PL60272B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.Y.1966 (P 114 840) 08.VI.1965 dla zastrz. 3 i 4 11.V.1966 dla zastrz. 1 i 2 Stany Zjednoczone Ameryki 30.VI.1970 60272 KI. 45 1, 9/12 MKP A 01 n, 9/12 UKD 632.951. 2:547.54 Wspóltwórcy wynalazku: Jerold Ward Bushong, Gert Paul Volpp Wlasciciel patentu: FMC Corporation, Nowy Jork (Stany Zjednoczone Ameryki) Srodek grzybobójczy i bakteriobójczy Przedmiotem wynalazku jest srodek grzybobój¬ czy i barkteriobójczy, zawierajacy jako substancje czynna zwiazek izotiazolokarboksylowy o ogólnym wzorze podanym na rysunku w którym R' oznacza atom wodoru, rodnik metylowy, grupe hydroksy- metylowa, acetoksymetylowa, dwumetoksymetylowa, karboksyaldehydowa lub karbolksyaldeksymowa, a wystepujacy w ewentualnie podstawionej grupie karboksylowej lub tiokarboksylowej podstawnik R oznacza atom wodoru lub nasycony albo nienasy¬ cony, pierwszarzedowy lub drugorzedowy rodnik alifatyczny o/l—14 atomów wegla, atom metalu lub czwartorzedowa grupe amoniowa, zas X oznacza atom tlenu lub siarki, przy czym podstawnik R' i ewentualnie podstawiona grupa karboksylowa lub tiokarboksyIowa sa polaczone z pierscieniem izotia- zolowym, korzystnie w pozycji 3 i 4 lub 3 i 5.Stwierdzono, ze zwiazki o wzorze podanym na rysunku sa skutecznymi srodkami do Ukladowego zabezpieczenia roslin przed chorobami podstawo¬ wymi przez grzyby i bakterie, ,a ulegajac absorbo¬ waniu przez rosliny, zajpewniaja dlugotrwale zabez¬ pieczenie sadzonek, roslin i nasion przed dziala¬ niem cbrob©twórczych grzybów i bakterii, takich jak Corynebakterium, Erwinia, Xantomonas, Pseu- domonas, Agrobacterium, Rhizobium, Streptomy- ces, Urpmyces, Venturia, Colletotrichum Fiasa- rium, Verticillium, Alternaria, Cercospora i Diplo- dia. Wiele z tych zwiazków umozliwia równiez sku- 15 teczne zwalczanie chorobotwórczych grzybów i bak¬ terii przy stosowaniu miejscowym.W zwiazkach o wzorze podanym na rysunku pod¬ stawnik R' i ewentualnie podstawiona grupa kar¬ boksylowa lub tiokarbaksylowa moga byc polaczo¬ ne z pierscieniem izotiozolowym w dowolnej po¬ zycji, przy czym korzystne wlasciwosci wykazuja zwiazki w których podstawnik R' znajduje sie w pozycji 3 lub 4, zas ewentualnie podstawiona grupa karboksylowa lub tiokarboksylowa w pozycji 4 lub 5.Przykladaimi odpowiednich podstawników R sa nizsze rodniki alkilowe, takie jak metylowy, ety¬ lowy, propylowy, izopropylowy, butylowy, II-rzed. butylowy, izobutylowy, pentylowy, 1-metylobuty- lowy, 2-metylobutylowy, heksylowy oraz 2-chloro- etylowy, allilowy, propynylowy, 2-butynylowy, 1-ni¬ tro-2npropylowy, 2-nitroetylowy, 2-etoksyetylowy, 2-etyIoheksylowy, oktylowy, jak równiez atomy metalu, na przyklad sodu, potasu, wapnia, magne¬ zu, kobaltu, miedzi lub cynku, a takze grupa amo¬ niowa, trójetyloamoniowa, pirydyniowa trójmety- loamoniowa, butyloamoniowa i morfoliniowa.Zwiazki o wzorze 1 wytwarza sie róznymi meto¬ dami równiez i metodami analogicznymi do stoso¬ wanych przy syntezie pierscieniowego ukladu izo- tialowego. Metody te obejmuja utlenianie benzo(d)- -izotiazoli (Adams i Slack, Chemisitry and Indus- try, 19G5, str. 1232), dodawanie tiosiarczanu lub kwasu tiocyjanowego do ketonów etynylowych i 602723 60272 4 nastepnie usuwanie kwasu siarkowego lub cyjano¬ wodorowego (Wille i in. Angew, Chem., wydanie miedzynarodowe 1, str. 335, 1962 r.), jak równiez przez reakcje w fazie gazowej olefinów, acetyle¬ nów ilub alkoholi z dwutlenkiem