Opublikowano: 25.11.1969 56898 UKD nilttf/26 Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Alojzy Zawitniewicz, inz. Horst Bu¬ szka, Gerard Szrajber, mgr inz. Tytus Bi- czowski, mgr inz. Bogumil Pierozek Wlasciciel patentu: Instytut Spawalnictwa, Gliwice (Polska) Urzadzenie do automatycznego spawania rur uzebrowanych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do au¬ tomatycznego spawania w oslonie gazów ochron¬ nych rur uzebrowanych po uprzednim nawinieciu tasmy stalowej na rury po linii srubowej.Dotychczas przy stosowaniu cienkich metalo¬ wych tasm do nawijania zeber stosowano samo tylko nawijanie lub ze zgrzewaniem punktowym lub kapielowe miekkie lutowanie tasm. Nawijanie samo lub z punktowym zgrzewaniem tasm nie dawalo dobrego przewodnictwa cieplnego ze scia¬ nek rur na zebra i dawalo takze niezbyt trwale polaczenia szczególnie przy stosowaniu samego nawijania, przy którym nastepowaly zesuwania sie zwojów. Trwalosc polaczenia droga lutowania miekkiego byla przy stosowaniu wyzszych tempe¬ ratur lub w srodowisku chemicznie czynnym takze niedostateczna. Jednoczesnie miekkie lutowanie bylo nie ekonomiczne ze wzgledu na stosowanie drogiego lutu. Spawania nie stosowano ze wzgle¬ du na duza pracochlonnosc w rozwiazaniu kon¬ strukcyjnym budowy urzadzenia pracujacego me¬ toda, która by pozwolila spawac tak blachy cien¬ kie jak i zmiescic sie w waskich przerwach mie¬ dzy zebrami.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad i trudnosci laczenia tasmy nawinietej na rure przez spawanie.Zadaniem wynalazku jest skonstruowanie urza¬ dzenia o wystarczajacej wydajnosci, spawajacego 10 15 20 30 automatycznie zlacza miedzy tasma a rura sposo¬ bem ciaglym.Zadanie to zostalo rozwiazane przez opracowa¬ nie urzadzenia skladajacego sie z loza na którym sa umieszczone wahliwe rolki podporowe, na któ¬ rych swobodnie spoczywa spawana rura ozebro- wana zamocowana jednostronnie w uchwycie sa- mocentrujacym, obracanym napedem. Spawanie wykonuje automatycznie jedna lub dwie glowice spawalnicze, których prowadniki elektrodowe przymocowane do nich wahliwie sa prowadzone zamocowanymi na nich palcami i sprezyna doci¬ skowa. Glowice spawalnicze sa oparte na rurze spawanej czterema rolkami oraz na lozu jedna rolke fortepianowa. Dwie tylne rolki sa pochylone pod katem 10° do zebra i opieraja sie o te zebra co podczas obrotu rury powoduje poziome przesu¬ wanie sie calej glowicy spawalniczej. Dwie przed¬ nie rolki sluza jako podparcie glowicy na rurze, zas rolka fortepianowa zabezpiecza glowice od obracania sie. Urzadzenie jest sterowane krzyw¬ kami umieszczonymi na lozu przez kontakty dro¬ gowe umieszczone na glowicy spawalniczej.Rozwiazanie wedlug wynalazku umozliwia auto¬ matyczne ulozenie spoiny z szybkoscia spawania do 0,9 centymetrów na minute przy uzyciu meto¬ dy spawania automatycznego w oslonie C02.Wynalazek rozwiazuje przypawanie bardzo cien¬ kich zeber ponizej 1 milimetra grubosci do stosun¬ kowo grubej scianki rury przy malych odleglo- 5689856898 3 4 sciach miedzy-zebrowych i umozliwia szybkie wy¬ konanie rur uzebrowanych o duzej powierzchni wymiany ciepla, odpornych na prace w wyzszych temperaturach, oraz na dzialanie srodowiska che¬ micznie czynnego. Moznosc uzyskania takich rur uzebrowanych i ich szybkiego wykonania ma po¬ wazny wplyw na stosowanie bardziej racjonalnej aparatury do wymiany cieplnej.