PL61004B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.X.1970 61004 KI. 16 c, 9/02 MKP C 05 d, 9/02 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Boguslaw Machnicki, Jerzy Dankiewicz Wlasciciel patentu: Instytut Nawozów Sztucznych, Pulawy (Polska) Sposób otrzymywania mikronawozów chelatowych nie ulegajacych przedwczesnemu wymywaniu z gleby Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywa¬ nia mikronawozów chelatowych nie ulegajacych przedwczesnemu wymywaniu z gleby, efektyw¬ nych w uzyciu i latwo przyswajalnych przez ro¬ sliny w ciagu calego okresu wegetacji.Znane dotychczas sposoby zapobiegania stratom mikroelementów w glebie wskutek wymywania polegaja na stosowaniu mikronawozów w postaci zwiazków trudnorozpuszczalnych np. zasadowych soli, tlenków, weglanów, fosforanów typu NH4MeP04.nH20.W tym samym celu stosuje sie mikronawozy, w których mikroelementy osadzone sa na róznych nosnikach, np. typu szkliw krzemianowych lub me- tafosforanowych, wzglednie syntetycznych nosni¬ kach np. zywicach formaldehydowo-mocznikowych.Stosowanie mikronawozów charakteryzujacych sie trudna wzglednie zwolniona rozpuszczalnoscia w roztworze glebowym daje wprawdzie korzystne wyniki odnosnie zmniejszenia toksycznosci mikro¬ elementów i zapobiega wymywaniu i przenikaniu mikroelementów do glebszych warstw gleby, ale wymaga uzywania ich w duzym nadmiarze w sto¬ sunku do potrzeb roslin, gdyz te formy mikrona¬ wozów praktycznie biorac nierozpuszczalne w roz¬ tworze glebowym, moga byc dostepne roslinom tylko w bezposrednim zetknieciu z korzeniami. W tych warunkach nie zachodzi sharmonizowanie miedzy poborem przez rosliny makro-i mikroele- 10 15 20 mentów, co niekorzystnie wplywa na wysokosc i jakosc plonów.Inne znane sposoby produkcji makro — wzgled¬ nie mikronawozów — trudno wylugowujacych sie z gleby polegaja na nasycaniu substancji orga¬ nicznych o strukturze porowatej jak torfu, tro¬ cin, wegla brunatnego itp. stezonymi roztworami nawozów mineralnych, a nastepnie suszeniu i gra¬ nulowaniu. Z takich nawozów wymywanie sklad¬ nika nawozowego pod wplywem opadów deszczo¬ wych moze byc utrudnione. W praktyce jednak okazalo sie, ze wysycanie torfu, wzglednie innych substancji organicznych o strukturze porowatej stezonymi roztworami makro-nawozów mineral¬ nych nie daje pozadanych wysokoprocentowych, trudno wylugowujacych sie nawozów, ze wzgledu na ograniczone wlasnosci sorbcyjne tych nosników organicznych.Z tych samych wzgledów osadzanie na torfie czy innych organicznych nosnikach naturalnego po¬ chodzenia technicznych soli mikroelementów, jak siarczanu miedzi, cynku, siarczanu manganawego itp. nie okazalo sie w praktyce rolniczej bardziej efektywne niz stosowanie jako mikronawozów sa¬ mych technicznych soli.Znane jest wytwarzanie mikronawozów w po¬ staci zwiazków chelatowych, z których dostepnosc mikroelementów dla roslin jest duza w ciagu ca¬ lego okresu wegetacyjnego. Jednak na glebach 61004r ... 