siarki i amonia¬ kiem (Hubenett i in., Angew. Chem. wydanie mie¬ dzynarodowe 1, str. 508, 1962 r. i wyd. 2 str. 325 i 714—719, 1963 r.).Kwasy izotiazolokarboksylowe, stosowane do otrzymywania estrów, soli metalicznych i amonio¬ wych o wzorze 1, (wytwarza sie przez traktowanie litem izotiazolu lub 3- adbo 4-alkiloizotiazoli, w celu wytworzenia izwiazku 5-litowego, który naste- nie poddaje sie reakcji z dwutlenkiem wegla, otrzy¬ mujac odpowiedni kwas 5-izotiazolokarboksylowy (Caton i in., Journal Chem. Soc. 1964, str. 446). Inny sposób polega na bromowaniu 3-metyloizotiazolu, hydrolizie otrzymanego 3-dwubromoizotiazolu do 3-formyloizotiazolu, który nastepnie utlenia sie tlenkiem srebra na kwas 3-izotiazolokarboksylowy (Jones i in., Journal Chem. Soc, 1964, str. 3114).Kwas 4-izotiazodokarboksylowy otrzymuje sie przez dekarboksylacje kwasu izotiazolo-4,5-dwukarbo- ksylow£go, otrzymanego przez utlenianie nadman¬ ganianem potasowym 5-aminobenzo-(d)-izotiazolu (Adams i Slack, J. Chem. Soc. 1959, str. 3061). W wyniku reakcji 4-bromo-3-metyloizotiazolu, który na drodze hydrolizy przeksztalca sie w kwas 3-me- tylo-4-izotiazolokarboksylowy (belgijski opis paten¬ towy nr 632394). Dobierajac odpowiednio materialy wyjsciowe, otrzymuje sie zadany kwas o wzorze 1.Kwasy izotiazolokarboksylowe latwo tworza estry, sole metaliczne i sole amoniowe. Reakcje te prowa¬ dzi sie znanymi sposobami na przyklad przez rea¬ kcje kwasu, bezwodnika luib halogenku kwasowego lub soli kwasu z odpowiednim alkoholem albo in¬ nym czynnikiem alkilujacym, takim jak halogenek alifatyczny albo siarczan, krzysitnie w obecnosci ka¬ talizatora. Sole amoniowe wytwarza sie przez rea¬ kcje kwasu z amina, a sole metaliczne — przez reakcje kwasu z zasada. Pochodne tiolowe wytwa¬ rza sie znanymi metodami, z odpowiednich halo¬ genków kwasowych i tioalkoholi.Szczególnie korzystne wlasciwosci maja na przy¬ klad nastepujace zwiazki o wzorze 1: ester propy¬ lowy kwasu 3-metylo-4-izotiazolokarboksylowego, ester metylowy kwasu 4-metylo-5-izotiazolokarbo- ksylowego) ester 2-ipropyn-l-ylowy kwasu 4-mety- lo-5-izotiazolokarboksylowegp, ester etylowy kwa¬ su 4-metylo-5-izotiazolokarboksytiolowego, ester etylowy kwasu 3-izotiazolokarboksytiolowego, kwas 5-izotiazolokarboksylowy, ester etylowy kwasu 3- metylo-4-izotiazolokarboksytiolowego, kwas 3-ace- toksymetylo-4-izotiazolokarboksylowy i sól sodowa kwasu 3-metylo-4-izotiazolokarboksylowego.Zwiazki o wzorze 1, zmieszane ze znanymi, obo¬ jetnymi rozcienczalnikami lub nosnikami, stano¬ wia srodki grzybobójcze i owadobójcze, nadajace sie do stosowania w rolnictwie, przy czym od po¬ staci wytworzonego srodka zalezy jego skutecznosc.Srodki wedlug wynalazku stosuje sie w postaci granulek o dosc duzej wielkosci czastek, prosz¬ ków do opylania, proszków dajacych sie zwilzac woda, koncentratów dajacych sie emulgowac z wo¬ da oraz w postaci emulsji i roztworów. Zawartosc substancji czynnej w srodkach wedlug wynalazku: wynosi 0,5—95°/o wagowych.Srodki wedlug wynalazku w postaci proszków stanowia sypkie mieszaniny substancji czynnej o 5 wzorze 1 i dobrze sproszkowanych cial stalych, ta¬ kich jak talk, ily (glinki) naturalne, krzemionka, maczki, takie jak imaczka z lupin orzechów wlos¬ kich lub z nasion bawelny oraz innych organicz¬ nych i nieorganicznych cial stalych, które dzialaja jako dyspergatory i nosniki dla substancji czynnej.Te drobne sproszkowane ciala stale maja przecie¬ tna wielkosc