PL56033B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 10.X.1968 56033 KI. 57 b, 0 - 57 b, 0 - / SU}j PO MKP G 03 c h\tóO CZYTELNIA Polskiej IzenipKiiIKij L Wspóltwórcy wynalazku: inz. Bohdan Putkiewicz, inz. Józef Dalecki, inz. Stefan Hildt, Leszek Steborowski Wlasciciele patentu: Bydgoskie Zaklady Fotochemiczne, Bydgoszcz (Pol¬ ska), Instytut Geodezji i Kartografii, Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania emulsji do otrzymywania diapozytywów metoda dyfuzyjna Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia emulsji do otrzymywania diapozytywów me¬ toda dyfuzyjna stosowana zwlaszcza do powielania pierwotnych dokumentów geodezyjnych oraz kar¬ tograficznych.Diapozytywy wykonane metoda dyfuzyjna na folii plastikowej sluza jako przezrocza do odtwa¬ rzania dokumentu wtórnego z dokumentu pier¬ wotnego (pierworysu) bez zmiany cech tego do¬ kumentu.Wykonane metoda dyfuzyjna diapozytywy sluza do powielania droga skopiowania obrazu na swia¬ tloczula warstwe na przyklad na warstwe gumowo- chromowa, swiatloczule papiery amoniakalne itp.Do nalezytej techniki wykonania diapozytywów, szczególnie w pracach gdzie wymagane jest wierne odtworzenie oryginalu przywiazuje sie duza wage.Podstawowym warunkiem jest otrzymanie doku¬ mentu wtórnego bez znieksztalcen i deformacji.Diapozytywy wykonane na folii plastikowej, przy uzyciu odpornego na nasiakanie papierowego podloza negatywowego, zapewniaja wysoka karto- metrycznosc; wedlug przeprowadzonych badan osiagaja one dokladnosc 0,0'5—0,6% co odpowiada przepisom obowiazujacym w tym zakresie instruk¬ cji technicznych.Inna, dodatkowa zaleta jest taniosc metody, a jako przyklad moze sluzyc fakt, iz wykonanie matrycy kazda inna metoda, nawet jedna z do¬ tychczasowych metod mechanicznych (fotografia), 10 15 20 25 30 jest znacznie drozsze w stosunku do metody dy¬ fuzyjnej — tanszej co najmniej 5-krotmie.Dyfuzyjna metoda kopiowania polega na naswie¬ tleniu chlorówcosrebrowego materialu swiatlo¬ czulego w styku z kopiowanym oryginalem, przy¬ lozeniu naswietlonego materialu, który stanowic bedzie negatyw kopii, do nieswiatloczulego ma¬ terialu pozytywowego skladajacego sie z podloza i naniesionej na nie specjalnej emulsji i przepusz¬ czeniu obu materialów razem przez wywolywacz fotograficzny z jednoczesnym docisnieciem jed¬ nego materialu do drugiego stronami emulsyjnymi.W trakcie przepuszczania przez wywolywacz na¬ swietlone miejsca materialu swiatloczulego ulegaja zaczernieniu, podczas gdy material pozytywowy nasiaka jedynie wywolywaczem. Po przejsciu przez wywolywacz, w czasie styku stron emulsyjnych obu materialów, trwajacym kilkanascie lub kilka¬ dziesiat sekund, nienaswietlone a zatym niewywo- lane halogenki srebra emulsji swiatloczulej pod wplywej dyfundujacych z emulsji nieswiatloczulej, na zasadzie róznicy stezen, substancji chemicznych, rozpuszczaja sie i dyfunduja do emulsji materialu pozytywowego, gdzie pod wplywem tak zwanych zarodków redukcyjnych i wywolywacza redukuja sie do czarnego srebra obrazu pozytywowego. Po rozdzieleniu obu materialów, na materiale pozyty¬ wowym uzyskuje sie czarno-biala fotokopie orygi¬ nalu, której jakosc zalezna jest od fizyko-chemicz¬ nych wlasciwosci stosowanych materialów. 5603356033 3 Materialy negatywowe, stosowane przy kopio¬ waniu metoda dyfuzyjna skladaja sie z podloza papierowego i naniesionej na nie znanej chlorów- cosrebrowej emulsji swiatloczulej.Materialy pozytywowe, stosowane przy kopio- 5 waniu metoda dyfuzyjna, skladajaca sie z podfoza papierowego lub przezroczystej folii oraz warstwy, która stanowi odpowiednio sporzadzona emulsja.Znane tego rodzaju emulsje pozytywowe otrzy¬ muje sie przez dodanie do wodnych roztworów 10 - «4ityny lub innej substancji blonotwórczej, lub wC&jAzaniny substancji blonotwórczych, siarczków, selenków lub koloidów metali takich jak