Przedmiotem wzoru uzytkowegojest skrzynka rodzielczo-redukcyjna, stosowana w samochodach wyposazonych w uklad napedowy osi przedniej i osi tylnej. Zadaniem jej jest rozdzielenie za skrzynia biegów samochodu napedu na czesc przenoszona na os przednia i czesc przenoszona na os tylna, z mozliwoscia zmiany przelozenia odpowiednio do wymogów jazdy terenowej lub jazdy szosowej.W znanych skrzynkach rozdzielczo-redukcyjnych, budowanych jako trzyosiowe skrzynki o stalym zazebieniu, na walku wejsciowym osadzone sa wolnobiezne kola zebate przelozenia terenowego i przelozenia szosowego, zazebione z osadzonymi na stale kolami zebatymi przelozenia terenowego przelozenia szosowego walka poitedniego.Stosunek ilosci zebów wolnobieznego kola przelozenia terenowego na walku wejsciowym i zazebionego z nim kola osadzonego na stale na walku posrednim powoduje redukcje liczby obrotów walka posredniego w stosunku do liczby obrotów walka wejsciowego.Kolo zebate przelozenia szosowego walka posredniego zazebione jest na stale z kolem zebatym napedu walków wyjsciowych osi tylnej i osi przedniej, umieszczonym na obudowie mechanizmu róznicowego napedu obu tych walków. )-2- Naped przenoszony jest od walka wejsciowego skrzynki na kola wolnobiezne osadzone na tym walku za pomoca synchronizatorów wlaczanych przez kierowce alternatywnie , w zaleznosci od wybranego przez niego rodzaju przelozenia.W przypadku wlaczenia przez kierowce przelozenia szosowego, wolnobiezne kolo przelozenia terenowego na walku wejsciowym obraca sie ze szybkoscia obrotowawieksza od szybkosci samego walka wejsciowego, gdyz przelozenie zostaje odwrócone.Teprzyspieszone obroty kola przelozenia terenowego powoduja zwiekszony halas pracy skrzynki rozdzielczo-redukcyjnej.Rozwiazanie wedlug wzoru uzytkowego usuwa te wade.Zgodnie z tym rozwiazaniem^trójosiowa skrzynka rozdzielczo-redukcyjna o stalym zazebieniu ma walek wejsciowy z osadzonym na nim na stale kolem zebatym przelozenia terenowego i wolnobieznym kolem zebatym przelozenia szosowego, wlaczonym synchronizatorem, oraz walek posredni z zazebionymi z kolami walka wejsciowego: wlaczonym synchronizatorem wolnobieznym kolem odbioru napedu terenowego i osadzonym na stale kolem odbioru napedu szosowego.Oba synchronizatory wlaczane sa alternatywnie przez kierowce za pomoca znanego mechanizmu, w jaki wyposazona jest skrzynka. Stale kolo zebate przelozenia szosowego walka posredniego zazebione jest na stale z kolem zebatym napedu walków wyjsciowych.W skrzynce rozdzielczo-redukcyjnej wedlug wzoru uzytkowego kolo zebate przelozenia terenowego, osadzone na walku wejsciowym, ma szybkosc obrotowa równa szybkosci obrotowej tego walka, takze wtedy, gdy wlaczone jest przelozenie szosowe. Wolnobiezne kolo odbioru napedu terenowego na~ o - walku posrednim w przypadku wlaczenia przelozenia szosowego obraca sie z szybkoscia obrotowamniejsza, niz sam walek posredni .Masy elementów skrzynki wiruja z mniejsza szybkoscia i skrzynka w czasie pracy wywoluje mniejszy halas.Skrzynka rodzielczo-redukcyjna wedlug wzoru uzytkowego pokazanajest na rysunku, który przedstawia rozwiniecie jej przekroju.Jak widac na rysunku, skrzynka rozdzielczo-redukcyjna ma walek wejsciowy 1, walek posredni 2 oraz walki wyjsciowe napedu przedniego 3 i napedu tylnego 4. Na walku wejsciowymi osadzone jest na stale kolo 5 przelozenia terenowego oraz obrotowo - kolo 6 przelozenia szosowego. Zazebione sa one odpowiednio z kolami 7 i kolem 8 na walku posrednim 2.Kolo 7 przelozenia terenowego osadzone jest na walku 2 obrotowo, natomiast kolo 8 przelozenia szosowego osadzone jest na walku 2 na stale i zazebione jest z kolem 9 napedu walków wyjsciowych 3 i 4.Na walku wejsciowym 1 umieszczony jest synchronizator 10, który przenosi naped z walka wejsciowego i na kolo 6, natomiast na walku posrednim 2 umieszczony jest synchronizator JJ^ który przenosi naped od kola 7 na walek posredni 2. Synchronizatory wlaczone sa alternatywnie przez kierowce, dajac przelozenie szosowe kolami 6 / 8 / 9 , gdy wlaczony jest synchronizator 10, albo przelozenie terenowe kolami 5 / 7 / 8 / 9 , gdy wlaczony jest synchronizator 1J_.W obu przypadkach kolo 5 ma szybkosc obrotowa równa szybkosci obrotowej walka wejsciowego 1, natomiast przy wlaczonym przelozeniu terenowym kolo 7 , obracajace sie na walku posrednim 2_ma szybkosc obrotowa mniejsza, niz ten walek.Masy elementów skrzynki wiruja z mniejsza szybkoscia i skrzynka pracuje z mniej szym halasem, "POLMO" Sp.zo.o. Prezes Zarzadu ul. Roosevelta 120 62-200 Gniezno mgr inz.Wojciech Patyk ©igr uw. i:;i*w** mim tel. 426-58-11, fax 426-59-75 NIP 784-16-61-985108039 H b PL PL