czastek ponizej Okolo 50 mikronów.Typowa receptura dla takiego proszku uzytecznego w dzialaniu przewiduje w stosunku wagowym 1 czesc izotiazolu i 99 czesci talku.Uzytecznymi preparatami sa takze zwilzane proszki, * które zawieraja dobrze rozdrobnione cza¬ steczki, dajace latwo zawiesine w wodzie lub in¬ nych cieczach. Zwilzany proszek stosuje sie jako suchy proszek lub w zawiesinie z woda lub inna ciecza. Typowymi nosnikami dla proszków zwilzal- nych jest ziemia Fullera, glinki kaolinowe, krze¬ mionki i inne latwo zwilzalne, organiczne i nieorga¬ niczne, suche rozcienczalniki. Zwilzalne proszki zwy¬ kle zawieraja 5—95°/o wagowych skladnika aktyw¬ nego, zaleznie od absorbcyjnosci nosnika i zwykle zawieraja, równiez mala ilosc srodka zwilzajacego, dyspergujacego lub emulgujacego w celu ulatwie¬ nia zwilzania lub dyspergowania. Srodek w posta¬ ci zwilzalnego proszku zawiera na przyklad 25 cze¬ sci izotiazolu, 72 czesci glinki oraz 1,5 czesci ligno- sulfonianu sodowego i 1,5 czesci alkilonaftalenosul- fonianu sodowego jako skladników zwilzajacych.Innymi uzytecznymi preparatami sa dajace sie emulgowac koncentraty. Stanowia one jednorodne mieszaniny ciekle lub w postaci past, zdolnych do dyspergowania w wodzie lub innej cieczy. Moga one takze zawierac ciekly rozpuszczalnik, taki jak ksylen, ciezkie benzyny, dwumetylosulfotlenek, izo- foron i inne nielotne rozpuszczalniki organiczne.Przed uzyciem koncentraty te dysperguje sie w wo¬ dzie lub innym cieklym nosniku i zwykle stosuje sie je do opryskiwania. Zawartosc zasadniczego skladnika aktywnego moze zmieniac sie w zalez¬ nosci od sposobu stosowania preparatu, lecz na ogól zawiera on 0,5—95% wagowych skladnika aktyw¬ nego.Preparaty granulowane, w których nosniki sub¬ stancji aktywnej sa wzglednie grubymi czastkami, stosuje sie do* traktowania gleby, w której maja byc zasadzone rosliny, które ma sie zabezpieczac przed choroba. Typowymi nosnikami dla preparatów gra¬ nulowanych sa glinki, ziemia Fullera, piasek, per¬ lit, wermikulit i inne organiczne lub' nieorganiczne materialy, które absorbuja lub które mozna pokry¬ wac substancja aktywna. Preparaty granulowane tzwykle zawieraja okolo 2—25°/o wagowych substan¬ cji aktywnej, przy czym moga óne takze zawierac male ilosci innych skladników, takich jak srodki powierzchniowe czynne (srodki zwilzajace, dysper¬ gujace lub emulgatory), rozcienczalniki (ciezkie ben¬ zyny, oleje jadalne) i skladniki zwiekszajace przy¬ czepnosc (dekstryny, kleje lub zywice syntetyczne).Przecietna wielkosc granulek wynosi zwykle 150— 2400 mikronów. Na przyklad uzyteczny preparat 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 60272 6 granulowany zawiera 10,1 czesci wagowych izotia- zolokarboksylanu, 15,2 czesci solwentnafty o tem¬ peraturze wrzenia 176,7—232°C i 74,7 czesci glinki o rozdrobnieniu 24—48 mesz.Typowe srodki zwilzajace, dyspergujace i emul¬ gatory stosowane w preparatach rolniczych obej¬ muja ,np. siarczany i sulfoniany alkilowe i alkilo- arylowe, jak i ich sole sodowe, a takze alkohole wielowodorotlenowe i inne. Jesli stosuje sie srodek powierzchniowo-czynny stanowi on zwykle 1—15°/o wagowych mieszaniny.Srodki wedlug wynalazku stosuje sie równiez w postaci roztworów substancji aktywnej w cieczy, takiej jak aceton, alkilowane naftaleny, ksylen lub inne rozpuszczalniki organiczne. Mozna tez stoso¬ wac srodki rozpylane pod zwiekszonym cisnieniem, znane aerozole, w których substancja