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie do spawania rur uzebrowanych a fig. 2 ustawienie glowicy spa¬ walniczej.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z: loza o konstrukcji spewanej 1, umieszczonego na nim napedu 2, napedowego konika 3, samocentrujacego uchwytu 4, szczek 5, doprowadzajacych prad, wahliwych podporowych rolek 6 i sterujacych krzywek 7. Urzadzenie ma spawalnicze glowice 8, skladajace sie z wahadliwie zalozyskowanego elektrodowego prowadnika 9, zamocowanego na prowadniku prowadzacego palca 10, dociskowej sprezyny 11, ukladu ustawczych suportów 12, ra¬ my 13 z zamocowanymi do niej dwoma napedowy¬ mi rolkami 14, dwoma podtrzymujacymi rolkami 15 oraz podpierajaca rolka 16 typu fortepianowego.Obok podpierajacej rolki 16 umieszczony jest sterujacy drogowy kontakt 17 „spawanie". Do ra¬ my 13 zamocowany jest równiez elektrodowy be¬ ben 18 oraz sterowniczy pulpit 19 — spawanej oze- browanej rury 20 zamocowanej jednostronnie w samocentrujacym uchwycie 4, urzadzenie ma ste¬ rujaca szafe 21 oraz zródla pradu 22 z plaska cha¬ rakterystyka statyczna. Zdalnie sterowane urza¬ dzenie to pracuje w sposób nastepujacy: uzebro- wana rure 20 uklada sie na podporowych rolkach 6, nastepnie jeden koniec rury 20 zostaje zamoco¬ wany w samocentrujacym uchwycie 4.Na rure 20 naklada sie jedna lub kilka spawal¬ niczych glowic 8, które opieraja sie dwoma parami rolek: napedowymi 14 i podtrzymujacymi 15 na rurze 20, zas fortepianowa rolke 16 na lozu 1, wówczas os prowadnika 9 musi tworzyc kat: o. = 3-h30° z plaszczyzna prostopadla do osi rury oraz p = 15-J-900 z plaszczyzna pionowa przecho¬ dzaca przez os rury. Jednoczesnie drut elektrodo¬ wy musi byc przesuniety w stosunku do zenitu rury o f = (0,5-^0,9)t — gdzie r promien rury oraz o wielkosc a = 0-HI w stosunku do zebra, gdzie d jest srednica drutu elektrodowego.Scisle utrzymanie w czasie spawania przesunie¬ cia a uzyskuje sie przez jednoczesne dzialanie umieszczonego na prowadniku elektrodowym 9 palca prowadzacego 10 i sprezyny dociskowej 11.Wartosc wylotu drutu elektrodowego wynosi 10 mm. Na lozu 1 pod kontaktem drogowym 17 rozmieszcza sie w odpowiednich miejscach w za¬ leznosci od rodzaju spawanych rur 20 krzywki 7 w miejscach przerw w spawaniu. Spawanie rozpo¬ czyna sie po nacisnieciu przycisku na jednym z pulpitów 19 glowic spawalniczych 8.Wówczas jednoczesnie rozpoczyna sie obracanie rury uzebrowanej 20, jej spawanie oraz przesu¬ wanie glowic spawalniczych 8/ Do napedu prze¬ suwania glowic spawalniczych wykorzystuje sie ruch obrotowy spawanej rury ozebrowanej to jest obracajace sie zwoje ozebrowania juz przyspawa- nego do rury, na których opieraja sie rolki nape¬ dzajace 14 glowic spawalniczych 8. Rolki nape- 5 dzajace 14 pochylone sa pod katem okolo 10° w zaleznosci od wielkosci skoku linii srubowej zebra nawinietego na rure 20.Urzadzenie wedlug wynalazku zapewnia dobra jakosc rur uzebrowanych wykonanych na tym urzadzeniu wymagajacym znacznie nizszych na¬ kladów w porównaniu ze znanymi dotychczas urzadzeniami a takze zapewnia produkcje znacznie tansza i wTymagajaca znacznie mniej skompliko¬ wanej obslugi. PL