Opublikowano: 1Q.VL1968 55601 ZM 4//JZ MKP G 01 r 4jM UKD Twórca wynalazku: inz. Zbigniew Drozdowski Wlasciciel patentu: Zaklady Wytwórcze Przyrzadów Pomiarowych „Era" Przedsiebiorstwo Panstwowe, Warszawa (Polska) Uklad osadzenia organu ruchomego w obwodzie magnetycznym miernika magnetoelektrycznego Przedmiotem wynalazku jest uklad osadzenia organu ruchomego w obwodzie magnetycznym miernika magnetoelektrycznego. Uklad wedlug wy¬ nalazku jest korzystnie stosowany przy produkcji precyzyjnych mierników magnetoelektrycznych.W miernikach wychylowych, do których zalicza sie mierniki magnetoelektryczne, szczególnie w miernikach precyzyjnych, organy ruchome sa za^ wieszane na osi obrotu, wykonanej w postaci me¬ talowych tasiemek, naciagnietych i zamocowanych koncami w odpowiednich gniazdach oraz zabezpie¬ czonych przed zluzowaniem. Zawieszenie organu ruchomego powinno byc mozliwe najmniej wrazli^ we na drgania i wstrzasy, jakim moze byc podda¬ ny miernik w czasie transportu i eksploatacji.Stwierdzono bowiem, ze wstrzasy mechaniczne wy¬ woluja szkodliwe ruchy boczne i poosiowe organu ruchomego, w wyniku których nastepuje zerwanie tasiemek zawieszenia, a wiec uszkodzenie miernika.Innym wymogiem, stawianym precyzyjnym mier¬ nikom magnetoelektrycznym, jest zachowanie nie¬ zmiennosci ksztaltu cewiki organu ruchomego, w funkcji czasu oraz mozliwie najmniejszy moment bezwladnosci.Przedstawione wymogi, jakim powinien odpo¬ wiadac miernik magnetoelektryczny sa sobie w za¬ sadzie przeciwstawne. Zwiekszenie bowiem wytrzy¬ malosci mechanicznej tasiemek zawieszenia przez zwiekszenie powierzchni ich przekroju poprzecz¬ nego powoduje w konsekwencji zwiekszenie pobo- 2 ru mocy, pogarsza wiec elektryczne parametry miernika. Usztywnienie konstrukcji cewki uzyskac mozna, nawijajac uzwojenie na karkasie, jednakze takie rozwiazanie zwieksza z kolei moment bez- 5 wladnosci elementu wychylowego.Stwierdzono wiec, iz dla ochrony tasiemek przed zerwaniem, najkorzystniejszym bedzie stosowanie konstrukcji ograniczajacych ruchy boczne i poosio¬ we organu wychylowego. Dla osiagniecia tego celu, io znane uklady przewiduja mocowanie cewki, wyko¬ nanej w postaci ramki* do sztywnej osi przecho¬ dzacej przez cewke. Konce osi sa laczone z tasiem¬ kami, na których jest zawieszany tak wykonany element wychylowy. W podanym, znanym fozwia- 15 zaniu, os spelnia wiec podwójna role: jest elemen¬ tem przenoszacym naprezenia rozciagajace od ta¬ siemek, a ponadto, dzieki umieszczeniu w otworze wykonanym w rdzeniu obwodu magnetycznego, ogranicza (w granicach srednicy otworu) ruchy 20 boczne organu ruchomego. Stosowanie osi, prze¬ wleczonej przez cewke, wplywa równiez korzyst¬ nie na zwiekszenie sztywnosci cewki i eliminuje koniecznosc uzycia karkasu.Opisane, znane konstrukcje mierników magneto- 25 elektrycznych stwarzaja powazna niedogodnosc przy wytwarzaniu mierników. Niedogodnosc ta wy¬ stepuje szczególnie dotkliwie przy montazu ele¬ mentu wychylowego w obwód magnetyczny, tj. przy osadzaniu cewki oraz osi. Dla wykonania tych 30 czynnosci, na rdzen obwodu magnetycznego nasa- 55 60155 601 dza sie cewke, poczym przewleka sie przez nia i przez otwór w rdzeniu os, a nastepnie laczy sie os trwale z cewka. Uzyskany tak organ ruchomy zawiesza sie na tasiemkach.Przedstawiona, znana konstrukcja jest niezwykle pracochlonna, a zatem droga w produkcji, ponadto nie zapewnia Wspólosiowego osadzenia cewki. Prze¬ wlekanie osi przez cewke powoduje nierzadko uszkodzenie