Pierwszenstwo: 26.X.1966 Opublikowano: 10.IV.1970 Niemiecka Republika Demokratyczna 59439 lihioM^ KI.MKP CZYTELNIA LKjedu redu PatePTfv Wspóltwórcy wynalazku: inz. Heinz Arendt, inz. Heinz Schneider Wlasciciel patentu: VEB Schwermaschinenbau „Karl Liebknecht" Mag¬ deburg, Magdeburg (Niemiecka Republika Demo¬ kratyczna) Urzadzenie mechaniczne do zdalnego sterowania silników wysokopreznych, zwlaszcza okretowych, polaczonych z przekladnia przelaczalna, najkorzystniej nawrotna jedno lub wielostopniowa Przedmiotem wynalazku jest mechaniczne urza¬ dzenie do zdalnego sterowania silników wysoko¬ preznych, zwlaszcza okretowych, polaczonych z przekladnia przelaczalna, najikorzystniej nawrotna jedno lub — wielostopniowa, w którym wychodza¬ cy z nadajnika ruch sterowania jest przenoszony na ulozyskowany obrotowo i poosiowo przesuwny walek przelaczajacy, polaczony z bebnami wskaz¬ nikowymi obslugi silnika i przekladni oraz z kólka¬ mi lancuchowymi lub podobnymi elementami prze¬ noszenia, który umozliwia tym samym, zarówno sterowanie poszczególnymi stanami pracy silników wysokopreznych to jest: „stop", „rozruch" i „pra¬ ca", jak i biegami przekladni nawrotnych lub wie- lobiegowych oraz pozwala równiez na rozgrzewa¬ nie silnika na biegu luzem i dopuszcza przelacza¬ nie biegów . przekladni jedynie przy biegu silnika na wolnych obrotach.Znane jest mechaniczne urzadzenie do zdalnego sterowania przekladni sprzezonych silników wyso¬ kopreznych, wyposazone w walek przelaczajacy, ulozyskowany obrotowo i przesuwny poosiowo w obudowie oraz trwalle polaczony z elementem uru¬ chamiajacym.Walek przelaczajacy ma element sprzegajacy, skladajacy sie z kólka zabierakowego, za pomoca którego ruch przelaczania jest przenoszony na ste¬ rownicze piasty, osadzone obrotowo na walku prze¬ laczajacym i posiadajace po jednym bebnie wskaz¬ nikowym i jednym kólku lancuchowym, polaczone 10 15 20 25 30 2 ze stanowiskiem obslugi silników, wzglednie prze¬ kladni, za pomoca lancuchowego napedu. Przela¬ czanie urzadzenia z obslugi silnika na obsluge prze¬ kladni i odwrotnie odbywa sie przez wzdluzny przesuw walka przelaczajacego za pomoca elemen¬ tu uruchamiajacego. Azeby umozliwic obsluge prze¬ kladni jedynie przy biegu silnika na wolnych ob¬ rotach, przewidziano odpowiednia zapadke zabez¬ pieczajaca.Na walku przelaczajacym umieszczone sa obroto¬ we tarcze zapadkowe, które sa zabierane przy kaz¬ dorazowym przelaczaniu, przez piaste przelaczaja¬ ca silnik, wzglednie przez kolek wystajacy z walka przelaczajacego, a które pozwalaja przy tym na slyszalne i wyczuwalne zaskoczenie kolka zatrza¬ sku, pozostajacego pod naciskiem sprezyny, w otwo¬ ry zapadkowe odpowiednio rozstawione dla naj¬ wazniejszych polozen przelaczania. Tb urzadzenie do zdalnego sterowania posiada jednak stosunko¬ wo duzy element uruchamiajacy, a to dla utrzy¬ mania w pewnych okreslonych granicach, wartosci wywieranej sily recznej, potrzebnej do jego obslu¬ gi.Z tego wzgledu, nie jest mozliwe przy ukladach wielosilnikowych — a to z powodów konstrukcyj¬ no-technicznych — umiescic w sterowni obok sie¬ bie kilka urzadzen do zdalnego sterowania wraz z odpowiednimi elementami uruchaniiajacymi. Po¬ za tym, przy opisanym urzadzeniu do zdalnego ste- 594393 .