Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.Y.1969 57564 KI. 87 b, 2/12 MKP B25d */ UKD Twórca wynalazku: Stanislaw Nakonieczny Wlasciciel patentu: Wytwórnia Sprzetu Komunikacyjnego Przedsiebior¬ stwo Panstwowe, Swidnik (Polska) Przyrzad pneumatyczny z tlumikiem sil odrzutu o uderzeniowym dzialaniu narzedzia Przedmiotem wynalazku jest przyrzad pneuma¬ tyczny z tlumikiem sil odrzutu o uderzeniowym dzialaniu narzedzia, sterowany za pomoca urzadze¬ nia rozrzadu powietrza napedzajacego okresowa bijak, sluzacy do nitowania, ubijania, scinania, kruszenia, wbijania oraz do prac przy glebieniu otworów strzalowych i do innych robót o charakte¬ rze udarowym.W reczinych przyrzadach pneumatycznych zna¬ nej konstrukcji cisnienie sprezonego powietrza dzialajac z jednej strony na bijak i narzedzie dzia¬ la takze na prowadnice bijaka i rekojesc. Zjawis¬ ko to zwane odrzutem szkodliwie dziala na rece i miesnie pracownika oraz obniza jego sprawnosc fizyczina, poniewaz przy kazdej zmianie suwu bi¬ jaka robotnik odczuwa wstrzasy i drgania. W cza¬ sie pracy dochodza jeszcze dodatkowe wstrzasy powodowane uderzeniem kolnierza narzedzia o czo¬ lo prowadnicy bijaka podczas odskakiwania na¬ rzedzia od obrabianego materialu.W prawidlowym dzialaniu przyrzadów i narze¬ dzi udarowych z napedem pneumatycznym, np. nd- towników, ubijaków, scinaków, wylamywaczy itp. duze znaczenie ma zagadnienie tlumienia drgan i lagodzenia zjawiska odrzutu. Dotychczas stosu¬ je sie do tego celu urzadzenia tlumiace, w których zmniejszenie amplitudy drgan nastepuje poprzez amortyzatory sprezynowe lub teleskopowe.W innych znanych przyrzadach zmniejszenie od¬ rzutu i lagodzenia jego szkodliwego dzialania na- 10 15 20 25 30 stepuje przez umieszczenie, pomiedzy rekojesc, a korpus przyrzadu, elastycznych laczników lub spre¬ zystych podkladek. Stwierdzono równiez, ze cze¬ stotliwosc drgan mozna zmniejszyc poprzez za¬ stosowanie urzadzen pozwalajacych na dodatkowe zwiekszenie sily przyciskania przyrzadu do kon¬ cówki narzedzia.Zasadnicza wada wszystkich znanych rozwiazan jest to, ze zwiekszaja one znacznie ciezar ogólny przyrzadu, jego dlugosc, a ponadto nie obnizaja dostatecznie poziomu drgan.Wynalazek ma na celu usuniecie wszystkich tych niedogodnosci, przy czym osiagnieto to w ten spo¬ sób, ze w tulei prowadzacej, wkreconej w reko¬ jesc przyrzadu, osadzony jest ruchomy suwak zao¬ patrzony w kolnierz polaczony skretnie z lufa na¬ rzedziowa i wykonujacy ruchy posuwisto-zwrotne w zaleznosci od doprowadzenia powietrza do prze¬ strzeni zamknietej nakretka, stanowiaca jedno¬ czesnie element prowadzacy dla narzadu udaro¬ wego.Doprowadzenie powietrza do komory pomiedzy kolnierzem suwaka, a nakretka odbywa sie przy pomocy kanalów wlotowych, wydrazonych w tulei prowadzacej, rekojesci i w obsadzie. Zgodnie z wynalazkiem umieszczenie w tulei suwaka, otwie¬ rajacego i zamykajacego wlot powietrza, powoduje jego dzialanie raz w kierunku.narzedzia, drugi raz w kierunku przeciwnym, dzieki czemu zostaja wy¬ eliminowane szkodliwe drgania powstajace w cza- 575643 57564 4 sie pracy. Dalsza istotna cecha konstrukcji wedlug wynalazku jest stosunkowo prosta budowa przy¬ rzadu' zapewniajaca latwe jego wykonanie.Na zalaczonymi rysunku przedstawiono w prze¬ kroju przyklad wykonania przyrzadu pneumatycz¬ nego wedlug wynalazku.W rekojesci 1, zaopatrzonej na koncu w wyto¬ czenie 27 oraz w podkladke elastyczna 4, umiesz-, ezona jest tuleja prowadzaca 2, w której wykonuje ruchy posuwisto-zwrotne suwak 5 posiadajacy czesc walcowa i kolnierz, wspólpracujacy suwli- ^^ie z obsada 3 zawierajaca kanaly 12 zakonczone wycieciami 13.Nakretka 7 zakonczona jest kolnierzem od stro¬ ny oslony 9 który wspólpracuje suwliwie z szyjka suwaka 5, a swym drugim koncem zachodzi