aktywna jest w zawiesinie w bardzo rozdrobnionej postaci.Srodki wedlug wynalazku stosuje sie do nasion lub do gleby, przed zasianiem lub zasadzeniem ros¬ lin albo w czasie ich wzrastania, przy czym mozna równiez stosowac je bezposrednio na czesci rosliny, a nawet wstrzykiwac w jej pien lub lodyge. Srodki te nie tylko dzialaja ukladowo na rosliny, ale utrzy¬ muja sie w ciagu dlugiego czasu w glebie, stano¬ wiac dobre zabezpieczenie przed chorobotwórczymi grzybami i bakteriami.Srodki wedlug wynalazku moga równiez zawierac dodatek innych srodków, takich jak substancje owadobójcze, nieieniobójcze, regulujace wzrost ros¬ lin, nawozy sztuczne lub inne srodki grzybobójcze i owadobójcze. Moga byc równiez stosowane wraz z srodkami pioracymi jako kapiele antyseptyczne, do konserwowania skóry, drewna itp.Wynalazek wyjasniono blizej w nizej podanych przykladach, w których o ile nie zaznaczono inaczej, czesci i procenty oznaczaja czesci i procenty wa¬ gowe.Przyklad I. Ukladowe dzialanie bakteriobój¬ cze estru metylowego kwasu 3-metylo-4-izotiazo- lokarboksylowego. 25 czesci estru metylowego kwa¬ su 3-metylo-4-izoitiazolokarboksylowego miesza sie z 72 czesciami ilu atapulgitowego, 1,5 czesci soli so¬ dowej kwasu lignosulfonowego i 1,5 czesci alkilo- naftalenosulfonianu. Otrzymany proszek miesza sie z woda w takiej ilosci, aby wytworzyc srodek we¬ dlug wynalazku zawierajacy 600, 300 i 150 czesci substancji czynnej na 1 milion czesci gotowego pro- panolu. Po 35 ml kazdego z otrzymanych srodków wylewa sie na glebe w doniczkach, w których znaj¬ duja sie sadzonki pomidorów gatunku Bennie Best.Dawki substancji czynnej na jedna rosline wyno¬ sza 21,0, 10,5 i 5,25 mg.Po uplywie 2 dni liscie roslin zaszczepia sie ba¬ kteriami Xanthomonas Vesicaitoria, wywolujacymi plamistosc. Rosliny hoduje sie w cieplarni w ciagu 10 dni i okresla stopien zwalczania choroby porów¬ nujac traktowanie rosliny z roslinami zakazonymi takimi samymi bakteriami, lecz nie poddanymi dzialaniu srodka wedlug wynalazku. Wyniki poda¬ no w tablicy 1 w postaci liczby plam na lisciu, przy czym dane dla roslin traktowanych srodkiem we¬ dlug wynalazku dbliczono jako srednia dla 2 lisci, a dla roslin nie traktowanych tym srodkiem — jak srednia dla 4 lisci.Tablica 1 Stezenie substancji czynnej w w mg/rosline Srednia liczba plam na 1 lisc lisc 1 lisc 2 lisc 3 Srednie zwalczenie choroby w % Przyklad III. Ukladowe zwalczanie brunatnej bakteriozy lisci tytoniu. Wodne zawiesiny 3-metylo- 4-izotiazolokarboksylanu metylu, zawierajace 1200 czesci substancji aktywnej: na 1 milion czesci gotowego srodka wytwarzania sie wedlug przykla¬ du II i wylewa na glebe zasadzonych w oddzielnych doniczkach sadzonek tytoniowych w stadium 12 lis¬ ci, w ilosci równowaznej 42,0 mg izotiazolu na rosline. Po 3 dniach zaszczepia sie liscie bakteria¬ mi Pseudomonas tabaci, wywolujacymi brunatna bakterioze lisci tytoniowych. Zaszczepione rosliny trzyma sie w wilgotnej szafie klimatyzacyjnej w temperaturze 18°C w ciagu 48 godzin i nastepnie przenosi do cieplarni. Oszacowanie stopnia zwal- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 21,0 . 