-" L ,-._' ¦ u. rowania wplywa niekorzystnie stosunkowo~' dluga droga przesuwu walka przelaczajacego.Celem wynalazku jest opracowanie mechaniczne¬ go urzadzenia do zdalnego sterowania przekladni sprzezonych silników wysokopreznych, które przy, duzej dokladnosci nastawiania, mialoby mozliwie male wymiary oraz element uruchamiajacy o ma¬ lym ramieniu dzwigni, a do obslugi którego wyma¬ gane byloby równiez tylko niewielkie uzycie sily.Urzadzenie do zdalnego sterowania wedlug wyna¬ lazku, powinno nadawac sie równiez i do statków z wielosijpikowymi zespolami napedowymi, które »W swofch sterowniach dysponuja ograniczona po¬ wierzchnia dla pomieszczenia kilku naraz urza¬ dzen do zdalnego sterowania. Dalej niniejszy wy¬ nalazek stawia sobie za zadanie zapewnic mozli¬ wie krótka droge przesuwu walka przelaczajacego oraz umozliwia samoczynne przesterowywanie, po przelaczeniu z Obslugi przekladni na obsluge sil¬ nika.-Zgodnie z wynalazkiem, zadanie to jest rozwia¬ zane w taki sposób, ze walek przelaczajacy zaopa¬ trzony w pokretlo i ulozyskowany w pokrywach lozyskowych, posiada dwa, osadzone na nim obro¬ towo i wyposazone w elementy sprzegajace, w po¬ staci pazurów, srodkowe kola zebate — oraz, ze walek przelaczajacy, moze byc dowolnie w razie potrzeby, swoimi po obu stronach umieszczonymi wybraniami, a szczególnie rowkami wzdluznymi, nasuwany na elementy sprzegajace srodkowego ko¬ la zebatego lub tez przeciwleglego mu kola zeba¬ tego. Pomiedzy srodkowymi kolami zebatymi sa umieszczone obrotowo na walku przelaczajacym dwa bebny wskaznikowe, posiadajace po jednym kólku lancuchowym które sa osadzone na wspól¬ nej osi z satelitami, zazebiajacymi sie z srodkowymi kolami zebatymi i równoczesnie z wiencami o we¬ wnetrznym uzebieniu, trwale umocowanymi w po¬ krywach lozyskowych, przy czym w drazonych osiach satelitów sa umieszczone, pozostajace pod naciskiem sprezyny, kolki zatrzaskowe, wspóldzia¬ lajace z umocowanymi na pokrywach lozyskowych tarczami zapadkowymi i przewidzianymi w nich otworami zapadkowymi oraz to, ze pomiedzy plyt¬ ka zamykajaca, umieszczona po stronie przeciwle¬ glej do pokretla urzadzenia do zdalnego sterowa¬ nia, a walkiem przelaczajacym, znajduje sie sciska¬ jaca sprezyna o poosiowym dzialaniu na tenze wa¬ lek przelaczajacy.Zalety urzadzenia wedlug wynalazku polegaja na latwiejszym manewrowaniu w porównaniu z dotychczas znanymi urzadzeniami do zdalnego ste¬ rowania, przy czym szczególnie korzystnym jest uzyskanie wiekszej dokladnosci nastawiania i moz¬ liwosc samoczynnego przelaczania na Obsluge sil¬ nika. Dzieki mniejszemu zapotrzebowaniu przestrze¬ ni dla urzadzenia do zdalnego sterowania, wedlug wynalazku oraz dzieki zmniejszeniu elementu uru¬ chamiajacego, stworzono mozliwosc szerszego zasto¬ sowania tego urzadzenia, jak na przyklad