Pierwszenstwo: Opublikowano: 10. VI. 1970 60024 KI. 87 b, 2/12 MKP B 25 d O/l UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Rajmund Fiksinski, Marian Cichocki, Roman Kula Wlasciciel patentu: Zaklady Metalurgiczne „Pomet" Przedsiebiorstwo Panstwowe, Poznan (Polska) Uklad tlumienia drgan w recznych narzedziach pneumatycz¬ nych Przedmiotem wynalazku jest uklad tlumienia drgan w recznych narzedziach pneumatycznych, usytuowany pomiedzy rekojescia a trzonem narze¬ dzia, wykorzystujacy doprowadzenie powietrza roboczego, jako medium tlumiacego. Uklad ten po¬ woduje obnizenie szkodliwego dzialania drgan na rece i miesnie.Znane sa uklady tlumiace drgania usytuowane pomiedzy rekojescia a trzonem narzedzia. Realizo¬ wane sa one glównie poprzez amortyzatory spre¬ zynowe, przy czym sprezyny o malejacej srednicy osadzone sa wspólsrodkowo w osi trzonu. Dla zmniejszenia ich wspólczynnika naprezen pola¬ czone sa szeregowo. Sprezone powietrze przecho¬ dzi od rekojesci do mlotka poprzez teleskopowe rury zaopatrzone w gumowe uszczelki. Uklad taki znacznie zwieksza ciezar narzedzia, a amortyza¬ tory sprezynowe na skutek szybkozmiennych drgan dynamicznych i przy dlugotrwalych obciazeniach, ulegaja szybko zniszczeniu zmeczeniowemu.Inny znany uklad tlumienia polega na tym, ze rekojesc wraz z tym ukladem przeniesiona jest poza os trzonu i narzedzia i #umieszczona jest z bo¬ ku we wspólnej z nim obudowie, przy czym os ukladu jest równolegla do osi trzonu i narzedzia.Rekojesc zaopatrzona jest w tlok, wewnatrz któ¬ rego znajduje sie sprezyna amortyzujaca drgania, przenoszone z trzona na rekojesc. Przez uklad ten przechodzi, a nastepnie uchodzi na zewnatrz, po¬ wietrze sprezone po wykonaniu pracy. 10 15 20 25 Przeniesienie ukladu tlumienia poza os trzonu i narzedzia, powieksza w znacznym stopniu wy¬ miary i ciezar narzedzia, a w szczególnosci ultru- dnia skuteczne prowadzenie narzedzia i powo¬ duje zniszczenie tloka oraz tulei ukladu, na skutek dzialania sil o kierunkach normalnych.Celem wynalazku jest uklad tlumienia drgan w recznych narzedziach pneumatycznych, zwiek¬ szajacy tylko nieznacznie wymiar rekojesci w osi.Daje to dobre warunki tlumienia, obniza o ponad 20 dB srednie poziomy amplitudy przyspieszen drgan i wykorzystuje powietrze robocze jako me¬ dium tlumiace.Uklad ten pozwala ponadto na swobodny obrót rekojesci wzgledem trzonu w czasie pracy narze¬ dzia. Cel ten osiagnieto przez wprowadzenie mie¬ dzy rekojesc a trzon narzedzia, ukladu tlumienia, skladajacego sie z pokrywy z kanalem doprowa¬ dzajacym powietrze, polaczonej nierozlacznie z re¬ kojescia, prowadnicy z otworem, roboczej uszczel¬ ki amortyzujacej, podkladki zabezpieczajacej usz¬ czelke, elementu sprezynujacego z podkladka, wbudowanych w ochronnej tulei prowadzacej, la¬ czacej uklad z trzonem. W ukladzie tym, wyko¬ rzystuje sie powietrze robocze w chwili jego wpro¬ wadzenia do narzedzia przed przejsciem do cylin¬ dra roboczego.Przedmiot wynalazku w przykladowym wyko¬ naniu uwidoczniono na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok ukladu tlumienia drgan w prze- 6002460024 kroju osiowymi z fragmentem rekojesci i trzonu, z bocznym doprowadzeniem powietrza, a fig. 2 — przekrój fragmentu ukladu tlumienia i rekojesci z osiowym doprowadzeniem powietrza, stanowia¬ cego odmiane ukladu wedlug fig. 1.Z rekojescia 1 polaczona jest nierozlacznie po¬ krywa 2, posiadajaca kanal 3 doprowadzajacy po¬ wietrze do ukladu tlumiacego i ukladu roboczego narzedzia, poprzez otwór w prowadnicy 4. W pro¬ wadnicy 4 osadzona jest amortyzujaca uszczelka 5 przylegajaca srednica wewnetrzna do scianek ka¬ nalu 3. Na uszczelce 5 spoczywa kolnierzowa podkladka 6 dla sprezynujacego elementu 7, któ¬ ry górna krawedzia opiera sie o wewnetrzna scian¬ ke pokrywy 2. Uklad zamyka i laczy z trzonem 8 ochronna tuleja 9, przy czym polaczenie z trzo¬ nem stanowi zabezpieczenie kolnierzowe.Sprezone powietrze wchodzac z rekojesci 1 do kanalu 3, rozchodzi sie poprzez otwór w pro¬ wadnicy 4 oddzialywujac czesciowo na uszczelke 5, a czesciowo przechodzi do komory roboczej bijaka.Uszczelka 5 rozprezajac sie pod wplywem sprezo¬ nego powietrza, naciska poprzez podkladke 6 na sprezynujacy element 7. Jednoczesnie tak rozpre¬ zona uszczelka, tworzy rodzaj zanikniecia poduszki powietrznej tlumiacej drgania pomiedzy trzonem a rekojescia.Polaczenie kolnierzowe 10 z trzonem, eliminujac obecnie stosowane% zabezpieczenia klinowe, pozwa¬ la jednoczesnie na swobodny obrót rekojesci z ukladem tlumienia wzgledem trzonu w jego 5 osi w czasie pracy narzedzia. Talka mozliwosc zmiany polozenia dloni z rekojescia w czasie pra¬ cy, wplywa równiez na zmniejszenie stopnia zme¬ czenia miesni reki. 10 PL