Pierwszenstwo: Opublikowano: 10.111.1969 04.111.1966 (P 113 317) 56925 KI. 42 b, 12/06 MKP g oi Yf HpXt Wspóltwórcy wynalazku: inz. Jerzy Czarnecki, inz. Bohdan Sztremer Wlasciciel patentu: Centralne Laboratorium Farb Graficznych, Gdansk (Polska) Urzadzenie do otrzymywania wymalowan o zadanej grubosci warstwy farby Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do otrzymywania wymalowan o zadanej grubosci warstwy farby.Przy okreslaniu liczbowym takich wlasnosci charakterystycznych farb jak na przyklad: czas 5 schniecia, twardosc pokrycia, przyczepnosc, odpor¬ nosc na scieranie, odpornosc na uderzenie, odpor¬ nosc na dzialanie róznych czynników chemicznych, zdolnosc krycia — sprawa o zasadniczym znacze¬ niu jest poslugiwanie sie wymalowaniami o znanej 10 i zadanej grubosci warstwy farby. Tego rodzaju wymalowania mozna podzielic na te, w których grubosc warstwy farby jest jedrfakowa we wszyst¬ kich punktach pokrytej farba powierzchni oraz ta¬ kie, w których grubosc warstwy farby zmienia sie 15 w sposób ciagly przekrojem swoim przypominajac klin.Wymalowania o zmieniajacej sie grubosci war¬ stwy farby sluzyc moga do okreslenia zdolnosci krycia farb. Znane urzadzenia sluzace otrzymywa- 20 niu próbnych wymalowan mozna podzielic na: 1. urzadzenia dzialajace na zasadzie natrysku badanej farby na podloze umieszczone na wi¬ rujacym stoliku przy zachowaniu promienio¬ wego posuwu pistoletu — przykladem jest 25 aparat typ 310, firmy A. M. Erichsen (Nie¬ miecka Republika Federalna). 2. urzadzenia dzialajace wylacznie na zasadzie wykorzystania sily odsrodkowej czego przy¬ kladem jest wirówka typ 334 opracowana 30 2 przez firme brytyjska Imperial Chemical In¬ dustries Limited a produkowana przez firme A. M. Erichsen. 3. przyrzady, których istotnymi elementami jest plytka metalowa z wycieta wzdluznie szcze¬ lina o znanej wysokosci. Koncowe odcinki scianki podluznej sa nie wyciete dzieki czemu nanoszac na podloze farbe i przesuwajac po nim taka plytke uzyskuje sie pokrycie o gru¬ bosci równej wysokosci szczeliny. Przykladem jest aparat systemu Waasag typ 288 produko¬ wany przez firme A. M. Erichsen. 4. przykladem urzadzenia, w którym otrzymuje warstwe farby o klinowo zmieniajacej sie grubosci jest kryptometr DB typ 238 produ¬ kowany przez firme A. M. Erichsen. W apa¬ racie tym klin farby tworzy sie miedzy dwo¬ ma plytkami, których konce z jednej strony bezposrednio przylegaja do siebie a z drugiej umieszcza sie miedzy nimi waska blaszke o zadanej grubosci. Wysokosc klina jest równa tej grubosci. Podobna zasada wykorzystywa¬ na jest w kryptometrze Pfunda.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia otrzy¬ mywanie wymalowan o stalej charakterystyce pod wzgledem grubosci w stanie mokrym w sposób powtarzalny, dokladny i szybki spelniajac swoje zadanie w zakresie stosowanych grubosci pokrycia to jest do 300 mikronów. Podlozem tego rodzaju wymalowan moga byc plytki szklane co ma szcze- 5692556925 3 4 gólne znaczenie przy okreslaniu zdolnosci krycia farb lub plytki z innych materialów.Urzadzenie wedlug wynalazku przewyzsza zna¬ ne urzadzenia o tym samym przeznaczeniu tym, iz spelnia swoje zadanie niezaleznie od konsystencji farby, co pozwala na stosowanie go takze do ba¬ dan róznego rodzaju farb bezrozpuszczalnikowych jakimi na przyklad sa farby typograficzne i offse¬ towe. Zaleta jego jest takze i to, iz otrzymane przy jego pomocy pokrycia nie znajduja sie na przyklad w opisanym wyzej kryptometrze DB typ 238 mie¬ dzy clwoma plytkami. Umozliwia to przeprowadze¬ nie rlznorakich badan (nie tylko optycznych) nie¬ wykonalnych w podanym wypadku zastosowania kryjrtpmetru DB typ 238.