Pierwszenstwo: Opublikowano: 31. VII. 1969 57549 KI. 42 e, 1 MKP <*04 f $ lob UKD Twórca wynalazku: inz. Jerzy Pawlowski Wlasciciel patentu: Panstwowy Instytut Hydrologiczno-Meteorologicz¬ ny, Warszawa (Polska) Obciaznik do mlynka hydrometrycznego Przedmiotem wynalazku jest obciaznik do mlyn¬ ka hydrometrycznego przeznaczony do zwieksza¬ nia ciezaru podwodnego zespolu pomiarowego i do kierowania przedniej strony mlynka przeciw pradowi plynacej wody, na przyklad w korytach rzek.Dotychczas stosowane znane obciazniki z przy¬ mocowywanym na przodzie i wspólosiowo mlyn¬ kiem przyjmuja przewaznie nieprawidlowa pozycje w zawieszeniu swobodnym przed wprowadzeniem ich w wode, a poza tym z powodu braku regulacji nie jest mozliwe dostosowywanie dlugosci zespolu pomiarowego do warunków hydrodynamicznych.Stosowane w niektórych obciaznikach przesuwne stateczniki ogona tylko w sporadycznych przy¬ padkach moga umozliwic regulacje polozenia srodka ciezkosci zespolu posiadajacego stale miej¬ sce przymocowania linki podtrzymujacej.Natomiast próby wykorzystania tej regulacji do zmiany dlugosci calego zespolu nie prowadza do zamierzonego celu, poniewaz jednoczesnie zostaje przesuniety srodek ciezkosci w niepozadane miej¬ sce w stosunku do miejsca przymocowania linki podtrzymujacej, a poza tym wystajacy z tylu korpusu obciaznika pret, na którym sa przesuwane pierscienie z przymocowanymi do nich stateczni¬ kami, moze latwo ulec uszkodzeniu w czasie ma¬ gazynowania, transportu i przeprowadzania po- * miarów hydrometrycznych w wodzie, zajmujac niepotrzebnie duzo miejsca. Wystajacy, a nie wy- 30 10 15 20 25 korzystywany pewien odcinek preta z tylu poza statecznikami ogona niejednokrotnie zawadza o podwodne przeszkody i wskutek tego powoduje niepozadane pochylenie calego zespolu hydrome¬ trycznego w wodzie i powoduje bledne wyniki pomiarów. Równiez niekorzystnie wplywaja na wynik pomiaru opory stawiane oplywajacej wo¬ dzie przez pierscienie stateczników na precie ogona.Celem wynalazku jest opracowanie obciaznika do mlynka hydrometrycznego umozliwiajacego regulacje dlugosci calego zespolu hydrometrycz¬ nego i kata pochylenia tego zespolu w zawiesze¬ niu, przed zanurzeniem w wodzie.Wytyczone zadanie zostalo rozwiazane zgodnie z wynalazkiem przez wprowadzenie przesuwnych elementów w korpusie obciaznika; mianowicie do przedniej czesci wykonanego w osi podluznej otworu przelotowego w korpusie obciaznika zo¬ stal wprowadzony wysuwany wklad, na którego czesci czolowej przymocowuje sie mlynek hydro- metryczny za posrednictwem jego korpusu, badz wklad z obwodem elektrycznym i zaciskami elek¬ trycznymi umiejscowionymi na jego koncu, skie¬ rowywanym w glab otworu korpusu obciaznika, a sluzacy do bezposredniego przymocowywania do niego mlynka bez korpusu mlynka, natomiast w tylnej czesci otworu przelotowego zostal umiesz¬ czony pret ogonowy, takze wysuwany, na którego przedluzeniu, poza korpusem obciaznika, sa do- 5754957549 3 ókola przymocowane uzy stateczniki, z których dwa sa jednakowo odchylone pod katem wiekszym