PL56629B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 30X1969 56629 KI. 12 o, 5/04 MKP C07, •fm UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Romuald Malinowski, mgr inz. Bohdan Sledzinski Wlasciciel patentu: Instytut Przemyslu Organicznego, Warszawa (Polska) Sposób wzbogacania technicznego 0,0-dwumetylo-0-2, 4 5-trójchlorofenylotiofosforanu Przedmiotem wynalazku jest sposób wzbogaca¬ nia technicznego 0,0-dwumetylo-0-2,4,5-trójchloro- fenylotiofosforanu zwanego dalej koncentratem I zawierajacego jako glówne zanieczyszczenie tiono- fosforan trójmetylowy. 0,0-dwumetylo-O- 2,4,5-trójchlorofenylotiofosoran jest zwiazkiem biologicznie czynnym wykazujacym silne dzialanie owadobójcze. W postaci róznego rodzaju form uzytkowych znajduje zastosowanie w weterynarii do zwalczania hypodermatozy bydla i pasozytów zwierzat domowych, a takze jest sto¬ sowany w higienie sanitarnej. Cenna zaleta czy¬ stego koncentratu I jest jego bardzo mala toksycz¬ nosc w stosunku do organizmów stalocieplnych.Znane sposoby otrzymywania koncentratu I po¬ legaja na reakcji chlorotionofosforanu dwumetylo- wego z 2,4,5-trójchlorofenol^nem sodu w roztwo¬ rze wodnym lub rozpuszczalników organicznych.Techniczny chlorotionofosforan dwumetylowy, który jest jednym z surowców stosowanych w pro¬ cesie wytwarzania koncentratu I otrzymuje sie na drodze estryfikacji tiochlorku fosforu alkoholem metylowym w obecnosci czynnika wiazacego chlo-. rowodór.Otrzymany techniczny chlorotionofosforan dwu¬ metylowy zawiera uboczne produkty estryfikacji, a mianowicie tionofosforan trójmetylowy i dwu- chlorotionofosforan monometylowy zgodnie z poda¬ nymi nizej schematami reakcji. 10 15 20 25 30 2 PSCl3+CH3OH+NaOH CH30 P(S)Cl2+NaCl+ + H20 N —--^ CH3OP(S)Cl2+CH3OH+NaOH ?(lCH30)2P(S)ClY + NaCl + H20 ^—^ ,. ~.-J (CH302P(S)C1 + CH3OH + NaOH ? (CH30)3PS+ + NaCl +H20 ' (CH30)2P(S)C1 + C6H2Cl3ONa — ? (CH30)2P(S)0C6H2C13 + NaCl CH3OP(S)Cl2 + 2 C6H2Cl3ONa ? CH3OP(S) (OC6H2Cl3)2 + 2 NaCl Tionofosforan trójmetylowy w odróznieniu od dwuchlorotionofosforanu metylowego nie bierze udzialu w reakcji podczas wytwarzania koncentratu I i pozostaje w nim jako glówne zanieczyszczenie.Tionofosforan trójmetylowy jest z wymienionych wyzej najbardziej toksycznym zwiazkiem*o toksycz¬ nosci ostrej doustnej wnoszacej LD50 — 380 mg na 1 kg ciezaru ciala szczura. Jest on niepozadanym skladnikiem koncentratu I, poniewaz nie tylko ob¬ niza w nim procentowa zawartosc 0,0-dwumetylo- 0-2,4,5-trójchlorofenylotiofosforanu, ale powoduje takze znaczne zwiekszenie toksycznosci w stosunku do organizmów stalocieplnych, a tym samym ogra¬ nicza zakres stosowania koncentratu I jako leku weterynaryjnego.Koncentrat I mozna stosowac w lecznictwie we¬ terynaryjnym do uzytku wewnetrznego jedynie po uprzednim oczyszczeniu, którego podstawowym ce¬ lem jest usuniecie tionofosforanu trójmetylowego. 566293 MM» Proces ten znanymi sposobami mozna zrealizowac przez destylacje prózniowa. Destylacje prózniowa prowadzi sie w temperaturze okolo 100°C pod cis¬ nieniem 0,01 mm Hg. stosowanie tak niskich cis¬ nien jest niezbedne, gdyz juz podczas ogrzewania kuba dtltykieyjnefd w temperaturze 150°C pod cisnieniem rzedu 10'1 mm Hg zachodzi czesciowy rozklad termiczny koncentratu I, postepujacy w trakcie trwania procesu oraz w miflrC WzfOstu tem¬ peratury. , \ ' koniecznosc stosowania wysokiej prózni sprawia, ze prodes ten jedt kosztowny i trudny do realizacji w warunkach przemyslowych. Ponadto niekorzy¬ stna cecha jest to, ze podczas destylacji w tempe¬ raturach powyzej 100°C