem wyrównuja¬ cym pulsacje a dalej z osuszaczem i stabilizatorem malych przeplywów. Stabilizator jest zaopatrzony w rotametr i zawór nastawczy i jest polaczony z tlokowa pompa prózniowa napedzana w znany sposób za pomoca silnika elektrycznego.Urzadzenie jest zaopatrzone w uklad sterowania zawierajacy przekaznik czasowy do programowa¬ nia pracy pompy prózniowej oraz przekaznik cza¬ sowy sterujacy praca silnika elektrycznego w ze¬ spole napedowym wielodroznego zaworu obroto¬ wego. Przekaznik czasowy zaworu obrotowego jest polaczony z obrotowym przelacznikiem o ilosci po¬ lozen odpowiadajacej ilosci oliwek doplywowych zaworu. Uklad ponadto jest wyposazony w dwa 6189561895 przekazniki pomocnicze i pfzekaznikf cieplny zwloczny. Oba przekazniki czasowe sa ze soba sprzezone za posrednictwem pozostalych elemen¬ tów ukladu w taki sposób, iz zalaczenie przekaz¬ nika pompy prózniowej powoduje po uplywie okreslonego czasu zalaczenie przekaznika zaworu.Przekaznik zaworu po okreslonym czasie przesta¬ wia czesc ruchoma zaworu w kolejne polozenie i wylacza silnik pompy na czas okreslony, po czym wlacza ja powtórnie i powoduje rozpoczecie cy¬ klu zasysania powietrza przez nastepna pluczke.Uklad sterowania jest dodatkowo, wyposazony w lampki kontrolne polozenia zaworu wielodrogowe- go, lampki kontrolne pracy przekazników czaso¬ wych, lampke alarmowa oraz przelacznik blysko¬ wy, który pozwala na wylaczenie .automatyki i ustawienie urzadzenia na prace ciagla.Przedmiot wynalazku zostanie blizej Wyjasniony na przykladzie wykonania przedstawionym na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat urza¬ dzenia, a fig. 2 przedstawia schemat polaczen ukladu sterowania.Jak pokazano na rysunku, urzadzenie ma dwa¬ nascie pluczek 1 polaczonych elastycznymi prze¬ wodami z obrotowym dwunastodroznym zaworem 2. Zawór 2 jest polaczony elastycznym przewodem z wyrównujacym pulsacje zbiornikiem 3 o obje¬ tosci 0,4 litra a dalej z osuszaczem 4 i stabiliza¬ torem 5 malych, przeplywów. Stabilizator 5 zaopa¬ trzony w rotametr i zawór nastawczy jest pola¬ czony elastycznym przewodem z tlokowa próznio¬ wa pompa 6. Pompa 6 jest napedzana w ' znany sposób za pomoca silnika elektrycznego i ma obje¬ tosc skokowa Vu = 2 cm3, wydatek 100 1/godz. i da¬ je moznosc zasysania powietrza przy lacznym opo¬ rze przeplywu 2000 mm- slupa H20, co umozliwia uzycie przystawki z dodatkowymi pluczkami po¬ laczonymi szeregowo celem selektywnego wiaza¬ nia na drodze chemicznej okreslonych gazowych zanieczyszczen powietrza.Zawór 2 jest napedzany za pomoca elektryczne¬ go silnika 7 i jest zaopatrzony na obwodzie w do¬ plywowe oliwki 8. Silnik 7 napedza czesc rucho¬ ma zaworu 2 za posrednictwem reduktora 9z$nrze- rywaczem i kola zebatego 11 o skosnych zebach osadzonego na osi zaworu, z którym wspólpracuje hakowy zabierak 10 napedzany tarcza mimosrodo- wa osadzona na osi reduktora 9* Uklad sterowania urzadzenia ma przekaznik cza¬ sowy 1 Pen o zakresie regulacji od 0 do 120 min. sterujacy praca silnika 7 oznaczonego na fig. 2 symbolem 1 Sa, oraz przekaznik czasowy 