Opublikowano: 30.XI.1968 56011 KI. 31 b1, 9/08 MKP B 22 c UKD 9/o< Twórca wynalazku: Jan Golebiewski Wlasciciel patentu: Zaklady Podzespolów Radiowych „Omig", Warsza¬ wa (Polska) Forma do wytwarzania koronek diamentowych do frezów Przedmiotem wynalazku jest forma do wytwa¬ rzania koronek diamentowych do frezów, umozli¬ wiajaca wykonywanie koronek nawet o bardzo ma¬ lych srednicach poczynajac od 3 mm i o bardzo ma¬ lej grubosci scianki od 0,5 mm, przeznaczonych do wycinania krazków z bardzo twardych i kruchych materialów, jak: szklo, ceramika, ferryt, german, kwarc itp.Wycinanie krazków z materialów kruchych i o bardzo duzej twardosci wykonywane jest zazwy¬ czaj za pomoca ostro zakonczonych rurek miedzia¬ nych, mocowanych we wrzecionie wiertarki oraz proszku sciernego, który podsypuje sie pod kra¬ wedzie obracajacej sie rurki miedzianej. Stosowane sa równiez i inne sposoby, polegajace na uzyciu narzedzi diamentowych, które produkowane sa w postaci koronek o dosc grubych sciankach okolo 2 mm.Narzedzia te posiadaja szereg wad, które wynika¬ ja badz to z duzej pracochlonnosci i malej doklad¬ nosci obróbki, jak w przypadku stosowania rurek miedzianych, b^dz tez w przypadku stosowania gru- bosciennych koronek diamentowych wystepuja znaczne straty materialu wykrawanego oraz zwiek¬ sza sie moc potrzebna do obróbki spowodowana zwiekszeniem wymiarów narzedzia skrawajacego.Powszechnie znane i stosowane metody wytwa¬ rzania koronek umozliwiaja wykonywanie koronek grubosciennych, poniewaz koronka taka, stanowiaca. spiek proszku diamentowego i spoiwa metalowego, 10 15 20 30 jest niezmiernie krucha i latwo peka podczas wyj¬ mowania jej z formy oraz zdejmowania z trzpienia.Zauwazono przy tym, ze podczas wyjmowania z formy koronki wraz z trzpieniem, wystepuje skra¬ wanie scianek formy przez ostrza krysztalów dia¬ mentu, co powoduje koniecznosc stosowania du¬ zych sil, a te z kolei powoduja czesto krzywienie sie trzpieni, nierównomierne naciski na scianki boczne koronki i w konsekwencji niszczenie koro¬ nek. Tego rodzaju wadom przeciwdzialano dotych¬ czas tylko w ten sposób, ze powiekszano grubosc scianek w celu zwiekszenia odpornosci na pekanie podczas wyjmowania z formy.Celem wynalazku jest usuniecie omówionych wy¬ zej wad.Cel ten osiagnieto dzieki temu, ze forma do wy¬ konywania koronek diamentowych posiada dzielo¬ ny stempel formujacy wewnetrzne scianki koronki oraz dzielona matryce formujaca zewnetrzne scian¬ ki koronki, przy czym matryca po zlozeniu umie¬ szczona jest w stozkowym gniezdzie, a na czesci formujacej stempla znajduje sie uszczelniajacy pier¬ scien metalowy, który wykorzystany jest równo¬ czesnie do zdejmowania gotowej koronki z czesci formujacej stempla.Forma stanowiaca przedmiot niniejszego wynalaz¬ ku charakteryzuje sie tym, ze posiadajac dzielona matryce pozwala na zdjecie jej z koronki bez uzy¬ cia praktycznie zadnych sil, które moglyby powo¬ dowac deformacje koronki i jej pekanie. Ponadto 56 011zdejmowanie koronki z czesci formujacej stempla odbywa sie za pomoca przesuwania tulejki uszczel¬ niajacej, która prowadzona jest na trzpieniu równo¬ legle i wywiera nacisk na koronke w kierunku osiowym, a wiec w kierunku najwiekszej odporno- & sci na pekanie. Narzedzie takie umozliwia zatem znaczne zmniejszenie grubosci scianek