Pierwszenstwo: Opublikowano: 10.X.1968 &k&ffitt KI. 81 e, 1 MKP B 65 gf Um) UKD czytelnia! Urzedu Patentowa rolskii) taow*^ ej U.n«i ' Wspóltwórcy wynalazku: inz. Feliks Szponarski, inz. Zygfryd Tchorzew¬ ski, inz. Miron Kaczmarek Wlasciciel patentu: Centralny Osrodek Badawczo-Projektowy Górnictwa Odkrywkowego Wroclaw (Polska) Czlon konstrukcji nosnej przenosnika tasmowego Przedmiotem wynalazku jest powtarzalny ele¬ ment konstrukcji nosnej stanowiacy czlon prze¬ nosnika tasmowego, przeznaczony do budowy tasmociagów.Dotychczas stosuje sie czlony konstrukcji stalo- 5 we:, które w ogólnosci skladaja sie z ram po¬ przecznych, polaczonych ze scba belkami, usytuo¬ wanymi równolegle do kierunku ruchu tasmy.Znane sa równiez przenosniki linowe, które utworzone se z szeregu poprzecznych ram, pola- ic czonych ze soba elastycznymi ciegnami. Ciegna te przebiegaja po obu stronach trasy przenosnika, równolegle do tasmy, podtrzymujac zestawy kraz- nikcrwe. Konce ciegien, ,po odpowiednim napieciu sa zakotwione. Do wad przenosników z konstruk- 15 cja nosna utworzona z ram stalowych, wzmocnio¬ nych belkami zalicza sie niski stopien tlumienia obciazen dynamicznych, co powoduje przed¬ wczesne zuzycie elementów konstrukcji oraz ni¬ szczenie zestawów kraznikowych. Ponadto prze- 2o nosniki przesuwne konstrukcji stalowej czesto ule¬ gaja zniszczeniu w procesie przesuwania trasy, z uwagi na wysokie naprezenie gnace, jakie pow¬ staja przy przesuwaniu w dotychczas stosowanych konstrukcjachczlonów. .L5 Elastyczne przenosniki z bocznymi ciegnami nosnymi odznaczaja sie wprawdzie znacznie wiek¬ szymi mozliwosciami tlumienia obciazen dyna¬ micznych, ale jednoczesnie wykazuja rnala sta¬ tecznosc, co w razie wiekszych obciazen powoduje 3Cl z kolysanie sie podpór w niedopuszczalnym zakresie, a nawet ich wywroty.Wypadki takie sa szczególnie czeste w poczat¬ kowym okresie pracy przenosnika, gdy nosiwo nie wypelnilo jeszcze calkowicie górnego ciagu tasmy.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wad spo¬ tykanych w konstrukcjach sztywnych i poprawa statecznosci w stosunku do przenosników, zawie¬ rajacych boczne ciegna nosne.Istota wynalazku polega na uksztaltowaniu kon¬ strukcyjnym czlonów, przenosników, które sa utworzone z pary zastrzalów, zamocowanych na pontonie. W widoku z boku maja one postac sze¬ roko rozwartej litery „Y". Kazdy zastrzal sklada sie z trzonu i dwóch ramion, które objete sa ciegnami podtrzymujacymi zestawy krazników nosnych. Konce ciegien zamocowane sa do ponto¬ nu. Osie geometryczne ramion obu zastrzalów znajduja sie w poblizu siecznej kata utworzonego przez ciegno opinajace konstrukcje czlonu, na od¬ cinku miedzy pontonem a ramieniem oraz na tej czesci przebiegu, w której ciegno podtrzymuje ze¬ stawy kraznikowe. Konce ramion zaopatrzone sa w elementy laczace ze soba parami sasiednie czlony.Czlony konstrukcji nosnej przenosnika wedlug wynalazku tworza w przekroju poprzecznym ksztalt trapezu, którego mniejsza podstawa ogra¬ niczona jest belka pontonu, a boki zastrzalami. 