61004 U^' ,eUv ¦ J 3 lekkich mikroelementy sa zbyt latwo wymywane takze i z mikronawozów chelatowych.Sposób wedlug wynalazku eliminuje opisane trudnosci, umozliwia osadzanie mikroelementów w formie chelatowej na nosniku w postaci kory przez co zostaje utrudnione przedwczesne ich wymywa¬ nie z gleby, a forma chelatowa zabezpiecza dostep¬ nosc mikroelementów roslinom w ciagu calego okresu wegetacyjnego niezaleznie od struktury i alkalicznosci gleby.Sposób wedlug wynalazku polega na tyim, ze rozdrobniona kore drzew, zwlaszcza iglastych w trakcie nasycania lub przed nasycaniem zwiazka¬ mi zawierajacymi mikroelementy poddaje sie sul- fitowaniu w znany sposób przez ogrzewanie nos¬ nika w temperaturze 120—170°C w roztworach wodnych siarczynów i kwasnych siarczynów sodo¬ wych, przy czym uaktywnione w ten sposób garb¬ niki polikatecjiinowe zawarte w korze przechodza w zwiazki chelatowe z mikroelementami.Proces równoczesnego sulfitowania i chelatowa- nia przeprowadza sie ze zwiazkami nieorganiczny¬ mi takich pierwiastków jak: B, Mn, Fe, Zn, a in¬ ne mikroelementy jak: Cu i Mo wprowadza sie do masy poreakcyjnej w postaci soli na przyklad siarczanu miedzi lub molibdenianu sodu. Rozdrob¬ niona kora stanowi nosnik i równoczesnie suro¬ wiec do wytwarzania w jej porowatej masie zwiazków chelatowych takich mikroelementów jak Fe, Zn, Cu, Mn, B i Mo poprzez reakcje tych mi¬ kroelementów z garbnikami polikatechinowymi za¬ wartymi w korze.Po schelatowaniu produkt reakcji poddaje sie ewentualnej nautralizacji po pH = 4—5 na przy¬ klad woda amoniakalna, gazowym amoniakiem lub weglanem wzglednie wodorotlenkiem sodowym i w koncu suszy sie w temperaturze nie przekracza¬ jacej 100°C. Wedlug potrzeby produkt reakcji gra¬ nuluje sie w czasie suszenia lub produkt suszony poddaje sie ewentualnie jeszcze dalszemu roz¬ drabnianiu uzyskujac produkt koncowy o pozosta¬ losci nie wiekszej jak 20% na sicie 4900 oczek na cm2. W postaci maczki mikronawozy chelatowe wedlug wynalazku moga byc szczególnie przydatne do pudrowania nasion i bulw, w celu uzyskania w ten sposób zwyzki i polepszenia jakosci plonów.Zaleta mikronawozów chelatowych jest to, ze zwiazki chelatowe mikroelementów osadzone na korze sposobem wedlug wynalazku wprowadzone do gleby przechodza powoli do roztworu glebowe¬ go i pozostaja w nim dlugo niezmienione, gdyz nie wchodza w reakcje z fosforanami ani innymi reaktywnymi skladnikami gleby. Nie sa tez roz¬ kladane przez mikroorganizmy glebowe. Ponadto trwalosc w roztworze glebowym zwiazków chela¬ towych otrzymywanych sposobem wedlug wyna¬ lazku, wynika z malych róznic w ich stalych trwa¬ losci, wskutek czego nie ulegaja przemianom pod wplywem wolnych jonów glebowych i pozostaja w roztworze glebowym w niezmienionej postaci.Chelatory pochodzenia naturalnego uzyte do wy¬ twarzania zwiazków chelatowych wedlug wyna¬ lazku sa latwo przyswajalne przez rosliny i nie sa dla nich toksyczne. 10 15 20 25 30 35 45 50 55 60 65 Mikronawozy sporzadzone sposobem wedlug wy¬ nalazku mozna stosowac jako dodatki do nawozów stalych, w szczególnsci do superfosfatów i nawo¬ zów mieszanych wzglednie zlozonych . z NPK.Szczególnie skuteczne jest pudrowanie tymi nawo¬ zami nasion i bulw.Wyzej podane wlasciwosci skladaja sie na pelna skutecznosc, efektywnosc i oplacalnosc gospodar¬ cza mikronawozów chelatowych otrzymywanych sposobem wedlug wynalazku. .Sposób osadzania chelatów mikronawozowych na korze wedlug wynalazku oprócz korzysci agroche¬ micznych daje jeszcze korzysci technologiczne, gdyz umozliwia suszenie produktów nawozowych w sposób prosty i tani w znanych urzadzeniach suszarnianych na przyklad bebnowych, podczas gdy suszenie samych zwiazków chelatowych wy¬ maga stosowania drogich suszarni rozpylowych.Wykonanie sposobu wedlug wynalazku podaja przedstawione nizej przyklady.Przyklad I. 120 kg mielonej