PL55499B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 07.IV.1964 (P 104 242) 11.IV.1963 20.VI.1968 dla zastrz. 1-5 Niemiecka Republika Federalna 55499 KI. 59 e, 3/02 worca wyna az u QttQ Eckerle Malsch (Niemiecka Republika Fede- wlasciciel patentu ralna) Pompa zebata wysokowydajna Wynalazek niniejszy dotyczy pompy zebatej z uzebionym wewnetrznie kolem zebatym i ze¬ wnetrznie uzebionym malym kolem zebatym, w szczególnosci zapobiegania obnizaniu sie spraw¬ nosci takiej pompy po jej dlugiej pracy i to w ta¬ ki sposób, ze zuzywanie sie, wystepujace na ele¬ mentach uszczelniajacych komore tloczna, zacho¬ dzi równomiernie na wszystkich elementach i po¬ wierzchniach.Zagadnienie to zostalo w ten sposób rozwiaza¬ ne, ze plywajaco ulozyskowane, za pomoca odcia¬ zonego tloka sterujacego promieniowo dociskane, a za pomoca zaopatrzonej w pole dociskowe tar¬ czy dociskowej osiowo dociskane uzebione we¬ wnetrznie kolo zebate polaczone zostalo z wkladka, zawieszona przesuwnie w kierunku promieniowego docisku, a takze odchylnie i obrotowo w kierunku swej wzdluznej osi.Gdy pompa ta pracuje, to tlok sterujacy naciska z nieznaczna sila na uzebione wewnetrznie kolo zebate, a to z kolei na wkladke, a ta znów z nie¬ znaczna sila naciska na male kolo zebate i wal czynny. Poniewaz wymienione wyzej elementy moga sie wzajemnie przesuwac, zuzywaja sie wiec bez luzów, bez tworzenia sie niepozadanej szcze¬ liny, która powoduje zazwyczaj obnizanie sie wy¬ dajnosci pompy.Poniewaz uzebione wewnetrznie kolo zebate podczas przesuwania sie porusza sie po nieco po¬ dobnym do kola torze, wiec jest sprawa wazna, 10 15 aby tlok sterujacy dostosowywal sie do tego zmie¬ niajacego isie w miare zuzywania sie polozenia wewnetrznie uzebionego kola zebatego, a zatem przy dalszym ksztaltowaniu przedmiotu wynalazku tlok sterujacy zostal zaprojektowany jako sklada¬ jacy sie z tloka dociskowego i z elementu rozrzad- czego, przy czym powierzchnia prowadzaca tloka dociskowego jest stosunkowo waska i w danym przypadku lekko barylkowata, a element rozrzad- czy analogicznie do wkladki, jest zawieszony prze¬ suwnie a takze odchylnie i obrotowo dokola swej osi wzdluznej.W pompie wedlug wynalazku polozenie poszcze¬ gólnych elementów ustala sie samoczynnie i wszy¬ stkie zajmowane przez te elementy polozenia sa dowolne, a to umozliwia mniej dokladna obróbke tych elementów. A zatem nie trzeba w tym przy¬ padku dokladnie obrabiac srednic kól zebatych i wspólpracujacych powierzchni, a to daje sie juz uzyskiwac stosunkowo latwo za pomoca szlifowa¬ nia na okraglo. W celu ulatwienia wytwarzania tego rodzaju pompy i wyposazenia jej po stronie ssania w duze przekroje przeplywowe, dzieki cze¬ mu mozna zmniejszyc predkosci przeplywu, wydra¬ zenie kadluba moze byc umieszczone maksymalnie wspólsrodkowo