% RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ OPIS PATENTOWY £ MA iiloi Wynalazek dotyczy nowiego typu zamka do drzwi.Klucz do zamka wedlug wynalazku po¬ siada ksztalt odrebny od zwykle uzywanych, gdyz sklada sie z okraglej pochwy, z trzo¬ nu i z wewnetrznej sprezyny, która wciaga w pochwe wzglednie cofa inne skladowe czesci klucza wystajace nazewnatrz, gdy klucz tkwi w zamku. Ksztalt i wymiary pochwy sa dopasowane do okraglej dziur¬ ki od klucza. Ksztalt ten uniemozliwia o- tworzenie zamka zwyklym kluczem wzgled¬ nie wytrychem.Do czesci skladowych zamka naleza dwie odchylajace sie plytki, majace na ce¬ lu zasloniecie od wewnatrz obustronnie dziurki od klucza; ruch tych plytek jest u- zalezniony od ruchu obrotowego uchwytu zatrzasku; gdy klucz w zamku jest pokre¬ cony w lewo, jednia z tych zaslonek zakry¬ wa dziurke do klucza od strony przeciwnej, nie dopuszczajac przez to wlozenie drugie¬ go klucza; w ten sposób gdy rygiel zamka jest spuszczony przy tkwiacym w zamku kluczu, wówczas sa uniemozliwione wszel¬ kie zabiegi otworzenia zamka z drugiej strony.Dwa zatrzymy, wlspóldiziailaijace z ryglem, stanowia przeszkode do odsuniecia rygla jakimkolwiek narzedziem, wjrowadzonem w zamek.Wymienione szczególy stanowia zalety, zapewniajace zupelne bezpieczenstwo zam¬ ka, bez uciekania sie do zbyt skomplikowe- nej konstrukcji.Na zalaczonym rysunku przedstawionodla przykladu zaimek wedlug wynalazku, przyczem fig, 1 Wskazuje widok pionowego podluznego przekroju zamka, zatrzask jest odsuniety, i zaslonka znajduja sie w pozy¬ cji, pozwalajacej na odsuniecie kluczem rygla, fig. 2 wskazuje widok klucza w per¬ spektywie, fig. 3 wskazuje przekrój pozio¬ my czesci drzwi i futryny oraz widok na skrzynke zamka zgóry, fig. 4 wskazuje szczególy rygla i jego zatrzymów, przy¬ czem klucz tkwi w zamku, fig. 5 wskazuje widok zamka ze zdejmowana boczna scian¬ ka, przyczeim rygiel jest odsuniety, fig. 6 wskazuje' przekrój pionowy, poprzeczny zamka wedlug fig. 5, fig. 7 wskazuje widok podobny do widoku fig. 5 lecz przy zapad¬ nietym ryglu, fig. 8 Wskazuje widok pozior mego przekroju zamka z wlozonym klu¬ czem.Cyfra / oznacza futryne lub skrzydlo drzwi, zaopatrzone w listewke 2 z dwoma otworami 3 dla zatrzasku i 4 dla rygla. O- twory te znajduja sie nad odpowiedniemi gniazdami 5; cyfra 6 oznacza skrzynke zamka, wpuszczona w wykrój 7, posiada ona przylge 9, zapomoca której przytwier¬ dza sie do drzwi 18; w celu dostepu do wnetrza skrzynki odejmuje sie jej boczna scianke, przytwierdzona zapomoca srubek 13, wkreconych w odpowiednie gniazda // skrzynki.W górnej czesci skrzynki 6 miesci sie zatrzask 15, którego trzon 16 przesuwa sie w prowadnicy 17, wchodzac przez otwór 14 w gniazdo 5. Pomiiiedzy glowilca zatrzasku 15 i prowadnica 17 na trzon jest nasunieta spiralna sprezyna 18; na tylnym koncu tnzoniu' mieszcza sie widelki 19. Sprezyna przytrzymuje zatrzask w stanie zamknie¬ tym. Pofriiedzy ramionami widelek 19 jest osadzony w skrzynce obracajacy sie orze- s:'zelk 20, pirziez który naWyfoit sfcnzynlkii prze¬ chodzi cs 21 uchwytu zatrzasku. Orzeszek ten, pokrecany uchwytem w strone dowol¬ na, sprowadza odsuniecie zatrzasku.Orzeszek 20 posiada dwa wasy 22 i 23, z których pierwszy przy pokrecaniu zacze¬ pia trzpien 24, drugi zas koniec 25 zaslon¬ ki 26 do otworu klucza, która