Opublikowano: 25.X.1969 58433 KI. 76 c, 12/08 MKP D01h3/5^ UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Kazimierz Adamaszek, Eugeniusz Cwajna, Tadeusz Bednarski Wlasciciel patentu:* Bielska Fabryka Maszyn Wlókienniczych Przedsie¬ biorstwo Panstwowe Wyodrebnione, Bielsko-Biala (Polska) Ramie dociskowe w aparatach rozciagowych, zwlaszcza przedzarek do przedzy zgrzebnej Przedmiotem wynalazku jest ramie dociskowe w aparatach rozciagowych, zwlaszcza do przedzy zgrzebnej, w którym docisk wywierany jest za po¬ moca sprezyny. W aparatach rozciagowych prze¬ dzarek stosuje sie róznego rodzaju sposoby wywie¬ rania nacisku na walki dociskowe.Znane sa sposoby wywierania nacisku przez cie¬ zar wlasny walków jak i za pomoca sprezyny.Poniewaz odpowiedni nacisk walków dociskowych ma zasadnicze znaczenie dla prawidlowego przebie¬ gu procesu rozciagania niedoprzedu, dlatego coraz czesciej stosuje sie docisk sprezynowy walków. W znanych rozwiazaniach urzadzen z dociskiem spre¬ zynowym, docisk sprezyny przenoszony jest na wa¬ lek dociskowy przez uklad dzwigni dwuramiennej.Znane sa równiez rozwiazania, w których spre¬ zyny wywieraja docisk dzialajac bezposrednio na os walka. W tych rozwiazaniach napinanie sprezyny odbywa sie droga docisku dzwigni, w której osa¬ dzona jest sprezyna. Kierunek docisku dzwigni jest zgodny z kierunkiem dzialania sprezyny, przy czym po uzyskaniu odpowiedniego napiecia sprezyny dzwignie ustala sie w pozycji roboczej dodatkowy¬ mi elementami blokujacymi. Wada tych urzadzen jest skomplikowana budowa, z uwagi na elementy blokujace oraz stosunkowo duza sile, jakiej trze¬ ba uzyc przy napinaniu sprezyny.Celem wynalazku jest takie rozwiazanie, które¬ go konstrukcja pozwala w latwy sposób napiac sprezyne dociskowa oraz ustala samoczynnie dzwig- 10 25 30 nie dociskowa wraz z walkiem dociskowym w plo¬ zycji roboczej.Cel ten osiagnieto przez to, ze walek dociskowy z dzialajlaca na jego os sprezyne dociskowa umiesz¬ czono w obrotowej dzwigni, której os obrotu prze¬ cina sie pod katem prostym z csia wzdluzna spre¬ zyny dociskowej.W urzadzeniu wedlug wynalazku sposób wywie¬ rania nacisku jest prosty i wygodny przez to, ze wprowadzeniu w pozycje robocza dzwigni docisko¬ wej towarzyszy odtaczanie sie walka dociskowego po walku rozciagowym i zwiazane z tym lagodne napinanie sprezyny dociskowej. Ponadto w pozy¬ cji roboczej dzwigni dociskowej wypadkowa sile reakcji walka rozciagowego i lozyska dzwigni rów¬ nowazy sila odporu ramienia, w którym zalozysko- wana jest dzwignia i w ten sposób ustalone jest polozenie dzwigni w czasie pracy.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia ramie dociskowe wspólpracujace z jed¬ nym walkiem rozciagowym oraz mocowanie tegoz ramienia w aparacie rozciagowym w widoku z bo¬ ku, fig. 2 przedstawia dzwignie obrotowa ramienia dociskowego wspólpracujacego alternatywnie z dwoma walkami rozciagowym^ w przekroju po¬ przecznym, fig. 3 przedstawia ramie dociskowe w przekroju poprzecznym w plaszczyznie przechodza¬ cej przez os czopów lozyskujacych dzwignie obroto¬ wa, a fig. 4 przedstawia ramie w przekroju po- 58 43358 433 3 4 przecznym w plaszczyznie przechodzacej przez os walka dociskowego. Ramie dociskowe wedlug wy¬ nalazku sklada sie z nieruchomego ramienia 1 oraz dzwigni obrotowej 2, w której miesci sie sprezyna dociskowa 3. Ramie 1 sklada sie z dwóch