PL55098B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo:.Opublikowano: 12! IV. 1968 55098 KI. 2(H, 9/03 BGOtS/oo MKP B 60,*/, j bjCO Wspóltwórcy wynalazku: inz. Janusz Garwolinski, inz. Aleksander Pie¬ tras, Wladyslaw Zatorski, inz. Wieslaw Cyn- ker, mgr inz. Helena Domagala Wlasciciel patentu: Dyrekcja Okregowa Kolei Panstwowych w Kato¬ wicach, Katowice (Polska) Sposób smarowania slizgaczy odbieraków pradu elektrycznych pojazdów trakcyjnych smarem twardniejacym na bazie zywicy fenolowej Przedmiotem wynalazku jest zastosowanie sma¬ ru twardniejacego wytwarzanego na bazie zywi¬ cy fenolowej do smarowania slizgaczy odbieraków pradu elektrycznych pojazdów trakcyjnych oraz sposób jego przygotowania i nakladania.Przy wspólpracy slizgacza odbieraka pradu na elektrycznych pojazdach trakcyjnych z przewo¬ dem jezdnym sieci trakcyjnej zuzywaja sie mie¬ dziane plytki slizgacza i miedziane przewody jez¬ dne.W technice swiatowej kolejnictwa dla zmiej- szenia zuzycia miedzi a szczególnie przewodów, jezdnych istnieje daznosc do ulepszania sposobu smarowania miedzy plytkami slizgacza a przewo¬ dami jezdnymi. Niektóre koleje stosuja próbnie smarowanie smarem twardniejacym, który jest wykonany jako mieszanina zywicy kumaronowej i grafitu. Na kolejach stosujacych trakcje elek¬ tryczna 50 Hz przy napieciu 25 kV eliminuje sie miedziane plytki slizgowe zastepujac je grafito¬ wymi.Smarowanie smarem na bazie zywicy kumaro¬ nowej ma te wady, ze smar ten zle sie trzyma blachy slizgacza i odpryskuje pod wplywem sil dynamicznych dzialajacych na pantograf oraz w atmosferze duzej wilgotnosci i pod wplywem deszczu szybko sie zuzywa jak równiez traci wla¬ sciwosci smarne.Nakladanie smaru produkowanego na bazie zy¬ wicy kumaronowej odbywa sie po rozpuszczeniu zywicy w temperaturze 100°C czemu towarzyszy wydzielanie sie trujacych wyziewów.Stosowanie plytek grafitowych jest mozliwe tyl¬ ko przy malych gestosciach pradu a wiec mniej- 5 szych niz wystepuja przy trakcji 3 000 kV, a po¬ nadto plytki grafitowe nie moga byc stosowane w warunkach oblodzenia przewodów jezdnych sie¬ ci trakcyjnej.Obecnie powszechnie do smarowania slizgaczy 10 stosowany jest smar pólplynny skladajacy sie z wazeliny technicznej zmieszanej ze sproszko¬ wanym grafitem. Na nowy slizgacz naklada sie 0,8—1,0 kg smaru, a nastepnie w czasie eksploa¬ tacji uzupelnia sie go na codziennych przegladach 15 po przebiegu przez pojazd srednio 500 do 600 km.Pólplynna konsystencja smaru powoduje jego szybki ubytek, szczególnie w okresie letnim. Na skutek tarcia slizgacza z przewodem jezdnym, smar sie nagrzewa i tym samym staje sie rzad- 20 szy, przez co splywa ze slizgacza powodujac uby¬ tek smaru, a w konsekwencji pogarszajac warun¬ ki smarowania. Jak wykazuja doswiadczenia, w odleglosci 150 km od elektrowozowni nastepuje juz zwiekszone zuzycie przewodów jezdnych sieci 25 trakcyjnej na skutek zmniejszonego smarowania.Wysoka temperatura wystepujaca miedzy slizga- czem i przewodem jezdnym powoduje szybkie spa¬ lanie smaru, a tym samym efektywnosc smarowa¬ nia zostaje obnizona. Ponadto rozpryskiwany 30 w czasie jazdy smar, spadajac na dach pojazdu, 5509855098 4 pogarsza warunki bezpieczenstwa przy pózniej¬ szych zabiegach konserwacyjnych jak równiez zanieczyszcza dach i boki pojazdu wplywajac ujemnie na jego estetyczny wyglad. Przy dotych¬ czasowym sposobie smarowania zachodzi koniecz¬ nosc wymiany przewodów jezdnych sieci trakcyj¬ nej srednio co 10 lat, a plytek slizgacza po prze¬ biegu pojazdu okolo 20 000 km. Sumaryczne zuzy¬ cie miedzi wynosi przecietnie 0,8—1,0 kg na 1 000 km przebiegu pojazdu.Smarowanie smarem twardniejacym wedlug wy¬ nalazku polega na umieszczaniu miedzy plytkami slizgacza warstwy smaru, który po stwardnieniu posiada postac szczotki grafitowej i podobna role zreszta spelnia. Zastosowanie nowego sposobu sma¬ rowania wedlug wynalafeku zmniejszy zuzycie prze¬ wodów jezdnych sieci trakcyjnej i zwiekszy ich zywotnosc. W zwiazku z tym przewody jezdne wyniieSiac sie bedzie w zwiekszonych odstepach czasie - - *"¦"- Nakladanie smaru na slizgacze jest czynnoscia prosta. Slizgacz przed nalozeniem smaru musi byc czysty, nieskorodowany, niezatluszczony i suchy.Nakladanie smaru na slizgacze odbywa.sie recznie przy pomocy lopatki, przy czym