10,5 5,25 bez sub¬ stancji i czynnej 9 12 33 63 23 9 36 87 9 16 35 91 83 84 57 0 25 30 35 . Przyklad II. Ukladowe dzialanie grzybobój¬ cze estru metylowego 'kwasu 3-metylo-4-izotiazolo- karboksylowego. Wodne zawiesiny estru metylowe¬ go kwasu 3-metylo-4-izotiazolokarboksylowego spo¬ rzadza sie jak w przykladzie I i wylewa je na gle¬ be zasadzonych w oddzielnych doniczkach roslin fasoli, w ilosciach równowaznych 15,0 i 7,5 mg izo¬ tiazolu ma rosline. Po uplywie 2 dni liscie roslin zaszczepia isie patogenami rdzy fasolowej Uromy- ces phaseoli var. typiea. Zaszczepione rosliny ho¬ duje sie w ciagu 48 godzin w wilgotnej szafie kli¬ matyzacyjnej w temperaturze 18°C i nastepnie przestawia do cieplarni. Stopien zwalczenia tej cho¬ roby, okresla sie po okolo 10 dniach od zaszczepie¬ nia uliscienia roslin, przez porównanie roslin trak¬ towanych z roslinami nie traktowanymi prepara¬ tem. Wyniki pokazuje tablica 2 jako srednia dla roslin poddanych traktowaniu oraz 4 roslin nie traktowanych preparatem. Wyniki te dowodza, ze srodek wedlug wynalazku jest skuteczny nawet przy stosunkowo bardzo malym stezeniu substancji czynnej.Tablica 2 50 Stezenie skladnika aktywnego mg/rosline 15.0 7.5 Rosliny nie trakto¬ wane Srednia liczba zmian patologicznych na lisc lisc 1 i lisc 2 62 74 170 69 75 144 Srednie zwalczenie choroby w % 59 52 060272 czenia choroby przeprowadza sie po 7 do 10 dniach od zaszczepienia. Traktowane preparatem rosliny wykazuja srednio 60°/o zwalczenia choroby.Przyklad IV. Ukladowe dzialanie przy nawo¬ zeniu wierzchniej warstwy gleby. 5°/o granulowaty preparat estru metylowego kwa¬ su 3-metylo-4-izotiazolokarboksylowego sporzadza sie przez zmieszanie 5,05% wagowych, izotiazolu w 7,58% ciezkiej benzyny z 87,37Vo granulowanego ilu. Granulki stosuje isie na glebe, w której zasa¬ dzono sadzonki pomidorów, dawkujac 70,0; 52,5; 35,0; 17,5 i 8,75 mg skladnika aktywnego na rosline.Dla kazdego stezenia wykonuje sie 4 próby. Po uplywie 4 dni od potraktowania preparatem, uliscie- nie roslin zaszczepia sie bakteriami wywolujacymi plamistosc pomidorów. Traktowane rosliny i rosliny kontrolne, trzyma sie w cieplarni w ciagu 7 dni, po czym oblicza sie skutecznosc traktowania. W przy¬ padku wszystkich podanych wyzej stezen uzyskuje sie 82—89Vo zwalczanie bakteryjnej plamistosci, w porównaniu z brakiem zwalczania choroby u ros¬ lin nie traktowanych. Podobne wyniki uzyskuje sie takze przez wlaczenie skladnika aktywnego do gleby.Przyklad V. Ukladowe dzialanie przez trakto¬ wanie nasion. 50 czesci estru metylowego kwasu 3-;metylo-4- izotiazolokarboksylowego w 5 czesciach cieklego, alifatycznego destylatu naftowego miesza sie z 45 czesciami talku. Nasiona pomidorów gatunku Ben- nie Best pokrywa sie preparatem przez wytrzasa¬ nie z nim, przy czym stosuje sie 1 kg skladnika aktywnego na 50 kg nasion. Po uplywie 1 dnia od traktowania, nasiona sadzi sie, a po uplywie dal¬ szych 26 dni uliscienie wyroslych z nasion roslin zaszczepia sie patogenami bakteryjnej plamistosci.Bosliny trzyma sie w cieplarni, po czym w ósmym dniu porównuje sie rosliny, które wyrosly z nasion traktowanych, z roslinami kontrolnymi, zakazony¬ mi tym samym patogenem. Srednia liczlba zmian patologicznych ma lisc, jak srednia z 8 prób wynosi 60 dla traktowanych roslin i 190 dla roslin kontrol¬ nych, co oznacza zwalczanie bakteryjnej plamisto¬ sci w 45ID/o.Przyklad VI. Kontaktowe dzialanie grzybo¬ bójcze estru metylowego kwasu 3-metylo-4-izotia- zolokarboksylowego. Próbe prowadzi sie w ten spo¬ sób, ze na oddzielnych partiach stopionego agaru slodowego zasiewa sie zarodniki Aspergillus niger, Pullularia pullulane, Penicillium expamsum i Al- ternaria solani. Agar z wysianymi zarodnikami wy¬ lewa sie na plyte do badan i pozostawia