PL60288B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.VI.1970 60288 KI. 49 d, 15/04 MKP B 23 £, 15/04 UKD Twórca wynalazku: mgr inz. Adam Dzierzkowski Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcyjne Obrabiarek Przedsie¬ biorstwo Panstwowe, Pruszków (Polska) Urzadzenie do korygowania przekladni podzialowej stolu obrabiarki do uzebien, zwlaszcza frezarki obwiedniowej Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ko¬ rygowania przekladni podzialowej stolu obrabiar¬ ki do uzebien, zwlaszcza frezarki obwiedniowej wyposazone w krzywke wzorcowa korygujaca nie¬ dokladnosci podzialki slimacznicy, w sprzezony z nia mechanicznie wzmacniacz hydrauliczny oraz w uruchamiany przez 'ten wzmacniacz mechanizm róznicowy, który powoduje dodatkowy obrót sli¬ maka, a tym samym dokonuje odpowiedniej ko¬ rekty przekladni podzialowej.Dokladnosc obróbki kól zebatych na obrabiar¬ kach obwiedniowych zalezy w duzym stopniu od dokladnosci sprzezenia obrotu narzedzia i obrotu :stolu roboczego obrabiarki. Najistotniejszy wplyw na bledy wystepujace w sprzezeniu tych ruchów ma przekladnia podzialowa stolu obrabiarki, po¬ niewaz bledy te przenosza sie bezposrednio ,na obrabiane kolo zebate. Wskutek tego w przypadku obrabiarek do kól izebatych wysokiej dokladnosci konieczne jest odpowiednie skorygowanie bledów wykonania samej przekladni podzialowej w taki sposób, aby nie przenosily sie one na przedmiot obrabiany.Znane sa urzadzenia do korygowania przekladni podzialowej stolu obrabiarki obwiedniowej wypo¬ sazone w krzywke osadzona na wale slimacznicy przekladni. Krzywka ta wykonywana jest na pod¬ stawie bardzo dokladnych pomiarów podzialek sli¬ macznicy i stanowi zwielokrotnione odwzorowa¬ nie bledów wystepujacych na jej kole podzialowym 15 20 slimacznicy. Jest ona przy tym sprzezona za po¬ srednictwem ukladu dzwigni z zespolem powodu¬ jacym przesuniecie osiowe lub obrót slimaka, a w wyniku tego odpowiednie do istniejacego bledu slimacznicy przyspieszenie lub opóznienie jej obro¬ tu i tym samym korekte jej podzialki.Zasadnicza wada tego rodzaju mechanizmów jest koniecznosc bardzo precyzyjnego wykonania me¬ chanizmu przenosizacego ruch z krzywki na slimak przy równoczesnym dostosowaniu go do przenosze¬ nia stosunkowo duzych obciazen. Ponadto silowe oddzialywanie tego 'mechanizmu na krzywke po¬ woduje stosunkowo szybkie jej zuzycie, a tym sa¬ mym odpowiednie zmniejszenie dokladnosci doko¬ nywanej korekty.Znane sa rów/niez urzadzenia korygujace prze¬ kladnie podzialowa stolu obrabiarki wyposazone w uklady elektroniczne na przyklad w podzialke ka¬ towa o duzej gestosci i bardzo wysokiej dokladno¬ sci oraz w zespól fotoelektryczny, który w wyniku obrotu tej podzialki nadaje impulsy elektryczne o czestotliwosci odpowiadajacej przesuwaniu sie jej kresek.Czestotliwosc tych impulsów jest porównywana z czestotliwoscia impulsów wzorcowych wysyla¬ nych przez wrzeciono narzedzia, przy czym odpo¬ wiednie sygnaly porównawcze przesylane sa przez zespoly elektroniczne urzadzenia na zespól wyko¬ nawczy na przyklad przekladnie róznicowa powo¬ dujac odpowiednia do zaistnialego bledu korekte 6028860288 3 4 ruchu slimaka i slimacznicy. Zasadnicza wada tego typu urzadzen jest jednak ich wysoki koszt i bar¬ dzo skomplikowana budowa, jak równiez mala pewnosc dzialania, zwlaszcza w warunkach war¬ sztatowych. Z tego wzgledu znalazly one jedynie bardzo ograniczone zastosowanie, glównie do obra¬ biarek najwyzszej dokladnosci.Powyzsze wady i niedogodnosci eliminuje urza¬ dzenie korygujace przekladnie (podzialowa stolu obrabiarki do uzebien, zwlaszcza frezarki obwied- niowej wedlug wynalazku, zaopatrzone w znana krzywke sprzezona ze slimacznica przekladni i sta¬ nowiaca odwzorowanie jej bledów podzialowych oraz we wzmacniajacy uklad