z walem czynnym lub tez w taki sposób, ze srodek wydrazenia kadluba znajdzie sie mniej wiecej pomiedzy osia obrotu walu czynnego i wewnetrznie uzebionego kola zebatego. Dzieki 30 temu staje sie mozliwe wykorfywanie wydrazenia 25 554993 kadluba i otworu dla walu czynnego w jednym zabiegu obróbkowym.Poza tym na jednej lub na obydwóch stronach uzebionego wewnetrznie kola zebatego jest prze¬ widziana tarcza dociskowa w ksztalcie pólkola, która siega co najmniej poza obszar komory tlocz¬ nej pompy od strony ssacej. Ciecz moze zatem doplywac do wrebów miedzyzebnych uzebionego wewnetrznie kola zebatego i malego kola zebatego zarówno osiowo jak i promieniowo.Wynalazek rozwiazuje równiez zmiane kierunku obrotu pompy za pomoca nieskomplikowanego przemontowania elementów pompy.W tym celu powierzchnie przylaczeniowe kadlu¬ ba i krócców przylaczeniowych (krócców ssacych i tloczacych) sa jednakowej wielkosci i sa usta¬ wione wzgledem siebie pod katem. Poza tym za¬ równo po stronie ssacej jak i po stronie tloczacej kadluba pompy przewidziane jest wybranie dla elementu rozrzadczego tloka dociskowego.Przyklady wykonania przedmiotu wynalazku sa przedstawione na rysunku, przy czym takie same elementy oznaczone sa tymi samymi odnosnikami.Na rysunku fig. 1 pokazuje przekrój pompy zeba¬ tej o wewnetrznym wirniku plaszczyzna oznaczo¬ na linia A—B na fig. 2, fig. 2 — przekrój plasz¬ czyzna oznaczona linia C—D na fig. 1, fig. 3 — przekrój plaszczyzna oznaczona linia E—F na fig. 2, fig. 4 — przekrój plaszczyzna oznaczona linia J—K na fig. 6 ze zmodyfikowanym zawieszeniem wkladki, fig. 5 — przekrój plaszczyzna przecho¬ dzaca przez element rozrzadczy widziany w kie¬ runku strzalki g na fig. 1, fig 6 — przekrój wzdluzny innej zebatej pompy z wirnikiem wew¬ netrznym, fig. 7 — przekrój poprzeczny tej pompy i fig. 8 — przekrój plaszczyzna oznaczona linia E—F na fig. 7.Pokazana na rysunku pompa sklada sie z walu czynnego 1 zaopatrzonego w male kolo zebate 2, z zazebiajacego sie z malym kolem zebatym wew¬ netrznie uzebionego kola zebatego 3, które osadzo¬ ne jest plywajaco, oraz z wkladki 4. Wkladka ta za pomoca otwartej szczeliny 5 lub podluznego otworu osadzona jest na barylkowatym sworzniu 6, który zamocowany jest nieruchomo w kadlubie 7 lub pokrywie 8. Oczywiscie wkladke mozna osa¬ dzic sztywno na sworzniu, a ten z kolei umiescic w odpowiednio duzych wierconych otworach lub podluznych otworach kadluba lub pokrywy.Jak juz bylo wspomniane wyzej, uzebione wew¬ netrznie kolo zebate 3 znajduje sie pod dzialaniem osiowo przesuwnej tarczy dociskowej 9, która wy¬ posazona jest w pole dociskowe 10. Pole docis¬ kowe 10 jest ograniczone pierscieniem „0" 11 i ma polaczenie poprzez otwór 12 z komora tloczna 20 pompy. Sworzen 6 przechodzi z luzem przez otwór 13 w tarczy dociskowej 