do stwar¬ dnienia. W srodku warstwy na plycie umieszcza sie pierscien z tworzywa sztucznego lub szkla o sredni¬ cy 10—12 mm i do srodka pierscienia dozuje 0,25 g 3-metylo-4-izotiazoIokarboksylanu metylu. Plyty utrzymuje sie w inkubatorze w ciagu 72 godzin w temperaturze 28°C. Odleglosc w mim miedzy naj¬ blizszym porostem grzybowym i persciemiem okre¬ sla sie jako strefe zwalczania grzybów. Wyniki po¬ dano w tablicy 3..Przyklad VII. Ukladowe dzialanie estru ety¬ lowego kwasu 3-metylo-4-izotiazolokarboksylowe- go. 8 Tablica 3 55 Patogen Aspergillus niger Pullularia pullulane Penicilium expansum Altemaria solani Strefa zwalczania w mm 4 8 4 calkowite zwalczanie 10 Stosujac sposób postepowania podany w przy¬ kladzie I okresla sie ukladowe dzialanie 3-metylo- 4-izotiazolokarboksylanu etylu przeciwko bakteryj- 15 nej plamistosci na pomidorach, przy stosowaniu da¬ wek równowaznych 21,0; 10,5 i 5,25 mgv izotiazolu na rosline pomidorów gatunku Bennie Best. Uzys¬ kuje sie zwalczenie choroby wynoszace 83,84 i 77Vo.Przyklad VIII. Ukladowe dzialanie estru ety- 20 lowego kwasu 3-me wego.Stosujac sposób opisany w przykladzie I okresla sie ukladowe dzialanie przy zastosowaniu dawek substancji czynnych wynoszacych 21,0; 10,5 i 5,25 15 na sadzonke pomidorów. Uzyskuje sie odpowiednio 74, 65 i 26'Vo 'zwalczania choroby.Przyklad IX. Biologiczne dzialanie kwasu 3- metylo-5-izotiazolokarboksylowego. 30 Postepujac w* sposób podany w przykladzie I okresla sie dzialanie kwasu 3-!metylo-5-izot;iazolo- karboksylowego przy zwalczaniu bakteryjnej pla¬ mistosci na pomidorach. Dla dawek 21,0; 10,5 i 5,3 mg/rosline wynosi ono 97,97 i 91ID/o. Badanie dzia- 35 lania przeciwko Uromyces phaseoli wedlug sposobu podanego w przykladzie II wykazuje, ze kwas ten istotnie hamuje rozwój plamistosci i daje 80% zre¬ dukowania infekcji chorobowej.Przyklad X. Biologiczne dzialanie estru mety- 40 lowego kwasu 3-metylo-5-izotiazolokarboksylo- wego.Ester metylowy kwasu 3-metylo-5-izotiazolokar- boksylowego, badany na dzialanie przeciwbakte- ryjnej plamistosci aa pomidorach zgodnie ze spo- 45 sobem podanym w przykladzie I, wykazuje 98—99°/o zwalczenie choroby przy stezeniach 21,0; 10,5 i 5,3 mg substancji aktywnej na rosline.Przyklad XI. Ukladowe dzialanie estru etylo¬ wego kwasu 3-cmetylo-5-izotiazolokarboksytiolo- 50 wego.Badany zgodnie z przykladem I na dzialanie prze- ciwko bakteryjnej plamistosci na pomidorach, 3- metylo-5-izotiazolokarboksytiolan S-etylu wykazu¬ je 96—98°/o zwalczenie choroby w stezeniach 5,3 do 21,0 mg na rosline.Przyklad XII. 3-metylo-5-izotiazolokarboksy- lan etylu. Ester etylowy kwasu 3-metylo-5-izotia- zolokarboksylowego badany na dzialanie przeciwko 60 plamistosci bakteryjnej na pomidorach zgodnie ze sposobem podanym w przykladzie I wykazuje do¬ skonale zwalczenie choroby.Przyklad XIII. Ukladowe dzialanie estru pro¬ pylowego kwasu 3-metylo-5-izotiazolokarbok3ylo- 65 wego.60272 9 10 Ester propylowy kwasu 3-metylo-5-izotiazolokar- boksylowego badany sposobem podanym w przy¬ kladzie I wykazuje wysoka zdolnosc zwalczania bakteryjnej plamistosci na pomidorach.Przyklad XIV. Ukladowe dzialanie estru 2- propyn-1-ylowego kwasu 3-metylo-5-izotiazolokar- boksylowego.Ester ten, badany w sposób opisany w przykla¬ dzie I, wykazuje wysoka zdolnosc zwalczania pla¬ mistosci na pomidorach.Przyklad XV. Ukladowe dzialanie estru me¬ tylowego kwasu 3-metylo-5-izotiazolokarbofesytio- lowego. 