PL61580B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 20.1.1971 61580 KI. 42 b, 22/03 MKP G 01 b, 5/08 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Michal Rudzki, Jerzy Hibner Wlasciciel patentu: Fabryka Obrabiarek „Rafamet", Kuznia Raciborska (Polska) Przyrzad do pomiaru srednic duzych przedmiotów walcowych Przedmiotem wynalazku jest przyrzad metrolo¬ giczny do posredniego pomiaru srednic przedmio¬ tów walcowych typu pierscieni, a szczególnie do pomiaru srednic (np. czesci tocznych) kól zestawów kolowych pojazdów szynowych, trudno dostepnych g ze wzgledu na zabudowanie w pojezdzie.Znane sa przyrzady do pomiaru srednic duzych przedmiotów walcowych, a zwlaszcza urzadzenia typu suwmiarek i mikromierzy oraz inne przy¬ miary i sprawdziany specjalne wykonywane z 10 przeznaczeniem do mierzenia lub sprawdzania wy¬ miaru okreslonej srednicy danego przedmiotu wal¬ cowego, zarówno metoda pomiaru bezposredniego jak i posredniego.W przyrzadach tego typu powierzchnie stykowe 15 kowadelek mierniczych przyrzadów leza na jed¬ nej prostej przechodzacej przez srodek okregu mie¬ rzonego, to znaczy srednica mierzona jest najkrót¬ sza odlegloscia pomiedzy powierzchniami stykowy¬ mi kowadelek przyrzadu bedacych w styku z 20 przedmiotem w miejscach najdalej odleglych od siebie, lezacych na jednym z wielu okregów ogra¬ niczajacych plaszczyzny prostopadle do osi przed¬ miotów mierzonych. Z uwagi na koniecznosc zabez¬ pieczenia odpowiednio duzej sztywnosci i niewraz- 25 liwosci takiego przyrzadu na przyklad na zmiany temperatury, znane przyrzady charakteryzuja sie znacznym ciezarem, uniemozliwiajacym sprawne manipulowanie nimi przez jedna osobe podczas wykonywania pomiarów. 30 Dodatkowe utrudnienie stanowi tu koniecznosc wyszukiwania scisle prostopadlego polozenia urza¬ dzenia w stosunku do osi glównych przedmiotu mierzonego. Dalszym mankamentem jest wzrasta¬ nie bledu pomiaru wraz ze wzrostem srednicy mierzonej. W szeregu przypadkach, gdy walcowy przedmiot przeznaczony do mierzenia jest dostep¬ ny tylko na czesci obwodu znane dotychczas przy¬ rzady nie pozwalaja na proste wykonywanie po¬ miaru srednicy przedmiotu bez jego demontazu.Mniej lub wiecej ograniczony demontaz przedlu¬ za czas pomiaru i jest niekorzystny ze* wzgledów ekonomicznych. Znane sa równiez przyrzady po¬ miarowe ze stykiem trójpunktowym typu minime- tru. Przyrzady takie sa wykonywane w postaci podkowy (kablaka) zaopatrzonej na koncach w elementy stykowe i z osadzonym w srodku czuj¬ nikiem zegarowym bezposrednio stykajacym sie z przedmiotem mierzonym.Przyrzady tego typu zeruje sie na nominalnym wymiarze srednicy walu (wymierzonej innymi spo¬ sobami) zas wedlug czujnika przyrzadu mozna od* czytac jedynie odchylke A D srednicy mierzonej od srednicy nominalnej. Tego typu przyrzady po¬ miarowe sa wykonywane jako jednocelowe (dla pewnej srednicy) lub do bardzo malego zakresu srednic mierzonych..Przyrzad wedlug wynalazku jest wolny od przy¬ toczonych wad i pozwala na proste wykonanie po¬ miarów szerokiego zakresu srednic duzych przed- 615803 61580 4 miotów walcowych z dokladnoscia rzedu ±0,1 mm przez jedna osobe, nie wymaga dlugotrwalego przygotowania do pomiaru, jak równiez pozwala na wykonanie pomiaru srednic elementów dostep¬ nych tylko na czesci swego obwodu. 