9. Poniewaz tarcza docis¬ kowa sluzy tylko do uszczelniania, wiec nie ma potrzeby, aby wypelniala ona cale wydrazenie 14 kadluba. Wystarcza w zupelnosci, jezeli siega ona tylko nad obszar komory tlocznej.Wewnetrznie uzebione kolo zebate 3 znajduje sie ponadto pod dzialaniem tloka sterujacego, który sklada sie z dwóch czesci a mianowicie ze sliz¬ gajacego sie po zewnetrznej powierzchni wew- 4 netrznie uzebionego kola zebatego elementu roz¬ rzadczego 15 i z prowadzonego w pokrywie przy¬ laczeniowej 16 tloka dociskowego 17. W elemencie rozrzadczym znajduje sie pole odciazajace 18, któ- 5 re poprzez kanaly 19 wewnetrznie uzebionego kola zebatego polaczone jest z komora tloczna 20 pom¬ py. Pole odciazajace 18 ma tak dobrane wymiary, ze nacisk tloka sterujacego jest zmniejszony do nieznacznej wielkosci. Tlok sterujacy wywiera 10 tylko bardzo maly nacisk na wewnetrznie uzebione kolo zebate. Kolo to ze swej strony styka sie z wkladka, a skladowa sily dzialajacej na niego do- suwa znów wkladke do malego kola zebatego.Wewnetrznie uzebione kolo zebate opiera sie przy 15 tym tylko na malym kole zebatym i wkladce.Jezeli kadlub 7 wykonany jest z miekkiego ma¬ terialu, na przyklad ze stopu lekkiego, to wówczas wskazane jest umiescic tarcze dociskowa 9 po¬ miedzy kolami zebatymi 2 i 3 oraz kadlubem. 20 Azeby tlok sterujacy mógl dostosowywac sie do kazdorazowego polozenia wewnetrznie uzebionego kola zebatego, które to polozenie nieco zmienia sie w miare zuzywania sie, element rozrzadczy 15 jest zamocowany z pewnym luzem w kadlubie 7 na 25 sworzniu 21, który przechodzi przez otwarta szcze¬ line lub podluzny otwór 22 elementu rozrzadczego i jest sztywno zamocowany w kadlubie 7.Poniewaz tlok naciskajacy 17 musi równiez do¬ stosowywac sie do elementu rozrzadczego 15, wiec 30 jego powierzchnia prowadzaca, która jest zaopa¬ trzona w pierscien uszczelniajacy 24, jest mozliwie waska i w danym przypadku ma ksztalt barylko- waty. Zadaniem sprezyny 25 jest, aby przy uru¬ chamianiu pompy na tlok naciskajacy 17 dzialal 35 pewien wstepny nacisk, gdyz w takiej chwili na zewnetrzna strone tloka dociskowego nie dziala zadne cisnienie. Obydwie czesci tloka sterujacego moga ustawiac sie niezaleznie od siebie, a mia¬ nowicie tlok naciskajacy wzgledem elementu roz- 40 rzadczego a ten ostatni wzgledem wewnetrznie u- zebionego kola zebatego.Przy innym uksztaltowaniu przedmiotu wyna¬ lazku wkladka moze byc zaopatrzona jednostron¬ nie lub dwustronnie w rowki tlumiace, przezna- 45 czone do zmniejszania powstawania szumów w czasie pracy pompy.Jak to jest widoczne z fig. 4, sworzen 6 wkladki 4 moze byc równiez dwustronnie osadzony w tar¬ czach mimosrodowych 26 i 27, które z kolei sa 50 osadzone w kadlubie 7 lub pokrywie 8.Poza tym istnieje mozliwosc barylkowatego lub stozkowego