do ze¬ spolów wielosilnikowych.Przedmiot wynalazku zostal przedstawiony w przykladzie wykonania na zamieszczonym rysunku.Urzadzenie do zdalnego sterowania' posiada, w przykreconych za pomoca srub 3 laczacych pokryj wy lozyskowe 1 i 2, obrotowo ulozyskowany i po- osiowo przesuwny walek przelaczajacy 4, z zamo¬ cowanym sztywno pokretlem ,17 i dzialajacym j&ko element uruchamiajacy, na -którym jest osadzony obrotowo, beben wskaznikowy 5 obslugi silnika oraz beben 6 obslugi przekladnia jak równiez dwa 5 srodkowe zebate kola 7 i 8, obslugi silnika i prze¬ kladni. Z bebnami wskaznikowymi 5 i 6 sa pola¬ czone kólka lancuchowe 9 i 10, przeznaczone do -- mechanicznego przenoszenia przestawien sterow¬ niczych. Zazebiajace sie z zebatymi kolami srodko¬ wymi 7 i 8 oraz wiencami o uzebieniu wewnetrz¬ nym 11 i 12, trwale umocowanymi w lozyskowych pokrywach 1 i 2 — satelity 13 i 14, sa obrotowo ulozyskowane na swoich osiach 15 i 16, które z kolei sa trwale osadzone w bebnach wskazniko¬ wych 5 i 6. 15 Celem podniesienia niezawodnosci sterowanie, drazone osie satelitów 15 i 16, wyposazono w kol¬ ki zatrzaskowe 25 i 28, pozostajace pod stalym naciskiem sprezyny, a które przy przelaczaniu, za¬ padaja w odpowiednie otworki zapadkowe, prze- 20 widziane w tarczach zapadkowych 26 i 29, umoco¬ wanych od wewnatrz do pokryw lozyskowych 1 i 2. Dla umozliwienia zabrania — wedlug potrze¬ by — zebatego kola srodkowego 7, dla obslugi silnika, wzglednie zebatego kola srodkowego 8, dla 25 obslugi przekladni, na walku przelaczajacym 4 zo¬ staly wykonane, w ukladzie osiowo jeden za dru¬ gim, dwa rowki wzdluzne 19 i 24, w które za¬ zebia sie, w zaleznosci od polozenia walak przela¬ czajacego 4, -jedno z dwóch zebatych kól srodko- 30 wych 7 lub 8 wraz z jednym z klem 18 lub 23, zwróconych do siebie i osadzonych w tychze ze¬ batych kolach srodkowych 7 i 8.W obrebie przedniej pokrywy lozyskowej 1, prze¬ widziano zapadke zabezpieczajaca sterowanie, któ¬ ra zapewnia, ze przelaczenie z obslugi silnika na obsluge przekladni moze nastapic wylacznie przy wolnych obrotach silnika i ze wykluczone jest równoczesne sterowanie silnika i przekladni. Za¬ padka zabezpieczajaca sklada sie z umocowanego na walku przelaczajacym 4 pierscienia ryglujacego 40 20 z wpustem 21* który przy wolnym biegu silnika, znajduje sie naprzeciw wkladki ustalajacej 22, umocowanej w przedniej pokrywie lozyskowej 1.Tylna pokrywa lozyskowa 2 posiada plyte za¬ mykajaca 31, o która wspiera sie sciskajaca spre- 45 zyna 27, dzialajaca poosiowo na walek przelacza¬ jacy 4. Urzadzenie do zdalnego sterowania jest zamkniete od góry pokrywa zamykajaca 30, za¬ opatrzona w okienko-wziernik, poprzez które sa widoczne bebny wskaznikowe 5 i 6, odpowied- 50 nio oznakowane dla poszczególnych predkosci sil¬ nika Diesla wzglednie biegów przekladni zmia¬ nowej.Urzadzenie to dziala w nastepujacy sposób.W przedstawionym na rysunku krancowym osio- 55 wym polozeniu walka przelaczajacego 4, uzysku¬ je sie przelaczenie silnika przez pokrecenie po¬ kretlem 