hydrauliczny, który sprzega te krzywke z mechanizmem róznicowym osiowego dzialania powodujac odpowiednie przy¬ spieszenie lub 'Opóznienie ruchu slimaka i slimacz¬ nicy. Dzieki zastosowaniu wzmacniajacego ukladu hydraulicznego uzyskuje sie mozliwosc znacznego zmniejszenia sily oddzialywujacej na krzywke i niezbednej do jego uruchomienia zwiekszajac tym samym jej zywotnosc i zachowujac dlugotrwala dokladnosc dzialania urzadzenia.Badania wykazaly, ze w urzadzeniu wedlug wy¬ nalazku najkorzystniejsze jest sprzezenie czesci ro¬ boczej wzmacniajacego ukladu hydraulicznego z przekladnia róznicowa o dzialaniu osiowym, zlo¬ zona z pary kól zebatych walcowych o zebach pro¬ stych i pary kól zebatych walcowych o zebach skosnych, pozwalajaca na latwe przeksztalcenie ru¬ chu tloka roboczego ukladu hydraulicznego na ruch obrotowy kola zebatego o zebacli skosnych osadzo¬ nych na wale slimaka. Umozliwia to znaczne upro¬ szczenie ukladu kinematycznego urzadzenia do ko¬ rygowania przekladni podzialowej i latwosc zabu¬ dowania go w istniejacych obrabiarkach do kól ze¬ batych.Równoczesnie urzadzenie do korygowania prze¬ kladni podzialowej wedlug wynalazku nie ma wad urzadzen elektronicznych, bowiem uklady hydra¬ uliczne sa pewne w dzialaniu i nie wymagaja tak troskliwej konserwacji jak uklady elektroniczne, dzieki czemu moga byc bez przeszkód stosowane w warsztatowych warunkach eksploatacyjnych.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku przedstawiajacym schemat kinematyczny urzadzenia do korygowania przekladni podzialowej stolu obrabiarki do kól zebatych, zwlaszcza frezar¬ ki obwiedniowej.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z trzech zasadniczych zespolów: zespolu krzywkowego, z wzmacniajacego ukladu hydraulicznego i z me¬ chanizmu wykonawczego przeksztalcajacego sprze¬ zone, z odchyleniami krzywki przesuniecia tloka hydraulicznego na ruch obrotowy slimaka.Stól obrabiarki do kól zebatych jest osadzony na osi 1, na której zaklinowana jest slimacznica 2 na¬ pedzana za pomoca slimaka 3. Po dokladnym zmie¬ rzeniu bledów podzialek slimacznicy 2 zostaje wy¬ konana krzywka 4 stanowiaca promieniowe odwzo¬ rowanie wielkosci tych bledów i zaklinowana na jej osi 1 w taki sposób,, aby bledy podzialki wyste¬ pujace w danej chwili w miejscu zazebienia ze sli¬ makiem 3 odwzorcowywane byly na krzywce w miejscu osadzenia czujnika 5, stanowiacego na: przyklad popychacz krazkowy.Hydrauliczny uklad wzmacniajacy urzadzenia wedlug wynalazku stanowi znany uklad nadazny zlozony z róznicowego tloka roboczego 6 zaopatrzo¬ nego w cylindryczny otwór 7 z dwoma komorami 8 i 7 oraz z osadzonego w nim tloczka 10 z dwoma krawedziami sterujacymi 11 i 12 polaczonego za. pomoca ciegla 13 z czujnikiem 5 zespolu krzywko¬ wego. Komora 8 w tloku roboczym 6 jest polaczona za pomoca kanalu 14 z komora 15 cylindra robocze¬ go 16, komora 17 miedzy krawedziami sterujacymi H i 12 tloczka 10 jest polaczona za pomoca kanalu 18 z komora 19 cylindra 16, zas komora 9 jest pola¬ czona za pomoca kanalu 20 z komora odplywo¬ wa 21.Mechanizm wykonawczy urzadzenia wedlug wy¬ nalazku stanowi przekladnie róznicowa o dzialaniu osiowym zlozona z kól zebatych 22 i 23 walcowych o zebach prostych, z których kolo 22 jest zaklino¬ wane na tulei 24, a kolo 23 osadzone obrotowo na walku 25 i napedzane od wrzeciona frezarki (na¬ ped symbolizuje strzalka 26) oraz z kól zebatych 27 i 28 walcowych o zebach skosnych, z których kolo 27 jest zaklinowane na tulei 24 a kolo 28 — na wal¬ ku 25. Walek 29, na którym jest ulozyskowana oporowo tuleja 24 jest polaczony z tlokiem robo¬ czym 6 wzmacniajacego ukladu hydraulicznego, natomiast na walku 25 jest zaklinowany slimak 3 przekladni podzialowej 2, 3.Kat nachylenia zebów kól zebatych 27 i 28 jest przy tym tak dobrany, ze