srebro, zloto, olów, cynk, miedz, kadm, nikiel i tiosiar¬ czanu sodowego. Emulsje te zawieraja takze 15 substancje organiczne takie jak merkaptotiazole, merkaptotetrazole lub pochodne tych substancji, których obecnosc ma na celu uzyskiwanie obrazu w barwie czarnej lub niebiesko-czarnej.. Jednakze zastosowanie tych znanych materialów 20 na przyklad do sporzadzania diapozytywów karto¬ graficznych szczególnie duzego formatu, nie daje pozadanych rezultatów zarówno w technice ich sporzadzania jak i w uzyskiwanych efektach.Jak wiadomo, przylozenie do naswietlonego ma- 25 terialu negatywowego na podlozu papierowym ma¬ terialu pozytywowego, którego podlozem jest prze¬ zroczysta folia na przyklad z trójoetanu celulozy i przepuszczenie obu materialów przez wywoly¬ wacz z nastepujacym docisnieciem jednego ma- 30 terialu do drugiego stronami emulsyjnymi, pro¬ wadzi w czasie kilku sekund do powstania po¬ dluznych lub poprzecznych fald na calej dlugosci lub szerokosci materialu, które tworza sie pod wplywem znacznie rózniacych sie miedzy soba 35 deformacji liniowych papieru i folii w alkalicz¬ nym wywolywaczu. W miejscach, w których po¬ wstaja faldy, czas styku stron emulsyjnych jest za krótki dla wytworzenia obrazu na materiale pozyty¬ wowym, wskutek czego obraz ten albo w ogóle nie ^ powstaje, albo jest ledwo widoczny. Skutkiem tychze róznic deformacji liniowej papieru i folii a takze deformacji warsttwy emulsji pozytywowej powstaje niedostateczna kartometrycznosc uzy¬ skanej kopii. Niebiesko-czarna lub czarna barwa 48 obrazu srebrowego uzyskanej matrycy przepuszcza nieznaczna ilosc promieniowania lamp wysokoin- tensywnych oslabiajac efekt kopiowania w ma¬ trycy.Opracowana emulsja sposobem wedlug wyna- M lazku usuwa wyzej wymienione niedogodnosci i znacznie podnosi wartosc otrzymywanych kopii.Diapozytywy uzyskiwane przy uzyciu tej emulsji posiadaja równomierny obraz na calej powierzchni bez deformacji liniowej absorbujacy w maksy¬ malnym stopniu promieniowania lamp wysoko- intensywnych, co umozliwia otrzymywanie dobrych i prawidlowych kartometrycznie kopii szybka me¬ toda dyfuzyjna.Zostalo to osiagniete przez zastosowanie na prze¬ zroczystym materiale pozytywowym warstwy po¬ wstalej przez naniesienie znanymi sposobami emul¬ sji wytworzonej przez dodanie do 8—16% roztworu wodnego zelatyny lub innej substancji blonotwór¬ czej czy. mieszaniny substancji blonotwórczych 55 60 o temperaturze 35—G5°C zawierajacego 1—5% tio¬ siarczanu sodowego i sól lub mieszanine soli me¬ tali takich jak mangan, olów, pallad, kadm, cynk, kobalt, nikiel lub miedz w postaci halogenków lub azotanów w ilosci 0,005—0,05P/o, 0,05—1% roztworu wodnego siarczku sodowego w ilosci 10—200 ml na 1000 ml roztworu zelatyny i nastepnie dodanie 0,1—4°/o zawiesiny wodorotlenku lub mieszaniny wodorotlenków metali takich jak bar, stront, wapn lub magnez w 2—'10% roztworze wodnym skrobi lub pochodnych skrobi takich jak dekstryna, ace- tyloskrobia, metyloskrobia lub benzyloskrobia o temperaturze 35—65°C w ilosci 200—1200 ml na 1000 ml roztworu zelatyny.Zawiesina wodorotlenku lub mieszaniny wodoro¬ tlenków moze byc sporzadzona przez mechaniczne zmieszanie odpowiedniej ilosci swiezo i oddzielnie straconego wodortlenku lub przez wytracenie wo¬ dorotlenku w roztworze wodnym skrobi lub po¬ chodnych skrobi przez dodanie do roztowru odpo¬ wiedniej ilosci soli lub mieszaniny soli wy¬ mienionych metali, równowaznej ilosci roztworu wodorotlenków alkalicznych; mozna tez do roz¬ tworu skrobi lub pochodnych skrobi dodac odpo¬ wiednia ilosc soli lub mieszaniny soli baru, stron¬ tu, wapnia, lub magnezu w postaci chlorków lub azotanów i zastosowac wywolywacz zawierajacy wodorotlenk alkaliczny.Material negatywowy, zastosowany do sposobu wedlug wynalazku ulega tylko znikomej defor¬ macji w roztworze wywolywacza, odpowiadajacej deformacji folii pozytywowej.Material