uksztaltowania sworznia 21 elementu rozrzadczego 15, a podluzny otwór zaopatrzyc dwu¬ stronnie w otwory 28 i 29, dzieki czemu umozli- 55 wione zostaje przechylanie sie elementu rozrzad¬ czego.Przedstawiona na fig. 6—8 pompa rózni sie tym od pompy poprzednio opisanego przykladu wyko¬ nania wynalazku, ze wewnetrznie uzebione kolo 6o zebate 3 znajduje sie pod dzialaniem dwóch osio¬ wo przesuwnych tarcz dociskowych 9 i 9'.Sworzen 6 wkladki 4 przechodzi przez tarcze dociskowe 9 i 9' z pewnym luzem. Poniewaz tarcze te sluza tylko do uszczelniania, wiec nie ma po- 65 trzeby azeby ' wypelnialy one cale wydrazenie 3055499 kadluba. Wystarcza, gdy stanowia one pól lub trzy czwarte pelnej tarczy kolowej i gdy siegaja one co najmniej nad obszar komory tlocznej i za¬ wieszenia wkladki, tak jak to jest przedstawione na fig. 8.Wydrazenie ,30 kadluba umieszczone jest wspól- srodkowo z walem czynnym 1. Dzieki temu uzys¬ kuje sie to, ze po stronie ssania pompy ciecz moze doplywac do wrebów miedzyzebnych wewnetrznie uzebionego kola zebatego i malego kola zebatego zarówno osiowo jak i przez kanaly 19 uzebionego wewnetrznie kola zebatego.Jak to jest widoezne z fig. 6 powierzchnie przy¬ laczeniowe 31 i 32 kadluba 7 oraz powierzchnie przylaczeniowe 33 i 34 krócca ssacego 35 i krócca tloczacego 36 tworza kat i maja te sama wielkosc.W ten sposób jest mozliwe odwrócenie krócców 36 i 35 tak, ze beda one skierowane w dól, gdy to bedzie wskazane dla ukladu rurociagów.Jezeli trzeba bedzie zmienic kierunek obrotu pompy, fo trzeba wówczas zamienic miedzy soba krócce 36 i 35. Element rozrzadczy 15 nalezy rów¬ niez przestawic do wybrania 37',kadluba 7.Poza tym trzeba wkladke 4 obrócic i zaczepic na sworzniu 6* zamocowanym dodatkowo w kad¬ lubie 7 i pokrywie 8. Tego rodzaju zabieg staje sie zbednym, gdy wkladke 4 uksztaltuje sie w postaci pólksiezyca.Jezeli trzeba zastosowac mocniejszy wal czynny 1, a zatem równiez mocniejsze lozysko 38, to sta¬ loby to na przeszkodzie ewentualnemu zastosowa¬ niu pola dociskowego w tarczy dociskowej 9'. A zatem wskazane jest umieszczenie pomiedzy tarcza dociskowa 9'. i kadlubem 7, plyty lozyskowej 39 dla walu Czynnego 1, której tylna sciana bylaby pod dzialaniem pola dociskowego 40, srodek ciez¬ kosci powierzchni którego lezalby na tej samej osi co punkt ciezkosci powierzchni osiowego wew¬ netrznego pola dociskowego 43 (fig. 8), a obydwa te pola bylyby jednakowe co do wielkosci ich po¬ wierzchni.Azeby przenoszenie sil zachodzilo tylko tam, gdzie dziala obciazenie hydrauliczne, kazda z tarcz dociskowych 9 i 9' lub tez plyta lozyskowa 39, ewentualnie kadlub 7 i pokrywa 8 moga byc wy¬ posazone w wybranie 41 i 42, tak, ze powierzchnie przylegania co do wielkosci i ksztaltu sa mniej wiecej równe lub nieco mniejsze niz wewnetrzne pole dociskowe. PL