od 90° w stosunku do znanego polozenia pozosta¬ lego statecznika, znajdujacego sie w podluznej plaszczyznie symetrii przechodzacej przez zaczep 5 linki podtrzymujacej i znajdujacego sie razem z tym zaczepem po jednej stronie podluznej osi obciaznika.Wysuwane z obu stron obciaznika elementy umozliwiaja w szerokim zakresie zmiane dlugosci 10 calego zespolu hydrometrycznego. Tego rodzaju wlasciwosc "rozszerza znacznie zakres regulacji p^&hyl^ma 'zespolu- w zawieszeniu.Przez ? zastosowanie trzech stateczników ogona w obciazniku, umocowanych bezposrednio na pre- 15 de ogona, osiagnieta zostala lepsza oplywowosc.Drugi, otwór, usytuowany w srodkowej czesci korpusu obciaznika, skierowany poprzecznie do otworu przelotowego, ma postac szczeliny i laczy sie z otworem przelotowym calym swoim prze- 20 krojem w taki sposób, ze jego dlugosc jest czescia dlugosci otworu przelotowego, a szerokosc jest mniejsza od szerokosci otworu przelotowego.W ten * otwór szczelinowy wprowadzona jest sruba z zaczepem u góry, np. w postaci ucha, dla 25 przymocowania linki podtrzymujacej, a pod nim umieszczona jest przeciwnakretka. Z drugiej stro¬ ny sruba jest wkrecona w nakretke, np. w po¬ staci walca, umieszczonego w otworze przeloto¬ wym i wspartego swoja sciana boczna na krawe- 30 dziach przecinajacych sie tych obu otworów i czesciowo na górnych fragmentach sciany otworu przelotowego. Kazde przesuniecie sruby w otworze szczelinowym z jednoczesnym przesuwem w otwo¬ rze przelotowym walcowej nakretki jest równo- 35 znajczne z przestawieniem miejsca przymocowania linki podtrzymujacej w stosunku do srodka ciezkos¬ ci zespolu, co pozwala na regulacje pochylenia zespo¬ lu hydrometryicznego znajdujacego sie w zawieszeniu Konstrukcja obciaznika wedlug wynalazku po- 40 zwala, przez wykorzystanie wkladu z obwodem elektrycznym, na umocowanie do niego mlynka bez jego korpusu. Przez wyeliminowanie korpusu mlynka z zespolu hydrometrycznego zostaja sku¬ tecznie zmniejszone- opory hydrodynamiczne. 45 Obciaznik wedlug wynalazku jest latwy w de¬ montazu, co ulatwia jego transport, przechowywa-' nie i wymiane uszkodzonych elementów.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 50 przedstawia obciaznik do mlynka hydrometrycz- nego w przekroju podluznym, fig. 2 — ten sam obciaznik w przekroju poprzecznym, a fig. 3 — wklad z instalacja elektryczna. Jak uwidocznio-- na na fig. 1 i fig. 2 korpus obciaznika 1 posiada 55 dwa otwory: jeden otwór przelotowy 2 wzdluz osi obciaznika i drugi otwór szczelinowy 3 w srod¬ kowej czesci korpusu 1, poprzeczny do otworu przelotowego 2, przy czym jego dlugosc jest czescia dlugosci otworu przelotowego 2, natomiast szero- 60 kosc jest mniejsza od szerokosci otworu przelo¬ towego 2.W korpusie obciaznika 1 zostaly rozlokowane nastepujace przesuwane elementy: w przedniej 4 czesci przelotowego otworu 2 — wklad 4 do przy¬ twierdzania na jego czopie 4a obejmy korpusu mlynka hydrometrycznego, w srodkowej czesci tego 'otworu — walcowa nakretka 9 z prosto¬ padlym do jej sciany bocznej nagwintowanym