2 Pen o takim samym okresie regulacji, sterujacy praca silnika 2 Sa napedzajacego. pompe 6. Dalej uklad sterowania jest wyposazony w przekaznik cieplny zwloczny Pc z opóznieniem zalaczania do 10 se¬ kund, wlaczony w obwód przekaznika 1 Pen. Po¬ nadto uklad sterowania ma dwa przelaczniki bly¬ skowe 1 WPR i 2 WPR za pomoca których wla¬ cza sie uklad do sieci zasilania w systemie pracy ciaglej z wylaczeniem automatyki lub w systemie pracy zautomatyzowanej.Obwód sterowania zaworu 2 jest uzupelniony przelacznikiem obrotowym dwunasto polozeniowym WPM 12 i zestykiem mechanicznym WPM. Dalej uklad ma dwa pomocnicze przekazniki* 1'Ptf i 2 Pp, transformator dzwonkowy; TrDz, vdw£rfascie &*§- *- ' *¦ v. »¦ .., l „; -w ut ./• • i pek kontrolnych LK polozenia zawcru 2, dwie lampki kontrolne 1 LZ i Z LZ pracy^^r^etoazników 5 czasowych oraz lampke alarmowa LC zatrzymania urzadzenia.Caly uklad elektryczny jest umieszczony w przedniej czesci chassis urzadzenia, n której czo¬ lowej plycie umieszczone sa poteeila^jirzekazni- 10 'ków czasowych, oprawki lampek, przelaczniki bly¬ skowe, gniazdo bezpieczhika, rotaa$etr'vz zaworem nastawnym przeplywu i dwie oliwki dó szerego¬ wego podlaczenia kontrolnego rotametru.W celu uzycia urzadzenia wstawia sie do od- 15 powiednich gniazd szklane plucni % ^wypelnione wodnymi roztworami odczynników". chemicznych wiazacych okreslone gazowev 3$n!jfeczfs2czeJhia po- f wietrza. Plynace przez pluczki 1 powietrze prze¬ dostaje sie po przez dwunastodrozjiy zawór 2 do 20 zbiornika 3 wyrównujacego pulsacje a dalej przez osuszacz 4 i stabilizator 5. Wyrównana i o usta¬ lonej wielkosci struga powietrza dostaje sie do pompy 6, a po przejsciu przez nie pokazany na rysunku odoliwiacz zostaje wydalona do atmosfe- 25 ry. Zadaniem odoliwiacza jest zamkniecie obiegu oleju smarujacego pompe 6.Programowanie pracy urzadzenia odbywa sie przez ustawienie za pomoca pokretel przekazni¬ ków czasowych czasu trwania cyklu w granicach 30 od 0 do 120 minut i czasu pracy pompy 6 w da¬ nym cyklu równiez w tych samych granicach, oraz na Wybraniu pokretlem zaworu rotametru wiel¬ kosci przeplywu przy wylaczonej automatyce czyli przy pracy ciaglej. Pod pojeciem cyklu nalepy tu 35 rozumiec laczny okres zalozonych przerw i pracy prózniowej pompy 6.W celu uruchomienia urzadzenia w pracy auto¬ matycznej przelacznik 2 WPR*ustawia sie w pozy¬ cji „automatyka". Nastepnie za pomoca wlaczenia 40 przelacznika 1 WPR wlacza sie urzadzenie do sie¬ ci. W tym momencie zostaja uruchomione prze¬ kazniki Pc i 2 Pen oraz silnik 2 Sa napedzajacy pompe 6. Po uplywie 10—20 sekund przekaznik Pc wlacza przekaznik 1 Pen, który w kazdym przy- 45 padku powinien byc nastawiony na czas dluzszy niz przekaznik 2 Pen. Silnik 2 Sa pracuje w ciagu okresu czasu nastawionego przekaznikiem 2 Pen.Przekaznik ten ma nastawny zestyk, który zwiera sie jedynie w polozeniu zapadki na dnie zapadni. 