Claims (11)

1. Zastrzezenia patentowe 1.

2. Pompa zebata wysokowydajna z czynnym uze¬ bionym zewnetrznie malym kolem zebatym, z wspólpracujacym z nim uzebionym wewnetrz¬ nie kolem zebatym i z wkladka, umieszczona pomiedzy malym kolem zebatym i uzebionym wewnetrznie kolem zebatym, znamienna tym, ze posiada zespól zlozony z uzebionego wew¬ netrznie kola zebatego (3) plywajacego ulo- zyskowanego za pomoca odciazonego tloka ste¬ rujacego (15, 17) promieniowo dociskanego, oraz za pomoca zaopatrzonej w pole docis¬ kowe tarczy dociskowej (9) osiowo dociska¬ nego i wkladki (4), zawieszonej przesuwnie w kierunku promieniowego docisku, a takze od- 10 15 20 30 35 49 45 50 55 60 10. chylnie i obrotowo dookola swej wzdluznej osi.

3. Pompa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze wkladka (4) jest osadzona za pomoca otwartej szczeliny (5) lub podluznego otworu na sworz- miu (6), który jest sztywno zamocowany w ka¬ dlubie (7) lub w pokrywie (8).

4. Pompa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze wkladka (4) jest na stale zamocowana na ba¬ rylkowatym sworzniu (6), który wchodzi z pewnym luzem w odpowiednie otwory lub podluzne otwory kadluba (7) lub pokrywy (8) lub tez mimosrodowych tarcz posrednich (26, 27).

5. Pompa wedlug zastrz. 1—3, znamienna tym, ze tarcza dociskowa (9) siega tylko ponad obszar komory tlocznej i . zawieszenia wkladki.

6. Pompa wedlug zastrz. 1—4, znamienna tym, ze powierzchnia prowadzaca (23) tloka docisko¬ wego (17) jest waska i uksztaltowana baryl- kowato lub stozkowo, a element rozrzadczy (15) jest, zawieszony przesuwnie, a takze od- chylnie i obrotowo dookola swej osi wzdluz¬ nej.

7. Pompa wedlug zastrz. 5, znamienna tym, ze element rozrzadczy (15) osadzony jest za po¬ moca otwartej szczeliny lub podluznego otwo¬ ru na sztywno zamocowanym w kadlubie (7) sworzniu (21), przy czym szczelina lub pod¬ luzny otwór jest dwustronnie nawiercony aby umozliwic przechylanie sie elementu rozrzad- czego (15) dookola barylkowato uksztaltowane¬ go sworznia (21).

8. Pompa wedlug zastrz. 1—6, znamienna tym, ze wydrazenie (30) kadluba jest umieszczone wspólsrodkowo z walem czynnym lub tez w taki sposób, ze srodek wydrazenia kadluba znajduje sie pomiedzy osia obrotu walu czyn¬ nego i wewnetrznie uzebionego kola zebatego, a w wydrazeniu kadluba po jednej albo po obydwóch stronach wewnetrznie uzebionego kola zebatego jest tarcza dociskowa o ksztal¬ cie zblizonym do pólkola, która to tarcza sie¬ ga co najmniej nad obszar komory tlocznej pompy.

9. Pompa wedlug zastrz. 1—7, znamienna tym, ze powierzchnie przylaczeniowe (31, 32) kadluba (7) i powierzchnie przylaczeniowe (33, 34) krócca ssacego lub tloczacego (35, 36) sa jed¬ nakowej wielkosci i sa ustawione wzgledem siebie pod katem, przy czym po stronie ssacej i stronie tloczacej kadluba pompy przewidziane jest wybranie (37, 37'), przeznaczone na ele¬ ment rozrzadczy (15).- Pompa wedlug zastrz. 1—8, znamienna tym, ze zaopatrzona jest w dwa zamocowane w kad¬ lubie (7) i pokrywie (8) sworznie (6, 6'), przez¬ naczone do zawieszania wkladki (4) przy zmianie kierunku tloczenia.

10. Odmiana pompy wedlug zastrz. 1—9, znamien¬ na tym, ze ma pomiedzy tarcza dociskowa (9') i kadlubem (7) umieszczona plyte lozyskowa (39) walu czynnego (1), której odwrotna strona znajduje sie pod dzialaniem pola dociskowego (40), w plycie, w kadlubie lub w przeslonie, ai 55499 srodek ciezkosci powierzchni tego pola znaj¬ duje sie na tej samej osi co srodek ciezkosci powierzchni osiowego wewnetrznego pola do¬ ciskowego, przy czym pole dociskowe (40) ma jednakowa wielkosc lub jest nieco wieksze niz wewnetrzne pole dociskowe. 8

11. Odmiana pompy wedlug zastrz. 1—10, zna¬ mienna tym, ze plyta lozyskowa (39) albo tar¬ cze dociskowe (9, 9') lub kadlub (7) i pokry¬ wa (8) wyposazone sa w wybrania, azeby przenoszenie sil odbywalo sie tylko w miejscu, gdzie dziala obciazenie hydrauliczne. I-*T» FIGI lvkv^^"v"^ Fi Si FIG 2KI. 59 e, 3/02 55499 MKP F 05 g J/ « ? 31 15 34 FIG. 6 -40 -39 FIG 7 PL