3-metylo-5-izotiazolokarboksytiolan S-metylu, badany wedlug sposobu z przykladu I, wyikazuje odpowiednio dla dawek 21,0; 10,5 i 5,3 mg na ros¬ line zwalczanie choroby w 99,99 i lO0Va.Przyklad XVI. Ukladowe dzialanie estru pro¬ pylowego kwasu S^metylo-S-izotiazolokarboksytio- lowegb.W badaniach, prowadzonych zgodnie z metoda opisana w przykladzie I, ester propylowy kwasu 3- metylo-5-izotiazolokarboksytiolowego wykazuje calkowite zwalczenie bakteryjnej [plamistosci na po¬ midorach przy dawkach 21,0 i 10,5 mg na rosline oraz 99% zwalczenie choroby przy dawce 5,3 mg na rosline.Przyklad XVII. Ukladowe dzialanie 3-metylo- 5-izotiazolokarboksylanu trójetyloaminowego.Mieszanine 5,0 g 'kwasu 3jmetylo-5-izptiazolokar- boksylowego i 3,5 g trójetyloaminy rozpuszcza sie w 2,5 g wody. Uzyskany brazowy roztwór uzywa sie do badan wedlug sposobu z przykladu I bez dal¬ szego oczyszczania lub preparowania. Zwalczenie bakteryjnej plamistosci na pomidorach przy daw¬ kach kolejno 21,0; 10,5 i 5,3 mg -wynosi odpowied¬ nio 99,98 i 99^/0.Przyklad XVIII. Ukladowe dzialanie kwasu 4-metylo-5-lizotiazolokarbOiksylowego.Kwas 4-metylo-5^izotiazolokairboksylowy, badany metoda opisana w przykladzie I wykazuje odpo¬ wiednio 95,95 i 92'Vo zwalczenie bakteryjnej plamis¬ tosci na pomidorach przy dawkach 21,0; 10,5 i 5,3 mg na rosline.Przyklad XIX. Ukladowe dzialanie estru ety¬ lowego kwasu 4-metylo-5^izotiazolokarboksylowe- go.Ester ten, badany w sposób opisany w przykla¬ dzie I wykazuje w dawkach 21,0; 10,5 i 5,3 mg na rosline zwalczenie bakteryjnej plamistosci na pomi¬ dorach odpowiednio w 98, 97 i 95°/o.Przyklad XX. Ukladowe dzialanie estru pro¬ pylowego kwasu 4-metylo-5-izotiazolokarboksylo- wego.W badaniach wykonanych zgodnie ze sposobem podanym w przykladzie I, ester propylowy kwasu 4-imetylo-5-izotiazolokarboksylowego wykazuje dla dawek 21,0; 10,5 i 5,3 mg na rosline zwalczenie bakteryjnej plamistosci na pomidorach w 95, 93 i 85l0/o.Przyklad XXI. Ukladowe dzialanie estru me¬ tylowego kwasu 4Hmetylo-5-izotiazololkarboksytiiO- 1owego.Stosujac metode podana w przykladzie I bada sie dzialanie tego estru w dawkach 21,0; 10,5 i 5,3 mg na rosline. Zwalczenie bakteryjnej plamistosci na pomidorach wynosi 99, 98 i 99'Vo.Przyklad XXII. Ukladowe dzialanie estru propylowego kwasu 4-metylo-54zotiazolokarboksy- 5 tiolowego.Badany metoda z przykladu I ester ten wykazu¬ je dla dawek 21,0; 10,5 i 5,3 mg/rosline odpowiednio 99,98 i 97Vo zwalczenie bakteryjnej plamistosci na pomidorach. io Przyklad XXIII. Ukladowe dzialanie estru metylowego kwasu 5-izotiazolokarboksylowego.Badanie prowadzone metoda podana w przykla¬ dzie I wykazuje, ze przy dawkach 21,0; 10,5 i 5,3 mg/rosline uzyskuje isie odpowiednio 95,86 i 97% 15 zwalczenie (bakteryjnej plamistosci na pomidorach.Przyklad XXIV. Ukladowe dzialanie 3-mety- lo-4-izotiazolokarboksylanu 2npropynylu-l.Badanie 3-metylo-4-izotiazolokarboksylanu 2!- prqpynylu-l zgodnie z metoda z przykladu I daje 20 w rezultacie dla dawek 21,0; 10,5 i 5,3 mg/rosline odpowiednio 94,87 i 86l0/o zwalczenie bakteryjnej plamistosci na pomidorach.Przyklad XXV. Ukladowe dzialanie bis-(3- metylo-4-izotiazoloikarTDoksylanu) 2-butynylenu. 