Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.XI.1968 56264 KI.MKP G Ol r i nh/OZ Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Andrzej Dzierzynski, mgr inz, Boh¬ dan Lukaszewicz, Wojciech Stan Wlasciciel patentu: Instytut Elektrotechniki, Warszawa (Polska) Licznik — analizator przepiec Przedmiotem wynalazku jest licznik analizator przepiec w sieciach wysokiego napiecia.Znane sa liczniki przepiec zlozone z dzielnika napiecia i urzadzenia rejestrujacego przylaczonego do dolnej czesci dzielnika. Przepiecie pojawiajace sie w sieci doprowadzone jest do zacisku wysokie¬ go napiecia dzielnika i wtedy na zacisku niskiego napiecia dzielnika pojawia sie skok napiecia reje¬ strowany przez przylaczone urzadzenie rejestru¬ jace z licznikiem. Urzadzenia rejestrujace tych liczników przepiec maja za zadanie rejestrowac nie wszystkie przepiecia, a tylko przepiecia, któ¬ rych amplituda przekracza pewna ustalona war¬ tosc. W tym celu posiadaja one dyskryminator amplitudy zbudowany na lampach elektronowych badz tyratronach. Zastosowanie takiego dyskrymi- natora amplitudy powoduje, ze amplituda liczo¬ nych przepiec zalezy od stopnia zastrzezenia ele¬ mentów, gdyz próg dzialania takich dyskrymina- torów zalezy od charakterystyk lamp badz tyra¬ tronów i od punktu pracy. Wskutek tego parame¬ try urzadzenia zmieniaja sie w czasie pracy urza¬ dzenia. W przypadku, gdy w urzadzeniu stosuje sie tyratrony wystepuje niepozadana zaleznosc progu zadzialania ukladu od stromosci czola i od czasu trwania przepiecia.Celem wynalazku jest unikniecie tych wad.Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie w urzadzeniu rejestrujacym, przylaczonym do dolnej czesci dzielnika, dyskryminatora amplitudy zbu- 10 20 15 30 dowanego na diodach Zenera i przez przylaczenie do dyskryminatora prostego licznika impulsów zliczajacego impulsy podawane przez dyskrymina¬ tor amplitudy. Dzieki zastosowaniu dyskryminato¬ ra amplitudy zbudowanego na diodach Zenera otrzymuje sie licznik zachowujacy stale swe pa¬ rametry.Przedmiot wynalazku zostanie blizej opisany na przykladzie wykonania, przedstawionego na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia licznik prze¬ piec jednej biegunowosci, fig. 2 — licznik przepiec obu biegunowosci, fig. 3 — licznik przepiec z im- pedancja szeregowa.Licznik — analizator przepiec jednej bieguno¬ wosci (fig. 1) sklada sie z dzielnika napiecia 1 przylaczonego do linii wysokiego napiecia 2. Doj¬ scie przepiecia do dzielnika powoduje pojawienie sie impulsu napiecia na zacisku niskiego napiecia dzielnika 3. Do zacisku tego przylaczona jest w kierunku zaporowym dla impulsu jedna lub kilka szeregowo polaczonych diod Zenera 4 obciazonych ukladem 5 pojemnosci i opornosci który moze byc zastapiony pojemnoscia. Impuls napiecia pojawia¬ jacy sie na zacisku niskiego napiecia dzielnika pwoduje pojawienie sie impulsu na obciazeniu diod Zenera tylko wtedy, gdy amplituda impulsu z dzielnika przekracza pewna wartosc progowa charakterystyczna dla uzytych diod Zenera.Do obciazenia 5 diod Zenera przylaczony jest licznik impulsów 6 zliczajacy impulsy przepusz- 562643 czone przez diody, a wiec i przepiecia, których amplituda przekracza pewna wartosc.Do liczenia przepiec obu biegunowosci stosuje sie inne urzadzenie: do zacisku niskiego napiecia dzielnika przylaczony jest uklad prostowniczy, któ¬ ry przetwarza impulsy obu biegunowosci na im- oulsy jednej biegunowosci, a diody Zenera przy¬ laczone sa do zacisku ukladu prostowniczego. Na fig. 2 przedstawiono przykladowo takie rozwiaza¬ nie licznika przepiec obu biegunowosci zmodyfi¬ kowane dodatkowym dzielnikiem napiecia miedzy ukladem prostowniczym a diodami Zenera. Prze¬ piecie pojawiajace sie w linii 2 dochodzi do dziel¬ nika napiecia 1. Równolegle do czesci niskonapie¬ ciowej dzielnika przylaczony jest uklad prostow¬ niczy 1 zamieniajacy impulsy dowolnej bieguno¬ wosci na impulsy jednej biegunowosci. Impulsy z ukladu prostowniczego przykladane sa na dodat¬ kowy dzielnik napiecia 8 a z tego dzielnika na diody Zenera 4 obciazone ukladem 5 i na licznik impulsów 6 zliczajacy przepiecia.Pewna modyfikacje tak wykonanego licznika przepiec obu biegunowosci stanowi rozwiazanie pokazane przykladowo na fig. 3. Dzielnik napie¬ cia zastapiony jest tu impedancja szeregowa 9; role dolnej czesci dzielnika spelnia sam uklad pro¬ stowniczy 7. Przepiecie pojawiajace sie w linii 2 dochodzi do jednego zacisku impedancji szerego¬ wej 9; miedzy drugi zacisk tej impedancji i zie¬ mie przylaczony jest uklad prostowniczy 7. Na wyjsciu ukladu prostowniczego pojawiaja sie im¬ pulsy jednego znaku o amplitudzie proporcjonal¬ nej do amplitudy przepiecia w lini 2. Impulsy te sa mierzone tak, jak w poprzednio opisanych urza¬ dzeniach przez diody Zenera 4 obciazone ukladem 5. Impulsy odpowiednio wysokie powoduja pow¬ stanie impulsów na obciazeniu 5 i sa zliczane przez licznik Q przylaczony do obciazenia. Do li¬ czenia przepiec jednej biegunowosci stosuje sie podobny licznik z ukladem prostowniczym 7 zmie¬ nionym tak, aby przepuszczal tylko impulsy okre¬ slonej biegunowosci.Opisane liczniki przepiec mo^a równiez sluzyc do liczenia przepiec miedzy dwoma punktami o 56264 4 wysokim potencjale; wtedy dzielnik napiecia na¬ lezy wlaczyc miedzy te punkty, gdzie chcemy li¬ czyc przepiecia.Diody Zenera moga byc w liczniku zastapione szeregowym polaczeniem baterii w kierunku prze¬ ciwnym dla impulsu i diody w kierunku przewo¬ dzenia dla impulsu a zaporowym dla baterii. Uklad ten ma podobna charakterystyke jak dioda Zenera. PL