powstaja niewielkie ilosci produktów o silnej, nieprzyjemnej woni. Nadaja one oczyszczonemu koncentratowi I nieprzyjemny zapach ograniczajac w takiej postaci jego wartosc uzytkowa.Wymienionych wad nie posiada sposób wedlug wynalazku, który polega na wzbogaceniu technicz¬ nego koncentratu 1 prttz Oddestylowanie 2 para wodna tionofosforanu 4;rójmetylowego w tempera¬ turze 40 — 80°C pod cisnieniem nizszym od 150 mm Hg, korzystnie pod cisnieniem 66 — 80 mm Hg.Sposób wedlug wynalazku pozwala na bliskie ilosciowemu usuniecie tionofosforanu trójmetylo- wego w temperaturach, w których preznosci par czystego koncentratu I jest na tyle niska* ze prak¬ tycznie nie przechodzi on do destylatu, a jednoczes¬ nie nie ulega termicznemu rozkladowi. Oddestylo¬ wanie tionofosforanu trójmetylowego sposobem wedlug wynalazku z koncentratu I o skladzie 88% 0,0-dwumetylo-0- 2,4,5-tfójchlorofenylotiofosforanu, 11 % tionofosforanu trójnletyloWego Oraz 1 % 0-me- tylo-0,0-bis- (2,4,5-trójchlorofenylo) -tionofosforanu w podanym zakresie temperatur i cisnienia* prze* biega bardzo latwo w typowej aparaturze. Otrzy¬ muje sie koncentrat I o zawartosci ponizej 3% tok¬ sycznego tionofosforanu trójtoetylowego oraz po¬ wyzej 96% 0,0-dwumetylO*0-2,4,5-trójchlófófenylo- tiofosforanu.Sposobem wedlug wynalazku mozna wzbogacac techniczny koncentrat 1 ó niskiej jakosci zawiefa- fccy nawet ponizej 15% tionofosforanu dwumefy- lowego. j 10 15 20 25 80 35 40 45 Preparat oczyszczony sposobem WOdhlg wynalai* ku odznacza sie niska toksycznoscia w stosunku do organizmów stalocieplnycli i moi* byc1 stosowany w weterynarii w znacznie szerszym zakresie w po¬ równaniu z technicznym koncentratem I.Sposób wedlug wynalazku charakteryzuje blizej nastepujacy przyklad P r z y k l a d. Do kolby destylacyjnej zaopatrzo¬ nej w kapilare dla przeplywu pary wodnej i ter¬ mometr, umieszczonej w zestawie destylacyjnym przystosowanym do destylacji pod zmniejszonym cisnieniem z para wodha wprowadza sie 586 g tech¬ nicznego koncentratu I zawierajacego 88%, 0,0- dwumetylo-0-2,4,5-trójchlórofenylotiofoSf0rahu, 11 % tionofosforanu trójmetylowego oraz 1% 0-metylo- 0,0-bis-(2,4,5-trójchlorofenylo) 4rlofoifOrartu, po czym obniza sie cisnienie do 60 mm Hg i wprowa¬ dzajac pare Wodna dó kolby oddestyldwuje sie mieszanine wody z tionofOsforanem trójmetylowym.Podczas destylacji utrzymuje sie cisnienie 60--80 mm Hg oraz temperature w kolbie w granicach 55—$0°C» Ody destylat stanowi praktycznie jednofazowa ciecz, destylacje uwaza sie za ukonczona. Pozosta¬ losc destylacyjna o Odczynic lekko kwasnym mie¬ sza sie w temperaturze 50°C z 200 ml wody i zobo¬ jetnia okolo 1 ml In roztworu Wodorotlenku SO-^ dowego. Warstwe organiczna przemywa sie 200 ml wOdy i sUszy pod zmniejszonym cisnieniem. Otrzy¬ muje sie 523 g produktu, krzepnacego w tempera¬ turze pokojowej o nD50 — 1,5524 zawierajacego okolo 97% 0,0-dwumetylo-0-2,4,5-trójchlorofenylo¬ tiofosforanu, 2% tionofosforanu trójmetylowego i 1% 0-metylo* 0,0-bis-(2,4,5-trójchlorofenylo)-tio- fosforanu* PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wzbogacania technicznego 0-0-dwumety- lo-0-2,4,5-trójchlorofenylotiofosforanu zawieraj ace- go jako glówne zanieczyszczenie tionofosforan trój- metylowy na drodze destylacji prózniowej, zna¬ mienny tym, ze z technicznego 0,0-dwumetylo-O- -2,4,5 - trójchlorofenylotiofosforanu oddestylowuje sie z para wodna tionofosforan trójmetylowy w temperaturze 40—80°C pod cisnieniem nizszym od 150 mm Hg, korzystnie 60—80 mm Hg. Zaklady Kartograficzne — C/913, 220 PL