25 Ester ten, badany metoda z przykladu I wykazu¬ je w dawkach 21,0; 10,5 i 5,3 mg na rosline odpo¬ wiednio 92,92 i 94% zwalczanie baikteryjnej plami¬ stosci na pomidorach.Przyklad XXVI. Ukladowe dzialanie estru 1- nitro-2-propylowego kwasu 3-metylo-4-izotiazolo- karboksylowego.Ester ten badany sposobem podanym w przykla¬ dzie I wykazuje 97,98 i 96ID/o zwalczenie bakteryjnej plamistosci na pomidorach przy dawkach odpo¬ wiednio 21,0; 10,5 i 5,3 mg/rosline.Przyklad XXVII. Ukladowe dzialanie estru metylowego kwasu 5-:metylo-4-izotiazolokarboksy- lowego.W badaniach wykonanych metoda z przykladu I 40 ester ten daje 88,87 i 77% zwalczenie bakteryjnej plamistosci na pomidorach, przy dawkach odpo¬ wiednio 21,0; 10,5 i 5,3 mg/ rosline.Przyklad XXVIII. Ukladowe dzialanie estru metylowego kwasu 3-hydroksymetylo-4-izotiazoIo- 45 karboksylowego.Ester ten,, badany w sposób podany w przykla¬ dzie I, wykazuje 97l3/o zwalczenie bakteryjnej pla¬ mistosci na pomidorach przy dawce 21,0 mg/rosline.Przyklad XXIX. Ukladowe dzialanie estru 50 metylowego kwasu 3-metylo-4-izotiazolokarboksy- tiolowego.Ester ten, badany w sposób opisany w przykla¬ dzie I wykazuje 96,83 i 67Vo zwalczenie bakteryjnej plamistosci na pomidorach przy dawkach odpo- 55 wiednio 21,0; 10,5 i 5,3 mg/rosline.Przyklad XXX. Ukladowe dzialanie estru me¬ tylowego kwasu 3-formylo-4-izotiazolokarboksylo- wego.Ester ten, badany metoda podana w przykladzie I, wykazuje 779/o zwalczania bakteryjnej plamistos¬ ci na pomidorach, przy dawce 21,0 mg/rosline.Przyklad XXXI. Ukladowe dzialanie estru metylowego 3-(hydroksyimino)-imetylo-4-izotiazolo- 65 karboksylowego. 30 35 6011 60272 12 Ester ten, badany metoda opisana w przykladzie I ,daje 98,91 i 90Vo zwalczania bakteryjnej plamis¬ tosci na pomidorach przy stosowaniu go w daw¬ kach 21,0; 10,5 i 5,3 mg/rosline.Przyklad XXXII. Ukladowe dzialanie estru 5 metylowego kwasu 3-(dwumetoksymetylo)-4-izotia- zolokarboksylowego. Ester ten, badany metoda po¬ dana w przykladzie I, wykazuje 69'Vo zwalczania bakteryjnej plamistosci na pomidorach przy dawce 21,0mg/rosline. 10 PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Srodek grzybobójczy i bakteriobójczy, zna- 15 mienny tym, ze jako substancje czynna zawiera zwiazek izotiazolokarboksylowy o ogólnym wzorze podanym na rysunku, w którym R' oznacza atom wodoru, rodnik metyHowy, 'grupe hydroksymety Io¬ wa, acetoksymetylowa, dwumetoksymetylowa, kar- 2o boksyaldehydowa, lub karboksyaldoksymowa, a wy¬ stepujacy w ewentualnie podstawionej grupie kar¬ boksylowej lub tiokarboksylowej podstawnik R oznacza atom wodoru lub nasycony albo nienasyco- ny pierwszorzedowy lub drugorzedowy rodnik ali¬ fatyczny o 1—14 atomach wegla, atom metalu lub czwartorzedowa grupe amoniowa, zas X oznacza atom tlenu lub siarki, przy czym podstawnik R' i ewentualnie podstawiona grupa karboksylowa lub tiokarboksylowa sa polaczone z pierscieniem izo- tiazolowym, korzystnie w pozycji 3 i 4 lub 3 i 5 albo 4 i 5, a substancja czynna jest zmieszana ze znanym, obojetnym nosnikiem.

2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera kwas 3-metylo-5- izotiazolokarboksylowy, ester trójetyloamoniowy kwasu 3-metylo-5-izO'tiazolokairboksylowego, ester metylowy kwasu 3-metylo-5-izotiazolokarboksylo- wego, ester etylowy kwasu 3-metylo-5-izotiazolo- karboksytiolowego, kwas 4-metylo-5-izotiazolokar- boksylowego lub ester metylowy kwasu 4-metylo- 5-izotiazolokarboksylowego.

3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera ester metylowy kwasu 3-metylo-4-izotiazolokarboksylowego.

4. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera ester etylowy kwa¬ su 3-metylo-4-izotiazolokarboksylowego. O II C-X-R WDA-l. Zam. 467

5. Naklad 220 cgz. PL PL