polówek 4 i 5 zlaczonych ze soba za pomoca srub 6 i za¬ kleszczonych ciernie sruba 7 na walku 8.Dzwignia 2 osadzona jest obrotowo na czopach 9 w ramieniu 1. Od strony walków rozciagowych 10 i 11 jest osadzony w odpowiednim rowku 12 dzwig¬ ni 2 czop 13 walka dociskowego 14, zabezpieczo¬ ny przed niezamierzonym wypadnieciem przy po¬ mocy plytki 15, przymocowanej wkretem 16 do dzwigni 2.W dzwigni 2 w plaszczyznie symetrii prostopad¬ lej do walków rozciagowych 10 i 11 jest gwintowa¬ ny otwór 17, w którym znajduje sie sprezyna do¬ ciskowa 3 opierajaca sie jednym koncem poprzez krazek dociskowy 18 o czop 13 walka dociskowe¬ go 14, a drugim koncem o gwintowany korek 19, sluzacy do regulacji naprezenia sprezyny 3.Os otworu 17 przecina sie pod katem prostym z osia obrotu dzwigni 2.Figura 1 przedstawia ramie dociskowe w dwóch pozycjach: w pozycji I-ej jest przedstawione ra¬ mie dociskowe z dzwignia obrotowa 2 w polozeniu wylaczonym, a w pozycji II-ej jest przedstawione ramie dociskowe z dzwignia obrotowa 2 w poloze¬ niu roboczym.W pozycji I-ej czop 13 walka dociskowego 14 opiera sie o plytke 15, do której dociska go ze wstepnym napieciem sprezyna 3. Z pozycji I-ej wprowadza sie dzwignie 2 do pozycji II-ej obraca¬ jac ja w kierunku przeciwnym do ruchu wskazó¬ wek zegara za pomoca uchwytu 20.Przy wykonywaniu tego ruchu walek dociskowy 14 wchodzi w kontakt z walkiem roboczym 21 w punkcie P. Od tego momentu dalszy ruch dzwigni 2 powoduje odtaczanie sie walka dociskowego 14 po walku roboczym 21, czemu towarzyszy zmniejsze¬ nie sie odleglosci czopa 13 walka dociskowego 14 od osi obrotu dzwigni 2 i napinanie sprezyny 3.W punkcie O styku walka 14 z walkiem 21 od¬ leglosc czopa 13 wajka 14 od osi obrotu dzwigni 2 jest najmniejsza, a napiecie sprezyny 3 najwieksze.Dalszemu obrotowi dzwigni 2 i toczeniu sie wal¬ ka dociskowego 14 po walku roboczym 21 poza punkt martwy O towarzyszy rozprezanie sie spre¬ zyny 3 i samoczynny dalszy obrót dzwigni 2. W momencie spotkania sie czopa 13 walka 14 z po¬ wierzchniami oporowymi 22 ramienia 1 ruch dzwig¬ ni 2 konczy sie, przy czym sprezyna 3 pozostaje w napieciu, czego dowodem jest droga f, jaka wy¬ konal czop 13 walka 14, oddalajac sie od plytki 15, w czasie odtaczania sie walka dociskowego 14 po walku roboczym 21.W tym polozeniu sila sprezyny 3 utrzymuje dzwignie 2 i walek dociskowy 14 w równowadze, wywierajac równoczesnie wymagany docisk miedzy walkami 14 i 21 oraz miedzy czopem 13 walka 14 a powierzchniami oporowymi 22. Opór czopa 13 walka 14 o powierzchnie 22 ramienia 1 zapewnia równoleglosc wzajemna walków 14 i 21, co ma za¬ sadnicze znaczenie dla prawidlowej wspólpracy tych walków.Wylaczanie walka dociskowego 14 z polozenia ro¬ boczego odbywa sie w kolejnosci odwrotnej do po¬ przednio opisanej.W przypadku wspólpracy walka dociskowego 14 z dwoma walkami rozciagowymi 10 i 11, wprowa¬ dzenie dzwigni obrotowej 2 w polozenie robocze jest uwidocznione na. fig. 2. Odbywa sie ono w ten sam sposób, jak opisano w przypadku fig. 1 z tym, ze po przejlsciu walka dociskowego 14 przez martwy punkt O sprezyna dociskowa 3 rozprezajac sie, po¬ woduje samoczynnie dalszy obrót dzwigni 2 do chwili spotkania sie walka dociskowego 14 z wal¬ kiem rozciagowym 10.Dalszy samoczynny obrót dzwigni 2 w dowolnym kierunku jest niemozliwy, gdyz powodowalby on powtórne sciskanie sprezyny 3. PL