Pierwszenstwo: 16.111.1966 Opublikowano: 31.111.1970 Niemiecka Republika Demokratyczna 59552 KI. 20 c, 10 MKP B 61 g 4|o& UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Iwan Nikolajewitsch Nowikow, inz. Wadim Alexandrowitsch Schilow* inz* Wladimir Ni- chailowitsch Iljin, inz. Yalentin Afanasjewitsch Dawidów Wlasciciel patentu: Ministerium fiir Verkehrswesen, Berlin (Niemiecka Republika Demokratyczna) Mechaniczne urzadzenie uruchamiajace* zwlaszcza do wielostronnie ruchomych, samoczynnych sprzegów cieglowo-zderzakowych pojazdów szynowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie urucha¬ miajace, zwlaszcza do wielostronnie ruchomych, sa¬ moczynnych sprzegów cieglowo-zderzakowych, z zamknieciem wyposazonym w wal przegubowy z popychaczem, jak równiez z wycinkiem lancucho¬ wym, umozliwiajacym ograniczenie obracania te¬ go walu, pf zy czym ruch obrotowy walu przegubo¬ wego powoduje za posrednictwem popychacza uruchomienie rygla sprzegowego. fcnane sa mechaniczne urzadzenia uruchamiaja¬ ce, zwlaszcza do sprzegów cieglowo-zderzakowych, w których waly uruchamiajace osadzone sa na sciance czolowej pojazdu maja odchylony pod ka¬ tem uchwyt uruchamiajacy i sa polaczone za po- srednittwem lacznika lub lancucha z wahaczem, który stanowi z walem przegubowym jedna calosc.Wal przegubowy dziala tu za posrednictwem po¬ pychacza, który przylega do wystepów rygla sprze¬ gu, przy czym w przypadku ograniczonego ruchu waaliwego uchwytu uruchamiajacego ruch obro¬ towy walów uruchamiajacych wal ten oddzialywu- je bezposrednio za pomoca lacznika lub lancucha polaczony z nim sztywno na wahacz* a popyohacz przechyla tygiel sprzegajacy do oslony sprzegu. W pojazdach szynowych* w których przelotowy, glów¬ ny przewód powietrzny i przewód powietrzny do zbiorników sa polaczone za pomoca zlaczy ruro¬ wych, rozlacza sie równiez wraz z rozlacznikiem mechanicznego sprzegu pojazdów zlacze rurowa W celu zapobiezenia spadkowi cisnienia w prze¬ to 15 25 wodach powietrznych, najpierw powinien byc zam¬ kniety, umieszczony w przewodach zawór powietrz¬ ny i odwrotnie, po dokonanym sprzegnieciu me¬ chanicznych sprzegów zawór ten powinien byc zno¬ wu otwarty. Gdy. rozlaczenie zestawu pojazdów powinno odbywac sie szybko, a tym samym po¬ winno nastepowa* szybkie rozlaczenie wiekszej licz¬ by sprzegów pojazdów i zlacz rurowych, kolejno jednó^po drugim, to wówczas reczne zamykanie licznych, elementów, zamykajacych powietrze po¬ chlania duzo czasu, fest uciazliwe i meczace, a po¬ nadto nasuwa obawe przeoczenia. Jezeli przy roz¬ laczaniu zostanie przeoczone zamkniecie elementów zamykajacych, to wówczas trudno jest uniknac znacznego spadku cisnienia w ukladzie hamulco¬ wym i nastepuje tu niezamierzone hamowanie.Celem wynalazku jest znaczne zmniejszenie stra¬ ty czasu przy zamykaniu licznych elementów za¬ mykajacych i ulatwienie samego procesu zamyka¬ nia.Cel ten osiaga sie przez zastosowanie urzadze¬ nia wedlug wynalazku, dzieki temu, ze przy kaz¬ dym odlaczeniu 1 rozlaczaniu mechanicznego sprze¬ gu pojazdu, zapewnia sie Jednoczesnie niezawodne zamkniecie elementów zamykajacych powietrze w przelotowytzh przewodach powietnnyich. Luzy, ja¬ kie powstaja w urzadzeniu uruchamiajacym sprze¬ gu pojazdów, |ak równiez w sterowaniu elemen¬ tów zamykajacych, na przyklad wskutek zuzycia, sa kompensowane, a wszystkie czesci zostaja pod- 395523 59552 4 czas zabiegu sprzegania ustawione powtórnie w po¬ lozeniu wyjsciowym.Wahacz wedlug wynalazku, stanowiacy najko¬ rzystniej jedna calosc z walem przegubowym lub rozlaczajacym, ma przedluzenie, dzieki czemu wa¬ hacz ten jest przedluzony na druga strone poza os walu przegubowego. Wahacz, wal przegubowy, lub rozlaczeniowy i przedluzenie* tworza w ten spo¬ sób jedna calosc. Przedluzeniem moze byc równiez znana krzywka sterujaca, która wspóldzialajac z ruchomym zderzakiem sterujacym linki bowde¬ nowskiej ciegla przesuwa element zamykajacy po¬ wietrze w polozenie zamkniecia podczas rozlacza¬ nia mechanicznego sprzegu pojazdu. Wspomniany zderzak sterujacy jest umieszczony w obszarze wa-# han wspomnianego przedluzenia lub wystepu.Korzystnie jest umiescic zderzak sterujacy po¬ miedzy swobodnym koncem naprezonego wstepnie elementu sprezystego, na przyklad srubowej spre¬ zyny naciskowej a