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia otrzy¬ manie wymalowan o zmieniajacej sie w sposób ciagly grubosci warstwy farby. Odmiana urzadze¬ nia sluzy do otrzymywania wymalowan o stalej grubosci warstwy farby.Na rysunku fig. 1 przedstawia urzadzenie do dokonywania wymalowan o zmieniajacej sie w spo¬ sób ciagly grubosci warstwy farby w przekroju podluznym fig. 2 urzadzenie w przekroju poprzecz¬ nym wzdluz linii A—A po lewej stronie osi sy¬ metrii oraz wzdluz linii B—B po prawej stronie osi symetrii. Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z metalowej podstawy 1, do której umocowane sa symetrycznie na odpowiednio przygotowanych wy¬ stepach za pomoca srub 9 dwie jednakowe i lezace w jednej plaszczyznie klinowe listwy 2 oraz z su¬ waka 3 z osadzonym w nim nozem 6. Dolne po¬ wierzchnie listew 2 stanowia powierzchnie oporo¬ wa dla plytki szklanej 4 lub plytki z innego sztyw¬ nego tworzywa, na która nakladana jest warstwa farby. Do podstawy 1 przymocowana jest ustawio¬ na prostopadle plytka 10 stanowiaca powierzch¬ nie oporowa dla plytki 4 dociskanej do dolnych wystajacych powierzchni listew 2 srubami docis¬ kowymi 5. Górna czesc kazdej z tych srub za¬ konczona jest gniazdem z wkladka gumowa.Górna powierzchnia kazdej listwy 2 wykonana jest w stosunku do dolnej powierzchni listwy z od¬ powiednim pochyleniem umozliwiajacym otrzyma¬ nie warstwy farby w formie klina. Wielkosc po¬ chylenia jest dla danego egzemplarza urzadzenia wartoscia stala. Stosujac na przyklad wielkosc po¬ chylenia równa 1: 2000, otrzymuje sie przy dlugos¬ ci roboczej listew równej 200 milimetrom — war¬ stwe farby o grubosci zmieniajacej sie od 0 do maksymalnej wartosci 100 \i. Przy innych wielkos¬ ciach pochylenia otrzymac mozna warstwy far¬ by o mniejszej lub wiekszej wartosci maksymalnej grubosci. Górne powierzchnie listew 2 stanowia plaszczyzne po której przesuwany jest recznie su¬ wak 3. W suwaku umieszczony jest nóz metalowy 6. Zadaniem noza jest tworzenie warstwy farby po¬ przez zbieranie jej nadmiaru. Nóz 6 ustalany jest 5 w suwaku 3 dwoma srubami dociskowymi 8 przy czym pomiedzy tymi srubami a nozem znajduje sie posrednia listwa dociskowa 7. Przystepujac do na¬ kladania klinowej warstwy farby postepuje sie w sposób nastepujacy: suwak 3 z odpowiednio pod¬ niesionym nozem dosuwa sie do plytki 10 scianki tylnej urzadzenia, po czym ustawia nóz tak, by do¬ tykal plaszczyzny zalozonej uprzednio i docisnietej srubami 5 plytki 4. Po zamocowaniu srubami 8 od¬ powiednio ustawionego noza, na górna powierz¬ chnie plytki tuz przed nozem nanosi sie odpowied¬ nia ilosc farby. Przesuwajac suwak 3 po listwach nóz 6 pokrywa plytke warstwa farby o zwieksza¬ jacej sie jednostajnie grubosci to jest w postaci klina. Nadmiar farby zbierany przez nóz, przesu¬ wany jest do konca plytki a czesciowo usuwany do specjalnych rowków wykonanych w plytce 4. Za¬ kres uzyskiwanych granicznych grubosci warstwy farby w postaci klina mozna zwiekszyc przez po¬ czatkowe ustalenie noza w okreslonej odleglosci od powierzchni plytki. Tego rodzaju ustalenie wyko¬ nuje sie ustawiajac miedzy nóz a powierzchnie plytki wzorzec grubosci.Odmiana urzadzenia wedlug wynalazku cha¬ rakteryzuje sie tym, ze w miejscu jednakowych w ksztalcie klina i lezacych w jednej plaszczyznie listew 2, umieszcza sie listwy równolegle. Sposób wykonania wymalowania jest identyczny jak omó¬ wiony powyzej z tym, ze poczatkowe ustalenie no¬ za wzgledem powierzchni plytki nastepuje zawsze w pewnej od niej odleglosci, to jest wymaga uzy¬ cia wzorca grubosci. PL