otworem, w który wkrecona jest swoim zakon¬ czeniem sruba 8 przesunieta przez otwór szczeli¬ nowy 3, zaopatrzona z drugiej strony w wysta¬ jace ponad korpusem obciaznika 1 ucho 8a, prze¬ znaczone do przymocowania linki podtrzymujacej, a w koncowej czesci otworu przelotowego 2 — pret ogonowy 6.Do unieruchomienia sruby 8 z jej walcowa na¬ kretka 9 w wyznaczonym miejscu korpusu obciaz¬ nika sluzy przeciwnakretka 10 umieszczona pod uchem 8a tej sruby, zas do unieruchomienia wkladu 4 lub 5 i preta ogonowego 6 sluza poje¬ dyncze wkrety zaciskowe 11, wkrecone w korpus obciaznika 1.Na obwodzie znajdujacego sie z tylu korpusu .obciaznika 1.preta 6 sa osadzone trzy stateczniki 7, na przyklad co 120°. Dwa z nich sa umocowa¬ ne symetrycznie wzgledem podluznej plaszczyzny symetrii obciaznika, przechodzacej przez pozostaly statecznik 7 i przez srube 8, przy czym ten sta¬ tecznik i ucho 8a z czescia tej sruby znajduja sie po jednej stronie osi podluznej obciaznika. Przed¬ stawiony na fig. 3 wklad 5 z obwodem elektrycz¬ nym posiada na swym koncu wystajace zaciski elektryczne 12, którymi jest skierowany w glab otworu przelotowego 2 obciaznika, w zamian wkladu 4 z czopem 4a.Przez usytuowanie tych zacisków w otworze przelotowym 2 zostalo umozliwione wyprowadze¬ nie od nich kabla elektrycznego przez otwór szczelinowy 3 na zewnatrz obciaznika. Wyprowa¬ dzenie to znajduje sie w pewnej odleglosci od mlynka, co w sposób korzystny rzutuje na wyniki pomiarów. Poza tym przez usuniecie kabla z przedniej czesci obciaznika zostalo zmniejszone prawdopodobienstwo mechanicznego jego uszko¬ dzenia.Kazda zmiana kata pochylenia obciaznika z mlynkiem hydrometrycznym w zawieszeniu swo¬ bodnym, przed wprowadzeniem tego zespolu do wody, spowodowana przesunieciem wkladu 4, 5 lub preta ogonowego- 6 w (przelotowym otworze 2, lub przytwierdzeniem mlynka hydrometrycznego o odmiennym ciezarze, badz wynikajaca potrzeba dobrania odpowiedniego kata pochylenia zaleznie od szybkosci plynacej wody, jest korygowana prze¬ suwem w odpowiednie miejsce sruby 8 razem z przymocowana do jej ucha 8a linka podtrzymu¬ jaca. W tym celu odkreca sie przeciwnakretke 10 pod uchem 8a sruby 8 i tym samym luzuje sie te srube i umieszczona na jej koncu walcowa na¬ kretke 9, nastepnie przesuwa sie srube 8 w otwo¬ rze szczelinowym 3 w miejsce zapewniajace uzy- . skanie wymaganego pochylenia calego zespolu przed zanurzeniem go do plynacej wody i nastep¬ nie blokuje sie te srube przykreceniem przeciw- nakretki 10.Po wprowadzeniu zespolu do wody zmienia on swoje pochylenie nakierowywujac sie wzdluz strug57540 5 fi Wody na skutek nowo powstalego wwodzie momen¬ tu wyrównywujacego, utworzonego przez skladowa sile naprezenia linki podtrzymujacej, juz skosnie wyciagnietej wzgledem sruby 8, przy tym punkt przylozenia tej sily miesci sie w miejscu przymo¬ cowania linki do ucha 8a tej sruby, a dlugosc ramienia momentu sily dochodzi do drugiego punktu, który stanowi przeciecie sie osi sruby 8 z prosta prostopadla do niej, przechodzaca przez srodek ciezkosci zespolu. PL