je} uzwojenia, niedostatecznie trwale i zawodne jest takze polaczenie cewki z osia. Oprócz tego, wystepuje trudnosc w wywazeniu elementu wychylowego. s - ¦-•-*.,....._ Z opisanych niedogodnosci wynika cel dla twór¬ czego rozwiazania zagadnienia osadzania organów ruchowych w miernikach magnetoelektrycznycH.Zalozony cel jest osiagniety w ukladzie wedlug wynalazku, gdzie w rdzeniu obwodu magnetyczne¬ go, na calej jego szerokosci wykonany jest kanal biegnacy do srodka rdzenia, w którym osadzona jest os cewki, zablokowana umieszczona w kanale zapinka sprezynujaca.Uklad wedlug wynalazku, w przykladowym wy¬ konaniu, jest pokazany na rysunkach, gdzie fig. 1 przedstawia miernik, dla uproszczenia z pominie¬ ciem obwodu magnetycznego, w widoku, natomiast fig. 2 przedstawia jego przekrój poosiowy.Cyfra 1 jest oznaczony rdzen obwodu magnetycz¬ nego, cyfra 2 cewka organu ruchomego, cyfra 3 os cewki, cyfra 4 zapinka sprezynujaca.Bdzen 1 obwodu magnetycznego, wykonywany najczesciej w ksztalcie walca, zamocowany jest miedzy nabiegunnikami za pomoca wsporników 5.W rdzeniu 1 jest wykonany, na calej dlugosci wal¬ ca, kanal biegnacy do srodka rdzenia, zakonczony lukiem o promieniu równym polowie szerokosci kanalu, lub innym lukiem, wynikajacym z dopusz¬ czalnego ruchu bocznego osi. Cewka 2 organu ru¬ chomego, uksztaltowana najczesciej w postaci ram¬ ki, ma w swym geometrycznym srodku trwale osa¬ dzona os 3. Na osi 3, wewnatrz cewki 2 znajduja sie krazki 6, zamocowane w odleglosci nieco wiek¬ szej od wymiaru szerokosci rdzenia. 1.Miernik z ukladem wedlug wynalazku realizuje sie, wprowadzajac, zamocowana uprzednio w cew¬ ce 2, os 3 w kanal wykonany w rdzeniu 1 obwodu magnetycznego. Po doprowadzeniu osi 3, wraz z cewka 2, do geometrycznego srodka rdzenia 1, kanal blokowany jest zapinka sprezynujaca 4. Dla zapewnienia stalej pozycji, zapinka 4 mocowana jest dodatkowo przez zacisniecie wygietego jej konca pomiedzy rdzeniem 1 i wspornikiem 5. Os 3, a razem z nia cewka 2, zawieszone zostaja nastep¬ nie, znanym sposobem, na tasiemkach 7. 5 W ukladzie wedlug wynalazku boczne ruchy organu ruchomego ograniczane sa sciankami kana¬ lu, wykonanego w rdzeniu 1 oraz blokujaca kanal zapinka sprezynujaca 4.; Ograniczenie amplitudy ruchów poosiowych dokonuje sie przez ustawienie w odpowiedniej odleglosci, osadzonych trwale na osi 3, krazków 6, spelniajacych role odbojów.Uklad osadzenia organu ruchomego wedlug wy¬ nalazku spelnia warunki co do odpornosci zawie¬ szenia organu ruchomego przy narazaniu na drga¬ nia i wstrzasy; jest przy tym ukladem bardziej technologicznym od znanych "konstrukcji mierni¬ ków.Dzieki uniknieciu, koniecznej dotychczas, rozla- czalnosci cewki z osia, zezwala na calkowite wy¬ konanie organu ruchomego przed wmontowaniem go w obwód magnetyczny. Ma to korzystne zna¬ czenie dla trwalosci i sztywnosci organu ruchome¬ go. Umozliwia takze dokladne wywazenie organu ruchomego, bez obawy przemieszczenia mas przy osadzaniu go na rdzen.Ulatwienie procesu montazu, w polaczeniu ze zwiekszeniem stopnia niezawodnosci dzialania i podniesieniem jakosci miernika, daje znaczne efekty ekonomiczne przy produkcji seryjnej mier¬ ników magnetoelektrycznych.Dodac nalezy, ze efekty te wystepuja nawet w przypadku naprawy uszkodzonego zawieszenia, bo¬ wiem naprawa ogranicza sie jedynie do wymiany jednej lub obu tasiemek, bez demontazu, a przy tym bez uszkodzenia cewki organu ruchomego, oo w znanych konstrukcjach czesto mialo miejsce. PL PL