PL61596B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 20.XI.1970 61596 KI. 49 d, 19/00 MKP B 23 f, 19/00 UKD Twórca wynalazku: Jan Henryk Hryniewicz Wlasciciel patentu: Slupskie Zaklady Sprzetu Okretowego, Slupsk (Polska) Sposób dogniatania udarowego uzebien walcowych kól zebatych i Przedmiotem wynalazku jest sposób dogniatania udarowego uzebien walcowych kól zebatych. Jest on przeznaczony do wzmacniania i zmniejszania chropowatosci, uprzednio obrobionych zgrubnie, powierzchni boków uzebienia kól.Znany jest sposób dogniatania dynamicznego uze¬ bien metoda obwiedniewa, podzialowa, w którym elementy narzedzia, dogniatajace dynamicznie, pod wplywem sil odsrodkowych, ustawiaja sie na po¬ wierzchni odwzorowujacej zarys zeba zebatki, po której odtacza sie zab kola doigniaitanego, wywo¬ lujac uderzenia punktowe. Dogniatanie wykonuje sie na obrabiarce, której kinematyka ruchów .pod¬ stawowych nie rózni sie od znanej kinematyki szlifierek do szlifowania obwiedmiowego sciernica¬ mi krazkowymi. Narzedziem jest tarcza, wypoca- zona w ruchome elementy dogniatajace.Niedogodnoscia techniczna opisanego sposobu jest dlugi czas maszynowy dogniatania, wynikajacy z przerywanego cyklu obróbczego, koniecznosc uzy¬ cia obrabiarki o skomplikowanej kinematyce, oraz trudne w wykonaniu narzedzie. Sposób nie moze byc zastosowany do dogniatania kól o ograniczonym wybiegu narzedzia, takich jak, kola wiencowe, dasz¬ kowe, wewnetrzne o ksztalcie dzwonowym itp.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych niedogodnosci. Dla osiagniecia tego celu postawiono sobie zadanie opracowania sposobu udarowego dog¬ niatania uzebien walcowych kól zebatych o nieo¬ graniczonym jak i ograniczonym wybiegu narze- 20 25 30 dzia, charakteryzujacego sie ciaglym cyklem obrób- czym i umozliwiajacego dogniatanie na obrabiar¬ kach powszechnie uzywanych, przy zastosowaniu nieskomplikowanych narzedzi.Zgodnie z wynalazkiem, sposób dogniatania uda¬ rowego uzebien walcowych kól zebatych ipoilega na tym, ze w celu uzyskania uderzen narzedzia o boki zebów obrabianych, narzedzie to wprowadza sie w wymuszony ruch drgajacy, na torze poprzecznym do linii zebów, przy czym w czasie tego ruchu, narzedzie i zazebione z nim kolo obrabiane wpro¬ wadza sie w ruchy odtwarzajace zarys i linie ze¬ bów.Anipli/fcuda ruchu drgajacego jest równa sumie wartosci luzu obwodowego istniejacego miedzy ze¬ bem narzedzia a wrebem kola przed dogniataniem, oraz odksztalcen plastycznych i sprezystych, po¬ wodowanych dogniataniem przeciwleglych boków dwóch zebów kola.Celem odtworzenia zarytsu zebów narzedzie i za¬ zebione z nim kolo obrabiane wprowadza sie w ruch obrotowy, a w celu odtworzenia linii zebów, narzedzie lub kolo obrabiane .przesuwa sie wzdluz linii zeba kola obrabianego.W sposobie tym stosuje sie narzedzie w ksztalcie walcowego kola zebatego, którego zeby maja dlu¬ gosc czynna mniejsza od dlugosci zebów kola obra¬ bianego. Narzedzie wprowadza sie w wymuszony ruch drgajacy wokól wlasnej osi. 615963 Odmiana sposobu jest dogniatanie udarowe uze¬ bien kól przy -zastosowaniu narzedzia w ksztalcie slimaka walcowego o trapezowymi zarysie zebów.Narzedzie slimakowe wprowadza sie w wymuszany poosiowy ruch dirgajacy.W wyniku opisanego sposobu postepowania osia¬ ga sie zmniejszenie chropowatosci oraz wzmocnie¬ nie warstwy wierzchniej boków uzebienia kól.W odróznieniu od iznanego sposobu dógniaitamia dynamicznego uzebien kól, sposób wedlug wyna¬ lazku -mioze ibyc stosowany do kól, których kon¬ strukcja pozwala na nieograniczony wybieg narze¬ dzia w czasie obróbki, jak równiez kól o wylbiegu ograniczonym na (przyklad kola wielowiencowe, daszkowe dtp. Dogniatanie moze byc wykonywane na frezarkach, tokarkach lub frezarkach obwiednie- wych, wyposazonych w przyrzady wibracyjne. Wy¬ konanie narzedzi nie sprawia trudnosci. Ponadlto, w wyniku ciaglosci cyklu obróbczego, czas maszy¬ nowy operacji ulega skróceniu.Przykladem wykonania wynalazku jest dogniata¬ nie udarowe zebów prostych kola walcowego.'Na wrzecionie frezarki poziomej, zamocowane jest obrabiane kolo zelbate. Z kolem tym zazebia sie narzedzie o ksztalcie kola zebatego, zamocowa¬ ne na wrzecionie przyrzadu wibracyjnego, stojace¬ go na stole frezarki.Uklad napedowy frezarki powoduje obracanie sie kola obrabianego i zazebionego z nim narze¬ dzia, oraz poprzeczny posuw stolu, w wyniku któ- reao narzedzie przemieszcza sie wzdluz linii zeba kola obrabianego.W czasie tych ruchów wrzeciono przyrzadu wi¬ bracyjnego, wraz z zamocowanym na nim narze¬ dziem, wprawione jest, przez mechanizm wibra¬ cyjny przyrzadu, w ruch drgajacy wokól wlasnej 1596 ' ¦ ;'... . . ¦ 4 <- osi. Cykl obróbki uzebienia konczy sie po przej¬ sciu narzedzia wzdluz calej szerokosci wienca kola zebatego. 5 . PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób dogniatania udarowego uzebien walco¬ wych kól zebatych znamienny tym, ze w celu uzys¬ kania uderzen narzedzia o boki zebów obrabianych, 10 narzedzie rto wprowadza sie w wymuszony ruch drgajacy na torze poprzecznym do linii zebów, przy czym w czasie tego ruchu, narzedzie i zazebione ' z nim 'kolo obrabiane wprowadza sie w ruchy od¬ twarzajace zarys i linie zebów. 15