5 Istotna cecha korlstrukcji przyrzadu wedlug wy¬ nalazku jest wykorzystanie w nim teoretycznej za¬ leznosci geometrycznej, okreslajacej wysokosc od¬ cinka kola przy stalej dlugosci siecznej jako funk¬ cji srednicy kola, co zezwala w bardzo prosty spo- io sób na drodze pomiaru tej wysokosci kola okre¬ slic jego srednice. Przedmiot wynalazku przedsta¬ wiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok przyrzadu od strony obslugujacego, fig. 2 — przekrój przyrzadu i wzdluz plaszczyzny X—X na fig. 1, fig. 3 — wi¬ dok fragmentu przyrzadu w kierunku strzalki W na fig. 2, przedstawiajacy glowice z kompletem kowadelek stykowo-pomiarowych.Przyrzad pomiarowy wedlug wynalazku sklada 20 sie z korpusu w postaci kablaka 1 zaopatrzonego w ostroslupy stykowe 2, równo oddalone od osi glównej przyrzadu o stala odleglosc A. W srodko¬ wej czesci korpusu 1 na prowadnicach osadzona jest karetka 3, podparta sprezyna, posiadajaca z 25 jednej strony popychacz 4 dzialajacy- na trzpien pomiarowy czujnika zegarowego 5, a z drugiej strony obrotowa glowice 6 z kompletem kowadelek stykowo-pomiarowych 7, których dlugosc jest od¬ powiednio dobrana do danego zakresu mierzonych 30 srednic. Glowica obrotowa 6 zaciskana jest w polo¬ zeniu roboczym zaciskiem srubowym 8. Korpus 1 ponadto jest zaopatrzony w dwa boczne zderzaki 9 osadzone na wsporniku 10, umozliwiajace szyb¬ ko i prawidlowo ustawiac przyrzad wzgledem po- 35 wierzchni czolowej mierzonego przedmiotu, odda¬ lonej od równoleglej plaszczyzny pomiarowej o odleglosc B. Wzajemne usytuowania elementów ruchomych i nieruchomych przyrzadu w stanie nieroboczym okresla stala wielkosc konstrukcyjna 40 H przyrzadu, przyjeta dowolnie.Dzialanie przyrzadu jest nastepujace. Przyrzad przystawia sie do powierzchni walcowej mierzo¬ nego przedmiotu (kola zestawu). Zaleznie od wiel¬ kosci srednicy, mierzony przedmiot glebiej lub ply- 45 ciej zaglejbia sie w przestrzeni okreslonej usytuowa¬ nie ostroslupów stykowych, a tym samym wiecej lulb mniej przemieszcza w kierunku promieniowym przesuwne czesci przyrzadu, dzialajace na trzpien pomiarowy czujnika zegarowego. Przemieszczenie to wykorzystuje sie do okreslenia bezwzglednej wysokosci h 'odcinka mierzonego kola, która jest równa wielkosci H pomniejszonej o nominalna dlu¬ gosc zastosowanego kowadelka stykowo-pomiaro- wego a, równiez pomniejszona o dlugosc przemie¬ szczenia trzpienia pomiarowego czujnika B (b + c) wskazanego na podzialkach czujnika.Po okresleniu wysokosci h luku odcinka kola, wielkosc mierzonej srednicy odczytuje sie z przy¬ naleznych do przyrzadu tablic funkcyjnych spo¬ rzadzonych na podstawie znanej zaleznosci geome- A2 + h2 trycznej d = gdzie A jest polowa cie¬ li ciwy dla której jest przyrzad wykonany zas h — wysokoscia pomierzonego odcinka okregu (lu¬ ku).Przyrzad wedlug wynalazku w obecnym rozwia¬ zaniu konstrukcyjnym przystosowany jest do po¬ miarów srednic zewnetrznych, jednak niewielkie zmiany w uksztaltowaniu elementów przyrzadu pozwalaja na otrzymanie odmiany przyrzadu, po¬ zwalajacego na pomiar srednic wewnetrznych. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Przyrzad do pomiaru srednic duzych przed¬ miotów walcowych, a zwlaszcza srednic czesci to¬ cznych kól zestawów kolowych pojazdów szyno¬ wych, wykonany w postaci kablaka zaopatrzonego w elementy stykowe do pomiaru metoda trójpunk- towa, znamienny tym, ze w czesci srodkowej jest zaopatrzony w karetke (3) podparta sprezyna, przy czym karetka (3) przemieszcza sie odsrodkowo i jest wyposazona w popychacz (4) wspólpracujacy z trzpieniem pomiarowym znanego czujnika zegaro¬ wego (5), oraz w wymienne kowadelka stykowo- pomiarowe (7) o okreslonej dlugosci stykajace sie bezposrednio z lukiem okregu czesci tocznej kola podczas pomiaru.

2. Przyrzad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jest zaopatrzony we wspornik (10) ze zderzakami (9), opierajacymi sie podczas pomiaru o czolo przed¬ miotu mierzonego, przy czym usytuowanie plasz¬ czyzn stykowych zderzaków (9) jednoznacznie okre¬ sla polozenie kowadelka stykowego (7) wzgledem powierzchni czolowej.Xl. 42 b, 22/03 G1580 MKP G 01 b, 5/08 fig.2 fa.3 rrrfen I ! PL PL