PL59059B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 5.III.1970 59059 KI. 8 m, 1/01 MKP UKD D 06 p dl Wspóltwórcy wynalazku: dr Dominik Nowak, mgr inz. Józef Gibas, mgr inz. Ignacy Jakobson, inz. Wladyslaw Py- zera, inz. Edward Rulinski Wlasciciel patentu: Instytut Ciezkiej Syntezy Organicznej, Blachownia Slaska (Polska) Sposób wytwarzania srodka ulatwiajacego wyrównywanie przy barwieniu welny Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia srodka ulatwiajacego wyrównywanie przy bar¬ wieniu welny.Barwienie welny, w szczególnosci za pomoca barwników kwasowych i metalokompleksowych 1 :2, w wielu przypadkach sprawia trudnosci far¬ biarzowi. Trudnosci te wynikaja z niejednorod¬ nosci samej welny, róznej aktywnosci chemicznej wlókien. Powoduje to uzyskanie nierównosci go¬ towego wybarwienia. Aby zapobiec wymienionym trudnosciom i uzyskac mozliwie równe wybarwie- nie wlókien welnianych stosuje sie najrozmaitsze dodatki do kapieli farbiarskiej. I tak IG Farbenin- dustrie zaleca stosowanie produktów przylaczenia tlenku etylenu do alkoholi tluszczowych. Stwierdzo¬ no, ze istotnie w szeregu przypadkach ulatwiaja one uzyskanie tzw. egalizacji wybarwien uzyski¬ wanych za pomoca barwników kwasowych i meta¬ lokompleksowych 1 :2. W nowszych opracowaniach firmy Ciba wymienione jest stosowanie do tego celu produktów oksyetylowania amin tluszczowych.Wedlug opracowan innych firm, jak BASF oraz Sandoz stosuje sie produkty siarczanowania oksy- etylowanych alkoholi tluszczowych zawierajacych stosunkowo dlugi lancuch tlenku etylenu; w pro¬ duktach takich nagromadzenie duzej ilosci mostków tlenowych lagodzi anionowy charakter ukladu.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze produkty oksy¬ etylowania kaprolaktamu sa bardziej aktywnymi egalizatorami od wyzej wspomnianych produktów w procesie barwieniu welny barwnikami kwaso¬ wymi i metalokompleksowymi 1 :2.Wedlug wynalazku srodek do egalizacji wybar¬ wien otrzymuje sie przez addycje 16—24 moli tlen¬ ku etylenu do jednego mola kaprolaktamu w tem¬ peraturze 130—180°C pod cisnieniem do 5 atm wobec katalizatora alkalicznego, najkorzystniej NaOH w ilosci do 1 g. W tych warunkach obok tej podstawowej reakcji zachodzi jeszcze rozpad pierscienia kaprolaktamu i tworza sie polimery amidowe dajace produkt o wysokim ciezarze cza¬ steczkowym, ale o dobrej rozpuszczalnosci w wo¬ dzie.Produkt stanowi wiec mieszanine zawierajaca obok kaprolaktamu skondensowanego z tlenkiem etylenu takze polimery kaprolaktamu oraz poliglikol etylenowy. Uzyskana w ten sposób mieszanina jest ciecza brunatna, dobrze rozpuszczalna w wodzie, korzystnie zachowujaca sie jako egalizator wybar¬ wien barwnikami takimi jak np. Bordo B kwaso¬ we (naftyloamina dwuazowana i sprzegana z sola R), Blekit kwasowy B (N-fenylofenylonodwuamina dwuazowana i sprzegana z N-acetylo H kwasem), Szarzen pólfalanowa BL (4 sulfonoamid—2 amino- fenol dwuazowany i sprzegany z ^-naftyloamina i przeprowadzony w kompleks kobaltowy).Ponadto produkt otrzymany sposobem wedlug wynalazku mozna stosowac do modyfikacji ma- 30 sy wiskozowej. Wlókna wiskozowe uzyskane w 10 15 20 25 5905959059 kapieli kwasnej zawierajacej ten srodek posia¬ daja zwiekszona wytrzymalosc na rozerwanie.Przyklad. Do reaktora wprowadza sie 125 g kaprolaktamu (1,1 mola) oraz 1,6 g NaOH w pa¬ stylkach. Reaktor przedmuchuje sie starannie azotem w celu usuniecia powietrza i ogrzewa do temperatury okolo 150°C. Nastepnie do re¬ aktora wprowadza sie stopniowo tlenek etylenu w ilosci 880 g (20 moli), tak aby cisnienie w re¬ aktorze utrzymywalo sie od 2 do 5 atm. Po wprowadzeniu calosci tlenku etylenu uzyskuje sie gotowy produkt.Przyklady barwienia wlókna welnianego: a) Barwienie welny barwnikami kwasowymi Kapiel farbiarska zawiera: l°/o Bordo kwasowego B (naftyloamina dwu- azowana d sprzegana z sola R 5°/o soli glauberskiej 5% kwasu octowego 50°/o-go 1% srodka egalizacyjnego otrzymanego jak wyzej b) Barwienie welny barwnikami metalokomplek- sowymi 1 : 2 Kapiel farbiarska zawiera: 1% blekit Pólfalanowy BL (4 sulfonoamid- 2 aminofenol dwuazowany i sprzegany z feny- loamina i przeprowadzony w komplek ko¬ baltowy) 10 15 20 25 5% octanu amonu 3°/o kwasu octowego 50%-go 1% srodka egalizujacego otrzymanego jak wyzej.W obu przypadkach prowadzono barwienie w identycznych warunkach z dodatkiem i bez do¬ datku srodka egalizujacego. Material welniany wprowadza sie do kapieli farbiarskich 1 :30 o temperaturze 40°C przyrzadzonych jak wyzej i utrzymuje sie w kapieli przez 20 minut. Nastep¬ nie doprowadza sie w ciagu 15 minut kapiel do wrzenia i w tej temperaturze utrzymuje jeszcze w ciagu 40. minut uzupelniajac co pewien czas odparowana wode. Po zakonczeniu procesu ma¬ terial plucze sie i suszy. W kapieli z dodatkiem srodka egalizujacego stwierdza sie w poczatko¬ wym etapie barwienia wyrazne zwolnienie pro¬ cesu wyciagania barwnika przez wlókno welnia¬ ne," co w koncowym efekcie pozwala uzyskac znacznie równiejsze wybarwienie. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania srodka ulatwiajacego wy¬ równywanie przy barwieniu welny znamienny tym, ze w temperaturze 130—180°C w obecnosci niewielkich ilosci NaOH kondensuje sie 14—24 moli tlenku etylenu z 1 molem kaprolaktamu. Dokonano jednej poprawki ZG „Ruch" W-wa, zam. 1361-69 nakl. 260 egz. PL