koronki, jak równiez i zmniejszenie srednic wykonywanych ko¬ ronek. Nie ma bowiem obawy o szkodliwe znie¬ ksztalcenia zarówno samej koronki podczas jej 10 wyjmowania, jak równiez i stempla w czasie pra¬ sowania i zsuwania zen koronki.Wynalazek zostanie blizej wyjasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym uwidocznione sa w przekroju poprzecznym 15 wszystkie czesci skladowe formy, lacznie z koronka, n w polozeniu zapracowanym.Forma sklada sie ze stempla 1 posiadajacego przekrój- kolowy zakonczony walkiem prowadzaco- formujacym 2, który laczy sie ze stemplem za po- 20 moca czopu 3 z bardzo malym wciskiem. Srednica stempla 1 jest wieksza od srednicy walka 2 o dwie grubosci scianki koronki diamentowej 4, której po¬ wierzchnia wewnetrzna jest formowana po¬ wierzchnia prowadnika 2. Stempel 1 wraz z pro- 25 wadnikiem 2 umieszczony jest w dwudzielnej ma¬ trycy 5, która po zlozeniu jej polówek posiada ksztalt stozka scietego z wykonanym otworem w osi stozka, w którym prowadzony jest stempel 1.Matryca stozkowa 5 umieszczona jest nastepnie *° w stozkowym gniezdzie 6, w którego dnie znajdu¬ je sie wymienna tuleja 7 w celu umozliwienia wy¬ korzystania jednego gniazda 6 dla róznych srednic walków 2, a tym samym i dla róznych wymiarów koronek 4. Na walek prowadzacy 2 nalozony jest 35 pierscien metalowy 8, który w czasie prasowania koronki 4 stanowi uszczelnienie formy, a po zdjeciu matrycy 5 sluzy do zdejmowania koronki 4 z wal¬ ka 2.Kat nachylenia stozka formy jest tak dobrany, aby przy okreslonych materialach byl zblizony do granicy samohamownosci matrycy 5 i gniazda 6, przez co zapewnione jest latwe wyjmowanie matry¬ cy 5 z gniazda 6 po wykonaniu koronki 4 oraz pew¬ ne osadzenie matrycy 5 w gniezdzie 6 zabezpiecza- 45 jace ja przed wypychaniem podczas prasowania ko¬ ronki 4.Do zlozonej matrycy 5 umieszczonej w gniezdzie 6 wprowadza sie poczatkowo prowadnik 2 w taki sposób, ze jeden koniec prowadnika 2 znajduje sie 50 w tulei 7, a drugi wystaje nieco ponad matryce 5.Nastepnie na prowadnik 2 zostaje nalozony pier¬ scien szczelniajacy 8. Po dosunieciu pierscienia 8 do dna gniazda 6, w przestrzeni pomiedzy walkiem 2 a sciankami otworu w matrycy 5 powstaje zasób- 55 nik, do którego zasypuje sie w odpowiedniej ilo¬ sci sproszkowany material koronki.'Zasypany proszek jest z kolei sciskany stemplem lf który po zapelnieniu zasobnika nakladany jest na czop 3 walka 2* przy czym w czasie prasowania 60 zarówno stempel 1 jak i walek 2 sa prowadzane od¬ powiednio w otworach matrycy 5 i tulei 7 gniazda 6. Sprasowana koronka 4 zostaje umieszczona wraz z forma w wysokiej temperaturze celem wytworze¬ nia spieku, a nastepnie matryce 5 wyjmuje sie z 65 ZG „Ruch" W-wa, zam. 4 gniazda 6 przy uzyciu niewielkiej sily przylozonej do walka 2.Sila ta powoduje wyjecie calego zespolu matrycy 5 wraz ze stemplem 1 z gniazda 6, przy czym nie ma miejsca podczas tej operacji na przesuwanie sie stempla 1 w otworze matrycy 5, dzieki silom tarcia, jakie wystepuja pomiedzy powierzchniami walka 2, koronki 4 i otworu matrycy 5, a które znacznie przewyzszaja sile konieczna do wyjecia matrycy 5 z gniazda 6. Zdjecie matrycy 5 nastepuje przez lekkie uderzenie i rozdzielenie obu polówek a koronka zsuwana jest pierscieniem 8 po odlacze¬ niu stempla 1 od walka 2. PL