Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.111.1968 54756 "fóOs/tt MKP F 06 d fje^i /3/jif GZYTLLNIA Patentowego Twórca wynalazku: mgr inz. Andrzej Lukaszewicz Wlasciciel patentu: Zaklady Przemyslu Metalowego H. Cegielski Przed¬ siebiorstwo Panstwowe, Poznan (Polska) Sprzeglo cierne stozkowe Przedmiotem wynalazku jest sprzeglo cierne stozkowe posiadajace dwie stozkowe powierzchnie cierne i dwie stozkowe tarcze cierne osadzone przesuwnie na walku, rozpierane za pomoca spre¬ zyn, oraz dzwigienki umozliwiajace przymusowe rozlaczanie powierzchni ciernych zwlaszcza do za¬ stosowania w napedach obrabiarek.Znane sprzegla cierne stozkowe na przyklad sprzegla stosowane w napedach automatów tokar¬ skich, sa zaopatrzone w uklad dzwigien dzialaja¬ cych bezposrednio na przenoszace moment stozki cierne. Bezposrednie polaczenie powoduje sztywne wciskanie elementów przesuwnych. Znane sa rów¬ niez sprzegla cierne ze stozkami pojedynczymi czy tez podwójnymi, ze sprezynowym dociskiem po¬ wierzchni tracych za pomoca sprezyn wlaczanych ukladem dzwigni. Wymienione sprzegla maja za- izwyczaj skomplikowany uklad zalaczania stozków badz w przypadku sprzegiel wlaczanych bezpo¬ srednio przez dzwigienki, odznaczaja sie duzym zuzyciem elementów wlaczajacych, przez co wy¬ magaja czestych i klopotliwych czynnosci regulu¬ jacych.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa sprzeglo cierne stozkowe wedlug wynalazku posiadajace dwie stozkowe powierzchnie cierne i dwie stozko¬ we tarcze cierne osadzone przesuwnie na walku, rozpierane za pomoca sprezyn oraz uklad dzwi- gienkowy wspólpracujacy z przesuwna tuleja slu- 15 30 zacy do rozlaczania i zalaczania stozków bedacych pod naciskiem sprezyn.Dzwigienki osadzone sa obrotowo w czesciach przesuwnych sprzegiel i opieraja sie jednym swym wystepem o staly wystep na walku, przez co po¬ woduja przy ich nacisnieciu ruch wylaczajacy stozki cierne.Tuleja sterujaca sprzeglem posiada dwa stozko¬ we wglebienia, które podczas przesuwu tulei po¬ woduja naciskanie dzwigienek w takiej kolejnosci, ze wpierw rozlaczaja zalaczona stozkowa tarcze cierna, a potem umozliwiaja przesuniecie pod wplywem sprezyn drugiej stozkowej tarczy cier¬ nej.Przedmiot wynalazku jest pokazany na rysunku, na którym przedstawiono sprzeglo w przekroju osiowym. Sprzeglo cierne wedlug wynalazku po¬ siada dwie stozkowe powierzchnie cierne 1 ulo- zyskowane obrotowo na walku 2. Na tym samym walku sa osadzone dwie stozkowe tarcze cierne 3 rozpierane za pomoca sprezyn 4. Stozkowe tarcze cierne 3 sa osadzone na walku 2 przesuwnie na wpustach 5. W korpusie stozkowych tarcz cier¬ nych 3 znajduja sie dzwigienki wylaczajace 6 osadzone obrotowo na sworzniach 7. Jeden koniec dzwigienki wylaczajacej 6 opiera sie o próg wpu¬ stu 5, drugi jest zaopatrzony w rolke 8. Na wy¬ dluzonych piastach stozkowych tarcz ciernych 3 jest umieszczona przesuwnie tuleja 9 posiadajaca dwa stozkowe wglebienia. 5475654756 Jfa f yauf ku przedstawiono tuleje 9 w poloseniu przesunietym w lewo. W tym polozeniu rolki 8 prawych dzwigienek wylaczajacych 6 zostaly na¬ cisniete przez tuleje 9, a obracajac sie dookola sworzni 7 oparly sie o próg wpustu 5 i przesunely prawa stozkowa tarcze cierna S w lewo, rozla¬ czajac prawa strone sprzegla. Równoczesnie rolki 8 lewych dzwigienek 6 wsunely sie w stozkowe wglebienie tulei 9 powodujac zwolnienie lewej stozkowej tarczy ciernej 3, która pog naciskiem sprezyn 4 wsunela sie w stozkowa powierzchnie cierna.Przesuniecie tulei 9 w prawo powoduje przymu¬ sowe rozlaczenie lewej czesci sprzegla i zwolnie^ nie prawej tarczy ciernej stozkowej 3, która pod naciskiem sprezyn 4 zastaje polaczona z prawa stozkowa powierzchnia cierna 1. Stozkowe po¬ wierzchnie cierne 1 moga byc w zaleznosci od po¬ trzeb czesciami feefliacymi lub napedzanymi sp?z*» gla. Czynnosci regulacyjne ograniczaja sie do okresowej regulacji szczeliny w rozlaczonej czesci sprzegla. Wartosc momentu obrotowego przenoszo¬ nego przez sprzeglo jest okreslona sumaryczna *« 15 20 ¦Ua IPreiyn, kafem Ltozka ciernego i gatunkiem materialów ciernych. Dzwigienki 6 maja za zada* nie jedynie pokonanie sily sprezyn 4 w czasie roz¬ laczania sprzegla. PL