dla odpowied¬ niego wypelnienia przestrzeni miedzy plytkami, smar nalezy dokladnie nakladac prostopadle do osi podluznej slizgacza. Smar naklada sie jednora¬ zowo (jednowarstwowo) w takiej ilosci aby wy¬ pelnial przestrzen miedzy plytkami a nie powy¬ zej. Dla dokladniejszego przylgniecia smaru do slizgacza, po nalozeniu smaru, slizgacz jest umiesz¬ czony na pare minut na wstrzasarce. Przed za¬ budowaniem slizgaczy na pojazd z nalozonym smarem, smar musi odpowiednio stwardniec.Twardnienie smaru przebiega w dwóch fazach.W temperaturze otoczenia w zaleznosci od pory roku i wilgotnosci, smar twardnieje 24—48 go¬ dzin. Dla stwardnienia wewnetrznych warstw sma¬ ru i odpowiedniego zwiazania z blacha slizgacza w drugiej fazie, slizgacz z nalozonym smarem umieszcza sie na kilka godzin w suszarce w tem¬ peraturze 50—60°C. Istotna cecha smaru jest dobre przyleganie do blach slizgacza bez koniecznosci stosowania lepiszcza. Zarówno przy przygotowaniu jak i nakladaniu smaru na slizgacz nie zachodzi potrzeba podgrzewania zywicy jak równiez sto¬ sowania pras przy nakladaniu smaru.Aby nowy sposób smarowania mozna bylo za¬ stosowac nalezalo znalezc taki smar, który bedzie posiadal dobre warunki smarne, bedzie odporny na bardzo wysokie i niskie temperatury, bedzie odpowiednio przylegal bez potrzeby stosowania lepiszcza do blach slizgacza, a technologia przy¬ gotowania i nakladania smaru na slizgacz bedzie stosunkowo prosta. Jakkolwiek wiadomym bylo, ze do produkcji smarów twardniejacych mozna miedzy innymi uzyc zywic fenolowych z tward- nikiem i grafitu, to dopiero kilkuletnie próby za¬ równo laboratoryjne jak i na taborze pozwolily znalezc odpowiednia mieszanine a wiec odpo¬ wiednia zywice, odpowiedni grafit i ich wlasciwe proporcje spelniajace wyzej wymienione wyma¬ gania.Smar do smarowania wedlug wynalazku jest mieszanina zywicy fenolowej, sproszkowanego 5 grafitu cejlonskiego, kwasnego utwardzacza i dwu¬ siarczku molibdenu.Przykladowy sklad omawianego smaru jest na¬ stepujacy: zywica fenolowa F-1C0 ok. 168 czesci wagowych 10 sproszk. grafit cejlonski ok. 100 czesci wagowych kwasny utwardzacz ok. 8 czesci wagowych dwusiarczek molibdenu ok. 1 czesci wagowej Zywica F-110 jest zywica otrzymana przez kon¬ densacje fenolu z formaldehydem w srodowisku 15 alkalicznym. Zywica ta produkowana jest na przy¬ klad wedlug RN-59/MPCh-1557 o nastepujacych wlasciwosciach: lepkosc mierzona kubkiem Forda nr 6 w grani¬ cach 50—100 sek, 20 zawartosc suchej substancji, nie mniejsza niz 70% pH w temperaturze 20°C w granicach 7,5—8,5 Kwasny utwardzacz jest mieszanina stezonego kwasu solnego i spirytusu denaturowego 92°.Przykladowy sklad kwasnego utwardzacza: 25 stezony kwas solny okolo 40 czesci wagowych spirytus denatur. 92° okolo 60 czesci wagowych Nalezy podkreslic, ze zastosowanie innego gra¬ fitu, na przyklad SM 2, powoduje porowatosc smaru po stwardnieniu i szybkie jego wykrusze- -0 nie. Podobnie przy zastosowaniu innej zywicy, na przyklad F-6, nie mozna uzyskac odpowied¬ niego przylegania smaru do blach slizgacza. Bar¬ dzo istotnym bylo równiez dobranie odpowied¬ niego twardnika jak i jego proporcji wagowych. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 40 1. Sposób smarowania slizgaczy odbieraków pradu elektrycznych pojazdów trakcyjnych smarem twardniejacym na bazie zywicy fenolowej, zna¬ mienny tym, ze przygotowany smar o konsy¬ stencji plynnego ciasta naklada sie jednorazo- 45 wo na slizgacz w takiej ilosci aby wypelnial calkowicie przestrzen miedzy plytkami i rów¬ no z ich górna powierzchnia, a nastepnie dla lepszego zespojenia smaru z blacha slizgacza poddaje sie slizgacz wstrzasom na wstrzasarce, 50 po czym smar na skutek zawartosci utwardza¬ cza twardnieje w dwóch etapach na wolnym powietrzu i w suszarce.

2. Sposób smarowania wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze stosuje sie smar skladajacy sie z zy- 55 wicy fenolowej okolo 168 czesci wagowych, sproszkowanego grafitu cejlonskiego okolo 100 czesci wagowych, dwusiarczku molibdenu okolo 1 czesci wagowej i kwasnego utwardzacza okolo 8 czesci wagowych, przy czym kwasny 60 utwardzacz sklada sie-ze stezonego kwasu sol¬ nego okolo 40 czesci wagowych i spirytusu de¬ naturowanego okolo 60 czesci wagowych. KZG-3, zam. 103/68 — 250 PL