pozytywowy, wytworzony sposobem we¬ dlug wynalazku posiada warstwe emulsyjna da¬ jaca obraz kartometryczny o odpowiedniej barwie.Stwierdzono ponadto, ze zmieniajac ilosc zawie¬ siny wodorotlenku lub mieszaniny wodorotlenków baru, strontu, wapnia lub magnezu w granicach okreslonych sposobem wedlug wynalazku mozna w szerokich granicach regulowac barwe obrazu dostosowujac ja do promieniowania wysokointen- sywnych lamp tak, aby absorbeja promieniowania przez obraz byla maksymalna.Do wytworzenia emulsji materialu pozytywowego wedlug wynalazku najkorzystniej stosuje sie 10— 12Vo roztwór wodny zelatyny o temperaturze 45—55°C zawierajacy 2—3°/« tiosiarczanu sodowego i sól lub mieszanine soli metali takich jak olów, cynk, kadm lub mangan w postaci halogenków lub azotanów w ilosci 0,03—0,05ty», do któreego do¬ daje sie 0,8—1% roztwór wodny siarczku sodo¬ wego w ilosci 40—60 ml na 1000 ml roztworu ze¬ latyny i 0,1—2M zawiesine wodorotlenku lub mie¬ szaniny wodorotlenków metali takich jak bar, stront, wapn lub magnez w 6—8% roztworze wod¬ nym dekstryny, acetyloskrotoi, metyloskrobi lub benzyloskrobi o temperaturze 45—55°C w" ilosci 800—1200 ml na 1000 ml roztworu zelatyny, straco¬ na przez dodanie równowaznej ilosci wodorotlenku alkalicznego do roztworu odpowiedniej ilosci soli baru, strontu, wapnia lub magnezu w roztworze wodnym dekstryny, acetyloskrobi, metyloskrobi, lub benzyloskrobi.Przykladowo emulsje wedlug wynalazku mozna sporzadzic w sposób nastepujacy:SW3S 5 W 1000 ml wody rozpuszcza sie 60 g tiosiar¬ czanu sodowego. Do tego roztworu dodaje sie 10 ml 5V# roztworu wodnego chlorku manganowego i wsypuje sie 120 g zelatyny. Po 30 minutach roz¬ twór podgrzewa sie do 50°C. Oddzielnie sporzadza s sie roztwór 0,4 g siarczku sodowego w 50 ml wody i roztwór 80 g acetyloskrobi w 1000 ml roztworu wodnego zawierajacego rozpuszczony chlorek wap¬ niowy w ilosci 16 g, do którego po uprzednim podgrzaniu go do temperatury 55°C wlewa sie io szybko roztwór 5,8 g wodorotlenku sodowego w 60 ml wody. Nastepnie do energicznie miesza¬ nego pierwszego roztworu kolejno i powoli dodaje sie dwa roztwory pozostale. Po oziebieniu miesza¬ niny do temperatury 38°C wylewa sie ja na 30 mz i5 podloza z trójoctanu celulozy lub z innych tworzyw 2. sztucznych. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe 20

1. Sposób wytwarzania emulsji do otrzymywania diapozytywów metoda dyfuzyjna sporzadzonej z roztworu wodnego zelatyny lub innych sub¬ stancji blonotwórczych, tiosiarczanu sodowego i siarczku metali takich jak mangan, olów, pal- 25 lad, kadm, cynk, kobalt, nikiel lub miedz lub mieszaniny tych siarczków, znamienny tym, ze do 8—16°/o roztworu wodnego zelatyny lub innej 6 substancji blonotwórczej o temperaturze 35— 65°C zawierajacego 1—9% wagowych tiosiar¬ czanu sodowego i sól lub mieszanine soli me¬ tali takich jak mangan, olów, pallad, kadm, cynk, kobalt, nikiel, lub miedz w postaci halo¬ genków lub azotanów w ilosci 0,005—0,05°/o wa¬ gowych dodaje sie '0,05—1% roztworu wodnego siarczku sodowego o temperaturze 15—30°C w ilosci 10—200 ml na 1000 ml roztworu zela¬ tyny oraz 0,1—4% zawiesine wodorotlenku lub mieszaniny wodorotlenków metali takich jak bar, stront, wapn lub magnez w 2—W0% roz¬ tworze wodnym skrobi lub ich pochodnych o temperaturze 35—65°C w ilosci 2O0—120O ml na 1000 ml roztworu zelatyny. Sposób wedlug zastrz. znamienny tym, ze za¬ wiesine wodorotlenku lub mieszanine wodoro¬ tlenków uzyta do emulsji otrzymuje sie przez mechaniczne zmieszanie straconego oddzielnie wodorotlenku z roztworem wodnym skrobi lub pochodnych skrobi albo przez stracenie wodo¬ rotlenku w roztworze wodnym skrobi lub po¬ chodnych skrobi równowaza iloscia wodorotlen¬ ków alkalicznych albo przez dodanie soli baru, strontu, wapnia, lub magnezu w postaci chlor¬ ków lub azotanów do roztworu wodnego skrobi lub pochodnych skrobi. i PL