na ob¬ sade 3 wkrecona w zakonczenie rekojesci 1. Róz¬ nica srednic pomiedzy kolnierzem i szyjka suwaka 5 tworzy na calym obwodzie pierscien powietrz¬ ny stanowiacy przestrzen 14, która to przestrzen od góry ograniczona jest przez wewnetrzna po¬ wierzchnie obsady 3, od dolu — szyjka suwaka 5, a z boku — kolnierzem nakretki 7. Prowadnica 8 bijaka 10 posiadajaca w jednym koncu gwint, jest wkrecona w suwak 5 i zaopatrzona w' kanaly roz¬ rzadu powietrza.Posuw roboczy bij rzeniem w chwyt narzedzia 18. Kanaly wlotowe 20, 19 i 21 wydrazone w rekojesci 1, tulei prowadza¬ cej 2 i obsadzie 3 polaczone sa z powietrzna prze¬ strzenia 14 poprzez kanaly 12 i wyciecia- 13 wy¬ konane w obsadzie 3. Otwór wylotowy 22 wywier¬ cony w nakretce 7 pokrywa sie osiowo z kanal- kiem 15 w obsadzie 3 i umozliwia ujscie powie¬ trza na zewnatrz.Sprezyna 16 umieszczona w otworze suwaka 5 i zamocowana na kolkach 17 dociska czesc robocza przyrzadu do amortyzujacej podkladki elastycz¬ nej 4 i uniemozliwia w ten sposób swobodny ruch prowadnicy 8 w czasie wylaczenia z pracy zespo¬ lu udarowego. Wkladka 6 opierajaca sie o czolo¬ wa powierzchnie wybrania 26 otwiera wlot po¬ wietrza do wnetrza prowadnicy 8, która lewym swym koncem dociska pierscien 11 zaopatrzony w kanaly 23. Na szyjke suwaka 5 nasunieta jest oslo¬ na 9 zawierajaca otwory 24 sluzace do wydmuchu powietrza z cylindra. Suwak rozrzadczy 28 jest umieszczony przesuwnie w pierscieniowym wyto¬ czeniu prowadnicy8. ^ Zasada pracy przyrzadu wedlug wynalazku jest nastepujaca. Powietrze sprezone doplywa kana¬ lem 25 do wytoczenia 27, a nastepnie otworem w czesci walcowej suwaka 5 wchodzi' do wybrania 26, skad przez otwory we wkladce 6 i kanaly 23 dostaje sie do cylindra prowadnicy 8, dzialajac na bijak 10, który przesuwa sie i uderza w narzedzie 18, nadajac mu ruch potrzebny do wykonania pra¬ cy.Powietrze dzieki istnieniu w prowadnicy 8 su¬ waka rozrzadcego 28 dziala na bijak raz w kie¬ runku narzedzia, drugi raz w kierunku przeciw¬ nym. Jednoczesnie panujace cisnienie w wytocze¬ niu 27 odsuwa z lekka suwak 5 i odslania kanal 19. W tym przypadku sprezone powietrze, idace od przewodu doprowadzajacego przeplywa bez przeszkód z kanalu 25 do kanalu 19, 20, 21 i dalej poprzez kanaly 12 i wyciecia 13 do pierscieniowej przestrzeni 14.Wytworzone parcie na czolowej powierzchni su¬ waka 5, pod wplywem pulsacji powietrza/ równo¬ wazy sie z sila wywolana strumieniem powietrza dzialajacym w przeciwnym kierunku na kolnierz zamykajacy przestrzen 14. Poziom drgan powsta¬ jacy w czasie pracy zostaje wiec obnizony ponizej dopuszczalnej normy i na rekojesc 1 prawie nie dzialaja sily odrzutu. Gdy sila docisku powstajaca pod wplywem dzialania miesni ludzkich na re¬ kojesc 1 jest wieksza od sily wywieranej przez powietrze sprezone na powierzchnie czolowa su¬ waka 5, nastepuje wtedy jego przesuniecie w lewe polozenie i zamkniety zostaje kanal 19.Pozostale powietrze znajdujace sie w przestrze¬ ni 14 uchodzi na zewnatrz po otwarciu kanalka 15.Wskutek róznicy cisnien, jaka powstaje w wyto¬ czeniu 27 i w przestrzeni 14, suwak 5 ustawia sie z powrotem w polozenie, w którym zostaje otwar¬ ty kanal 19 w tulei prowadzacej 2.Krawedz kolnierza w suwaku 5 przesunawszy sie w prawe polozenie mija kanalek 15 zamyka¬ jac go, a pozostajace powietrze w przestrzeni 14 zostaje uzupelnione nowymi strumieniem, który do¬ plywa kanalami 19, 20, 21 i 12 poprzez wyciecia 13.Wlasciwe ustawianie suwaka 5 tlumiacego drga¬ nia otrzymuje sie samoczynnie poprzez odpowied¬ nie rozmieszczenie kanalu 19 tulei prowadzacej 2 wzgledem kanalka 15 w obsadzie 3 oraz przez za¬ chowanie wlasciwej odleglosci pomiedzy krawe¬ dziami powierzchni czolowej suwaka i powierzchni kolnierzowej, odslaniajacymi i zakrywajacymi te kanaly. PL