odpowiednio do odwzoro¬ wanego na krzywce 4 bledu podzialki slimacznicy przesuniecie czujnika 5 przenoszne przez hydrau¬ liczny uklad wzmacniajacy na kolo 27. Powoduje taki dodatkowy obrót slimaka 3 (sumujacy sie z je¬ go podstawowym ruchem obrotowym), który kory¬ guje wystepujacy aktualnie blad podzialki slimacz¬ nicy 5.Dzialanie urzadzenia 'korygujacego przekladni podzialowej stolu obrabiarki do uzebien wedlug wynalazku jest nastepujace: Bledy podzialki sli¬ macznicy 2 w miejscu jej zazebienia ze slimakiem 3, odwzorowane na krzywce 4 w miejscu jej ze¬ tkniecia z czujnikiem 5 sa przenoszone w postaci ruchu osiowego ciegla 13 na tloczek sterujacy 10* wzmacniajacego ukladu hydraulicznego. W przy¬ padku kiedy wystepujacy blad podzialki slimacz¬ nicy jest dodatni, to ranaczy podzialka jest zbyt du¬ za — odpowiadajacy mu wystep promieniowy krzywki 4 spowoduje przesuniecie tloczka steruja¬ cego 10 w kierunku na lewo.Wskutek tego krawedz sterujaca 12 umozliwia przeplyw oleju z komory 19 cylindra 16 przez ka¬ nal 18, komore 9 i kanal 20 do komory odplywowej 21, powodujac spadek cisnienia w przestrzeni 19 i przesuniecie tloka roboczego 6 w kierunku na le¬ wo do polozenia, w którym krawedz sterujaca7 II ponownie zamknie komore 9. Przesuniecie tloka 6 w kierunku na lewo powoduje równoczesnie takie samo przesuniecie polaczonej z nim za pomoca walka 29 tulei 24 i kól zebatych 22 i 27.Przesuniecie kola zebatego 22 o zebach prostych nie powoduje zadnego skutku kinematycznego, na¬ tomiast przesuniecie kola zebatego 27 o zebach 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6060288 skosnych powoduje dodatkowy obrót zazebiajacego sie z nim kola 28 i walka 25 ze slimakiem 3. Ten dodatkowy obrót slimaka 3 dodawany do jego pod¬ stawowego ruchu obrotowego koryguje wystepuja¬ cy w danym momencie blad podzialki slimacznicy 2, przyspieszajac jej obrót.W przypadku gdy blad podzialki slimacznicy 2 jest ujemny, to znaczy podzialka ta jest mniejsza od nominalnej, czujnik 5 i cieglo 13 przesuwaja tloczek sterujacy 10 w kierunku na prawo, wsku¬ tek czego krawedz sterujaca 11 umozliwia prze¬ plyw oleju z komory 15 przez kanal 14 do komory 8, a stad przez kanal 18 do komory 19 powodujac przesuniecie tloka roboczego 6 i toilei 24 w kierun¬ ku ,na prawo, a tym samym dodatkowy ruch sli¬ maka 3 zmniejszajacy predkosc jego ruchu obroto¬ wego. W ten sposób w czasie obrotu stolu naste¬ puje samoczynna korekta wystepujacych bledów podzialki slimacznicy w miejscu jej zazebienia ze slimakiem odwzorowanych na krzywce 4. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do korygowania przekladni po¬ dzialowej stolu obrabiarki do uzebien, zwlaszcza 6 10 15 20 frezarki obwiedniowej wyposazone w osadzona na wale slimacznicy krzywke stanowiaca odwzorowa¬ nie bledów jej podzialki oraiz w sprzezony z ta krzywka mechanizm wykonawczy powodujacy od¬ powiednie przyspieszenie lub opóznienie obrotów slimaka, znamienne tym, ze jest wyposazone w hy¬ drauliczny uklad wzmacniajacy stanowiacy znany jako taki hydrauliczny uklad nadazny, który skla¬ da sie z tloika roboczego (6) polaczonego z walkiem (28) mechanizmu wykonawczego oraz z osadzonego przesuwnie w otworze (7) tego tloka dwukrawe- dziowego tloczka sterujacego (10) polaczonego za pomoca ciegla (13) z czujnikiem (5) krzywki (4).

2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze jest wyposazone w mechanizm wykonawczy sta¬ nowiacy znana jako taka przekladnie róznicowa zlozona z kól (22 i 23) o zebach prostych oraz kól (27 i 28) o zebach skosnych, przy czym tuleja (24), na której sa osadzane kola (22 i 27) jest sprzezona osiowo z walkiem (29), natomiast kolo (28) prze¬ kladni (27, 28) o zebach skosnych jest zaklinowane na walku slimaka (3) korygowanej przekladni po¬ dzialowej (2, 3). PL PL