561813 rozchylajacymi sie na zewnatrz, w kierunku ku górze, która jest otwarta.Do budowy trasy przenosnikowej stosuje sie zestawy skladajace sie z dwóch czlonów. Osadze¬ nie kazdego czlonu konstrukcji nosnej na jednym tylko pontonie oraz przegubowe polaczenie ze soba sasiednich czlonów parami, za pomoca rur tele¬ skopowych, eliminuja mozliwosc powstawania od¬ ksztalcen konstrukcji czlonu, podczas ich przesu¬ niecia, poniewaz tak zbudowany tasmociag jest elastyczny 1 podatny w plaszczyznie dzialania sil wystepujacych podczas przesuwania trasy.Uksztal¬ towanie zastrzalów w postaci trzonu z rozchylo¬ nymi u góry ramionami, eliminuje w powaznym stopniu naprezenie gnace w tej konstrukcji, po¬ niewaz ciegna opinajace tworza zamkniete uklady sil. Ramiona przenosza glównie naprezenia sciska¬ jace.Czlon przenosnika, bedacy przedmiotem niniej¬ szego wynalazku jest konstrukcja stabilna, której zestawy kraznikowe sa jednak zawieszone ela¬ stycznie, odznaczajac sie pelna zdolnoscia do tlu¬ mienia obciazen dynamicznych. Rozwiazanie to jednoczesnie eliminuje wady dotychczasowych przenosników ze sztywna konstrukcja nosna oraz przenosników z tasma zawieszona na elastycznych ciegnach rozpietych wzdluz trasy.Czastkowe wahania dlugosci ciegien, które wy¬ stepuja na poszczególnych czlonach nie moga sie sumowac na trasie, wobec czego nie wystepuje nadmierne falowanie tasmy, przy zmianach obcia¬ zenia.Konstrukcja czlonów, bedacych przedmiotem ni¬ niejszego wynalazku ulatwia dostep pod prze¬ nosnik, co ma szczególnie znaczenie przy mecha¬ nicznym usuwaniu scierów. Zaleta osadzenia kaz¬ dego czlonu na jednym pontonie jest mozliwosc ustawiania trasy zbudowanej z czlonów bedacych przedmiotem wynalazku na terenie falistym..Przedmiot wynalazku zostal przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia czlon konstrukcji nosnej prze¬ nosnika — w widoku z boku, a fig. 2 widok czlo¬ nu, w plaszczyznie prostopadlej do tasmy, fig. 3 — czlon przenosnika zaopatrzony w zestawy krazni¬ kowe z odciagami, fig. 4 — czlon ciegnowy w wi¬ doku z góry, a fig. 5 — teleskopowe polaczenie ramion zestawu czlonów.Czlon konstrukcji nosnej przenosnika wedlug wynalazku sklada sie z pontonu 1, na którym ustawione sa zastrzaly 2, wykonane w ksztalcie litery „Y". Zastrzaly 2 zamocowane sa trzonem 3 do pontonu 1, a ramiona 4 tych zastrzalów 2 przeznaczone sa do podwieszenia górnych zesta¬ wów kraznikcwych 5. W przekroju poprzecznym przenosnika obydwa zastrzaly 2 rozchylaja sie od siebie na zewnatrz, w kierunku ku górze tworzac figure trapezu, zwróconego szersza podstawa ku górze. Ciegna 6 tworza na kazdym ramieniu 4 56181 4 kat przestrzenny, w którego siecznej usytuowana jest os geometryczna ramienia 4.Ramiona 4 obydwóch zastrzalów 2 opiete sa ciegnami 6, których konce zaczepione sa do pon- 5 tonu 1. Na tych ciegnach 6 wisza górne zestawy krazników 5. Dolne zestawy krazników 7 zamoco¬ wane sa bezposrednio do konstrukcji zastrzalów 2.Czlony przenosników, bedace przedmiotem wyna¬ lazku, laczy sie na trasie parami, za pomoca rur teleskopowych 8, które zamocowane sa przegubo¬ wo do konstrukcji, w dwóch wzajemnie do siebie prostopadlych plaszczyznach.Polaczenie takie zapewnia elastycznosc tasmo¬ ciagu niezbedna przy dokonywaniu przesuniec, bez wywolywania szkodliwych odksztalcen konstrukcji nosnej przenosnika. Do czlonów mozna równiez zastosowac girlandowe zestawy krazników, jak to uwidoczniono na rysunku przedstawionym na fig. 3.Montaz trasy przenosnikowej zlozonej z czlonów 20 wedlug wynalazku jest prosty i polega na usta¬ wieniu w osi drogi transportowej pontonów 1, z zastrzalami 2, na których mocuje sie ciegna 6 i zawiesza górne zestawy krazników 5, a do za¬ strzalów 2 zamocowuje sie dolne zestawy krazni- 25 kÓW 7.Wstepnie zmontowane czlony laczy sie parami tworzac zestawy dwuczlonowe, przy uzyciu rur teleskopowych 8.W razie potrzeby czlon konstrukcji nosnej prze- 30 nosnika tasmowego mozna wymontowac z trasy wzglednie zamontowac na trasie bez rozpinania tasmy i demontazu czlonów sasiednich. 35 PL