przedluzeniem-wahacza. Element sprezysty dziala wówczas jako kompensator miedzy zderzakiem sterujacym i oparciem na lince bowde- nowskiej, tak, ze z jednej strony opiera sie on na zderzaku sterujacym, a z drugiej strony na lince bowdenowskiej. W ten sposób sila napiecia elemen¬ tu sprezystego skierowana jednostronnie i bezpo¬ srednio na zderzak sterujacy, a posrednio na prze¬ dluzenie wahacza oraz na oparcie linki bowdenow¬ skiej, powoduje kompensacje luzów w zespole me¬ chanicznie wspóldzialajacych czesci na calej dro¬ dze, od walów uruchamiajacych do rygla sprzega¬ jacego i od zderzaka sterujacego do elementów za¬ mykajacych powietrze. Taki element sprezysty przyczynia sie poza tym podczas sprzegania do sprowadzenia wszystkich czesci w polozenie wyj¬ sciowe.Ze wzgledu na dzialanie urzadzenia uruchamiaja¬ cego jest jednak obojetne czy kompensator dziala na zderzak sterujacy bezposrednio czy posredni, na przyklad za pomoca linki bowdenowskiej, przy czym zderzak móglby byc umieszczany na drugim koncu linki bowdenowskiej na przyklad w poblizu elementu zamykajacego powietrze, albo w dowol¬ nym innym miejscu linki bowdenowskiej.Rozlaczanie mechanicznego sprzegu pojazdów od¬ bywa sie przez ruch przechylenia uchwytu urzadze¬ nia uruchamiajacego, przeniesiony na wahacz walu kciukowego. W ten sposób równiez przedluzenie wahacza wykonuje ruch przechylenia i powoduje ruch zderzaka sterujacego, a po osiagnieciu okre¬ slonego napiecia elementu sprezystego powoduje równiez ruch linki bowdenowskiej w kierunku, umozliwiajacym zamkniecie elementu zamykajace¬ go powietrze.Ruch powrotny urzadzenia uruchamiajacego, zde¬ rzaka sterujacego i linki bowdenowskiej odbywa sie jednoczesnie z cofnieciem popychacza walu przegubowego i wahacza w polozenie wyjsciowe w znany sposób przez opadniecie powrotne rygla sprzegu lub zamka pod wplywem dzialania sily ciazenia.Przedmiot wynalazku jest wyjasniony blizej na przykladzie wykonania, uwidocznionym na rysun¬ ku, na którym fig. 1 przedstawia glówke sprzegu z urzadzeniem uruchamiajacym w polozeniu sprze¬ gniecia, w widoku z boku, fig. 2 — szczegól „A" z fig. 1 z wahaczem przedluzeniem, zderzakiem ste¬ rujacym i z elementem sprezystym oraz z linka bowdenowska z oparciem, a fig. 3 — glówke sprze¬ gu z urzadzeniem uruchamiajacym z fig. 1, w wi¬ doku z góry.Na fig. 1 i 2 uwidoczniony jest wahacz 1 z prze¬ dluzeniem 3 w postaci znanej krzywki sterujacej, wystajacej w dól poza os X walu przegubowego 2.Na fig. 2 przedstawiona równiez tuleja sterujaca 4, zacisnieta pomiedzy przedluzeniem 3 i elementem sprezystym 8, dzialajacym jako kompensator, za pomoca naciskowej sprezyny srubowej. Element sprezysty 8 jest umieszczony w rurce 9 i jest wla¬ czony miedzy kolnierz 4 i zderzak 10 na koncu lin¬ ki bowdenowskiej 5. Dzieki temu urzadzeniu tu¬ leja sterujaca 4 jest polaczona sprezyscie z linka bowdenowska 5 i elementem zamykajacym powie¬ trze 6, znajdujacym sie w przewodzie powietrz¬ nym 7.Gdy znany uchwyt urzadzenia uruchamiajacego zostaje przechylony w góre, w kierunku strzalki na fig. 1, w celu rozlaczenia mechanicznego pojazdu, to wówczas wahacz 1 wykonuje ruch wahadlowy w kierunku wskazówek zegara na osi X walu prze¬ gubowego 2, jak zaznaczono to strzalka na fig. 2, i przyjmuje polozenie robocze, niezbedne dla roz¬ laczenia. Podczas tego zabiegu przedluzenie 3 znaj¬ dujace sie na wahaczu 1 wykonuje równiez ruch w tym samym kierunku obrotu i przesuwa tuleje sterujaca 4 wraz z rura oslonowa 9 wbrew dziala¬ niu elementu sprezystego 8. Po osiagnieciu okreslo¬ nego niezbednego nacisku elementu sprezystego 8 podaza wreszcie zderzak 10 i linka bowdenowska 5 za ruchem tulei sterujacej 4 w tym samym kie¬ runku prostoliniowym, zaznaczonym strzalka 2 i powoduje zamkniecie elementu zamykajacego G w przewodzie powietrznym 7.Po rozlaczeniu, uchwyt urzadzenia uruchamiaja¬ cego wraca pod wplywem sily obciazeni?, w poloze¬ nie wyjsciowe a wal przegubowy 2 zostaje obróco¬ ny z powrotem wraz z umocowanym na nim wa¬ haczem 1. Podczas tego obrotowego ruchu powrot¬ nego walu przegubowego 2 wraz z wahaczem 1 porusza sie równiez przedluzenie 3 w tym samym kierunku, co pozwala na powrót tulei sterujacej 4 wraz z rura oslonowa 9 w polozenie wyjsciowe i na jednoczesne zmniejszenie elementu sprezystego 8. PL