17 w taki sposób, ze srodkowe kolo ze¬ bate 7 zostaje za/brane przez pazurek 18, umiesz¬ czony w wzdluznym rowku 19. Napedzany wów- 60 czas satelita 13* odtacza sie przymusowo w nie¬ ruchomym wiencu o wewnetrznym uzebieniu 11, powodujac tym samym obrót i swojej osi 15, a wraz z nia bebna wskaznikowego 5 oraz kola lancuchowego 9, które pozostaje przy tym pola- 65 czone ze stanowiskiem obslugi silnika, przez nie-5 pokazany na rysunku naped lancuchowy. W tym polozeniu przelaczeniowym, mozna silnik urucho¬ mic, wlaczyc poszczególne biegi, uruchomic silnik lub zatrzymac.Przelaczenie na obsluge przekladni, przez wzdluzny przesuw walka przelaczajacego 4, moze miec miejsce tylko na wolnych obrotach silnika, a to dzieki wbudowanej zapadce zabezpieczaja¬ cej. W tym ceiLu nalezy przesunac wzdluznie wa¬ lek przelaczajacy 4 za pomoca pokretla 17, prze¬ zwyciezajac opór sprezyny sciskajacej £7. Wów¬ czas pazurek 18, wysuwajac sie z rowka 19 strony obslugi silnika, wylacza sie podczas gdy pazurek 23 wchodzi w rowek 24 strony obslugi przekladni i ja wlacza.Przelaczanie poszczególnych biegów odbywa sie wtedy analogicznie do przelaczania silnika przez pokretlo 17, walek przelaczajacy 4, srodkowe ko^ lo zebate 8, satelite 14, wieniec o uzebieniu we¬ wnetrznym 12, os satelity 16, beben wskazniko¬ wy 6, kolo lancuchowe 10 oraz przez nie przed¬ stawiony na rysunku naped lancuszkowy. Po na¬ stawieniu dobranego biegu przekladni, pazurki 18 i 23, rowki wzdluzne 19 i 24 oraz wpust 21 pier¬ scienia ryglujacego 20 i wkladka ustalajaca 22, ponownie znajduja sie naprzeciw siebie. Po prze¬ prowadzeniu manewru przelaczenia przekladni, walek przelaczajacy 4 zostaje samoczynnie prze¬ suniety, pod naciskiem sprezyny sciskajacej 27, z powrotem w polozenie „obsluga silnika", to znaczy, ze zostaje wlaczone sterowanie silnikiem i wówczas; mozna od razu nastawic zadany bieg silnika.Przy przelaczaniu silnika, wzglednie przeklad¬ ni, zadzialowuja kolki zatrzaskowe 25 i 28, za¬ skakujac odpowiednio w otworki, odpowiadajace poszczególnej liczbie obrotów, wzglednie odpo¬ wiedniemu biegowi silnika, przewidzianych w tar¬ czach zapadkowych 26 i 29. Równoczesnie, nie- wlaczony beben wskaznikowy razem ze swoim kólkiem lancuchowym zostaje przytrzymywany przez odpowiedni kolek zatrzasku w nastawio¬ nym polozeniu przelaczenia.Nastawione polozenie wlaczenia silnika i prze¬ kladni mozna odczytac w okienku pokrywy za¬ mykajacej 30, na skalach bebnów wskaznikowych 5 i 6. Latwosc dzialania niniejszego urzadzenia do zdalnego sterowania jest zapewniona dzieki przelozeniu redukujacemu- przekladni planetarnej, a utworzonej przez wieniec o uzebieniu wewne¬ trznym 11 wzglednie 12, satelite 13, wzglednie 14 oraz srodkowe kolo zebate 7 wzglednie 8.Przedstawiony na rysunku przyklad wykona¬ nia urzadzenia do zdalnego sterowania jest prze¬ znaczony, do Wbudowania w pulpit sterujacy, 6 urzadzenie to moze byc równiez wykonane w in¬ nej wensji, jak na przyklad do ustawienia na pulpicie kolumny sterowniczej i tym podobnie. PL