kory swierko¬ wej, co odpowiada 100 kg suchej substancji zada¬ je sie 100 litrami roztworu, w którym rozpuszczo¬ no 2,5 kg siarczynu sodowego (Na2S03), 2,5 kg pi- rosiarczynu sodowego (Na2S205)i ogrzewa' sie w autoklawie w temperaturze 130°C przez 2 godziny, nastepnie dodaje sie 38,0 kg technicznego MnS04 (23% Mn) w formie stezonego goracego roztworu i dokladnie miesza dodajac pod koniec reakcji che- latowania okolo 2 litry 20%-owej wody amonia¬ kalnej, celem nastawienia pH na oo 4,5. Produkt rea¬ kcji suszy sie w suszarce w temperaturze nie prze¬ kraczajacej 100°C. Otrzymuje sie 145 kg nawozu mikroelementowego zawierajacego 6% Mn w po¬ staci chelatu manganowego osadzonego na korze.Mikronawozy chelatowe wedlug wynalazku moz¬ na równiez wytwarzac prowadzac proces sulfito¬ wania mielonej kory równoczesnie z procesem che- latowania przez ogrzewanie zmielonej kory z wod¬ nym roztworem siarczynów i kwasnych siarczy¬ nów oraz soli nieorganicznych co najmniej jedne¬ go z niezbednych dla roslin mikroelementów jak na przyklad Mn, Fe, Zn, B.Przyklad II. 130,0 kg mielonej kory swier¬ kowej, co odpowiada 100 kg suchej substancji za¬ daje sie 150 litrami wodnego roztworu zawieraja¬ cego 2,5 kg siarczynu sodowego, 2,5 kg kwasnego siarczynu sodowego, 16,0 kg siarczanu zelazawego (20,0% Fe), 6,4 kg siarczanu cynku (24,2% Zn), 6,2 kg kwasu borowego (17,5°/o B), Otrzymana ma¬ se reakcyjna ogrzewa sie w autoklawie do tempe¬ ratury 130°C przez 2 godziny, nastepnie poddaje sie neutralizacji na przyklad woda amoniakalna do pH = 4,5—5,0, po czym suszy sie w temperaturze nie przekraczajacej 100°C. Otrzymuje sie 133 kg suchego polichelatu zawierajacego 1,55% Mn, 2,4% Fe, 2,15% Zn, 0,8% B.Przy otrzymywaniu polichelatu mikronawozowe- go sposobem wedlug przykladu II równoczesne wprowadzanie soli miedziowej i molibdenianów dla otrzymania chelatu miedziowego i molibdenowego nie jest wskazane z uwagi na zachodzaca w obec¬ nosci kwasnych siarczynów redukcje soli miedzio¬ wych i molibdenianów.61*04 5 W takim wypadku dla uzyskania polichelatu za¬ wierajacego oprócz chelatów Fe, Zn, B i Mn rów¬ niez chelat miedziowy i molibdenowy stosuje sie po procesie równoczesnego sulfitowania i chelato- wania dodawanie do masy poreakcyjnej zawiera¬ jacej juz schelatowane mikroelementy Fe, Zn, Mn, B pojedynczych chelatów miedziowych i molibde¬ nowych lub technicznych soli na przyklad siar¬ czanu miedzi i molibdenianu sodowego. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania mikronawozów chela- towych nie ulegajacych przedwczesnemu wymywa¬ niu z gleby przez nasycanie nosnika organicznego w postaci kory zwiazkami zawierajacymi mikro- 6 elementy znamienny tym, ze kore przed lub w trakcie nasycania zwiazkami zawierajacymi mikro¬ elementy poddaje sie sulfitowaniu w znany spo¬ sób przez ogrzewanie nosnika w temperaturze 120— 5 —1T0°C w roztworach wodnych siarczynów i kwasnych siarczynów sodowych, przy czym uak¬ tywnione w ten sposób garbniki polikatechinowe zawarte w korze przechodza w zwiazki chelatowez mikroelementami. io

2. Sposób wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze proces równoczesnego sulfitowania i chelatowania przeprowadza sie ze zwiazkami nieorganicznymi takich pierwiastków jak: B, Mn, Fe, Zn, a inne mikroelementy jak: Cu i Mo wprowadza sie do 15 masy poreakcyjnej w postaci soli na przyklad siar¬ czanu miedzi lub molibdenianu sodu. PL PL