50 W tym wlasnie polozeniu przekaznika 2 Pen na¬ stepuje zalaczenie silnika 1 Sa na czas potrzebny do przelaczenia styku WPM z pozycji pierwszej do pozycji drugiej. Przy przejsciu styku WPM dó pozycji drugiej nastepuje przerwanie napiecia za- 55 silania przekaznika 2 Pen i wylaczenie silnika 2 Sa, napedzajacego pompe 6. Natomiast silnik 1 Sa na¬ pedzajacy zawór 2 jest zasilany w dalszym ciagu przez czas przejscia przelacznika WPM z powro¬ tem w pozycje pierwsza, po czym zestykiem bier- 60 nym przekaznika 1 Pen, przechodzacego do powtór¬ nego cyklu przez stan beznapieciowy, zostaje za¬ laczony przekaznik 2 Pen. Lampki LK wskazuja kolejno ' pluczki przez które plynie powietrze, a lampki 1 LZ i 2 LZ wskazuja stany zalaczenia 65 przekazników czasowych 1 Pen i 2 Pen. Chwilowy /01895 brak napiecia w czasie pracy urzadzenia powodu¬ je wylaczenie przekaznika 2 Pp i zablokowanie ukladu sterowania, przy czym zapala sie czerwo¬ na lampka LC. Ponowne przywrócenie prawidlo¬ wej pracy automatu nastepuje przez wylaczenie a nastepnie zalaczenie przelacznika 1 WPR.W przypadku omylkowego nastawienia czasu pracy przekaznika 1 Pen krótszego od 2 Pen na¬ stepuje równiez zablokowanie automatyki. Odbywa sie to dzieki wykonaniu w zapadni, po której sliz¬ ga sie zapadka przekaznika 1 Pen, dodatkowego poziomu posredniego, po którym zapadka przecho¬ dzi w czasie nie przekraczajacym 30 sekund. Do¬ datkowy zestyk 1 Pen zwiera sie na nacietym po¬ srednim poziomie i uruchamia przekaznik 1 Pp, który z kolei wylacza automatyke i zapala lamp¬ ke LC.Praca urzadzenia przy ustawieniu przelacznika 2 WPR na „prace ciagla" ogranicza sie do ciagle¬ go zasilania silnika 2 Sa pompy 6 ze wskazaniem odpowiednia lampka LI£ pluczki, przez która od¬ bywa sie przeplyw powietrza. Pozostala czesc ukladu sterowania pozostaje nieczynna. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do programowego pobierania pró- 10 15 6 bek gazowych zanieczyszczen powietrza, zaopat¬ rzone w pluczki wypelnione roztworami wodnymi odczynników chemicznych wiazacych okreslone zanieczyszczenia powietrza, znamienne tym, ze ma obrotowy wielodrozny zawór (2) napedzany przez silnik elektryczny (7) za posrednictwem redukto¬ ra (9) z przerywaczem, i hakowego zabieraka (10) wspólpracujacego z kolem zebatym (11) osadzo¬ nym na osi zaworu (2) zas zawór (2) jest polaczo¬ ny z jednej strony z pluczkami (1) za pomoca doplywowych oliwek (8) a z drugiej strony z wy¬ równujacym pulsacje zbiornikiem (3) i dalej z osuszaczem (4), stabilizatorem (5) malych prze¬ plywów i tlokowa prózniowa pompa (6), przy czym silniki elektryczne napedzajace pompe (6) i obrotowy zawór (2) sa sterowane za pomoca automatycznego",ukladu sterowania.

2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze stabilizator (5) jest zaopatrzony w rotametr i zawór nastawczy.

3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze "w ukladzie sterowania ma przekaznik czasowy (1 Pen) do sterowania praca silnika (7) napedza¬ jacego zawór (2) oraz przekaznik czasowy (2 Pen) do sterowania praca silnika napedzajacego pompe (6), a oba przekazniki sa ze soba wzajemnie sprzezone. Fig. iKI. 42 1, 4/01 61895 MKP G 01 n, 1/22 , " -:'\ Fig- 2 PZG w Pab., zam. 1523-70, nakl. 230 egz. PL PL