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze amplituda rudnu drgajacego jest równa sumie war¬ tosci luzu obwodowego istniejacego miedzy zebem narzedzia a wrebem kola przed dogniataniem, oraz odksztalcen plastycznych i sprezystych, powodowa¬ nych dogniataniem przeciwleglych boków dwóch zebów kola.

3. ! Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze celem odtworzenia zarysu zebów, narzedzie i za¬ zebione z nim kolo obrabiane .wprowadza sie w ruch obrotowy, a w celu odtworzenia linii zebów, narzedzie lub kolo obrabiane przesuwa sie wzdluz linii zeba kola obrabianego.

4. Sposób wedlug zastrz. 1—3, znamienny tym, ze stosuje sie narzedzie w ksztalcie walcowego kola zebatego, którego zeby maja dlugosc czynna mniej- sza od dlugosci zebów kola obrabianego, przy czym narzedzie to wprowadza sie w wymuszony ruch drgajacy wokól wlasnej osi.

5. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1—3, znamien¬ na tym, ze stosuje sie narzedzie w ksztalcie slima¬ ka walcowego o trapezowym zarysie zebów, przy czym narzedzie to wprowadza sie w wymuszony poosiowy ruch drgajacy. ZG „Ruch" W-wa, zam. 1079-70 nakl. 220 egz. PL PL