ijest za/wie- szona na trzpieniu 28 i pokreca sie na czo¬ pie 31; zaslonka ta jest umieszczona (przy jednym boku skrzynki', przy drugim boku. znajduje sie zaslonka 27, zawieszona rów¬ niez na trzpieniu 28 i czopie 31. Kazda ze wskazanych zaslonek posiada podluzna szczeline 30 dla czopa 31.Skoro tylko uchwyt 21 pokrecic w pra¬ wo lub w lewo zatrzask odsuwa sie i rów¬ noczesnie zakrywa zaslonka 26 lub 27 jed¬ na lub druga strone dziurki 29 od klucza.Uklad zaslonek jiest wiskalzattiy na fiig. 5 i 8.W dolnej czesci skrzynki 6 zamka sa o- sadzone dwa trzpienie 32, po których slizga sie rygiel 33 w kierunku otworu 4 i gniazda 5. Trzon rygla 33 jest plaski i posiada mniej wiecej w srodku owalny otwór 35, przechodzacy w górze w wykrój 36 dla klu¬ cza. Zgóry i zdolu otworu 35 sa umieszczo¬ ne na trzonie rygla oporki 37, posuwajace sie w jedna lub druga strone w wycieciach 38 zatrzymów 39.Zatrziymy 39, ulozonle równolegle do plaszczyzny trzonu rygla, moga odchylac sie w skrzynce na czopach 40 i sa przytrzy¬ mywane plaskiemi sprezynami 40 i 41.Pierwsza opiera sie o dno skrzynki, druga o trzipien 11.Gdy oporki 37 zfniajduijia sie w polozeniu, wskazaneim na fig. 5, rygiel jest odsuniety, gdy ziais znajda isie po dttiugtej sttlnotóe wy¬ ciecia 35 (fig. 7), rygiel jest spuszczony.Zwrócone ku sobie krawedzie 42 zatrzymów sa dostosowane do ksztaltu konca klucza, dotykajacego isiie przy olbirabaiiiu ido nich.Klucz zamka sklada sie z cylindrycznej pochewki 43, wewnatrz której przechodzi trzon 44 z raczka 45. Pomiedzy zwezona czescia 46 trzonu a ptochewka jest zaloiziona spiralna sprezyna 47, opierajaca sie na we- wnetraiieim zigjrubiieriilu trizjonu. W koncu irziomu 44 na wfspólnrym cz-dpie 52 sa umie¬ szczone dwie ruchome bródki 49, posiada- - 2 --jace zakki 50 i wyciecia 51. Jedna z tych bródek posiada boczmy wystep, regulujjacy wlasciwe polozenie i kierunek trzonu przy wkladaniu klucza w otwór zamka.Dzialanie poszczególnych narzadów zaimlka jest nastepujace: gdy] rygiel 33 jest odsuniety (fig. 5), wówczas drzwi 8 moga byc zamkniete zapomoca zatrzasku 15, przy kazdem jednak posunieciu tegoz jest czyn¬ na jedna z zaslonek 26, 27. Fig, 5 wskazuje, ze zaslonka 26 przeszkadza wlozyc klucz w otwór 29 (.z odwrotnej strony rysunku,).Gdiy wiloizomy w otwór klucz dotyka zaslonki 26 i naciska ja od wewnatrz, wówczas bródki 49 klucza rozchodza sie na czopku w przeciwne strony, tworzac przy koncu trzonku rodzaj krzy¬ zowej glówki wskutek naciskania klu¬ czem zaJslionjki 26 Si wibrew dziialianiiu isprezy- ny 47 trzonku klfcicza. Przy obrócetnilu klu¬ cza w prawo wyciecia 51, cisnac na krawe¬ dzie 42 zatrzymów, rozsuwaja je, przyczem jak wskazano ma fiig. 4, wyciecie 38 zwalnia oporefc 37, a zaibek 50 wipada w wykrój 36, i przy dalszem pokreoetnita kkiciz odsuwa ry¬ giel 33, poczem zatirzymy 39 zniowlu zlbltilza- ja sie ku isoibie, wycieciia! 38 nasuwaja sie nai oiporici 37, zaibezipieczajap odsuniete 'poloze¬ nie rygla.Gdy klucz w zamku jest obrócony w le¬ wo (fig. 7) i bródka 49 dotyka zaslonki 27, zatrzask 15 nie moie byc odsuniety przez pokrecanie uchwytu, ii w tylm wy(pialdjku za¬ trzask wespól z ryglem zabezpieczaja drzwi od zlodziejskich zabiegów ze strony ze¬ wnetrznej, a zaslonka 26 nie dopuszcza do wprowadzenia w otwór zamka klucza lub innego narzedzia. PL