W celu wydzielenia cial lotnych znaj¬ dujacych sie w stanie gazowym w miesza¬ ninie z powietrzem lub innym gazem daja¬ cym sie z trudnoscia adsorbowac, postepu¬ ja, jak wiadomo* w ten sposób, ze miesza¬ nine te doprowadzaja do zetkniecia z we¬ glem o budowie porowatej, który pochlania pary; poczem przez wegiel ten przepuszcza¬ ja pare wodna, wskutek czego wegiel wy¬ dziela wzmiankowane ciala lotne, które mozna odzyskac, poddajac je skraplaniu.Otrzymane w ten sposób przekiopliny zmieszane z woda, od której nalezy pize- dewszystkiem ciala zadane oddzielic, co nastrecza pewne trudnosci i bywa wsku¬ tek nieuniknionych strat kosztowne. Po¬ nadto ten sposób postepowania ma te nie¬ dogodnosc, iz czynnik adsorbcyjny nalezy wysuszyc przed uzyciem ponownem. Praca urzadzen podobnych nie jest wiec ciagla, poniewaz rozpada sie na trzy czynnosci: adsorbcji, odparowania, suszenia.W mysl wynalazku niniejszego skrapla¬ jaca sie pare pochlonieta przez czynnik ad¬ sorbcyjny wydziela sie przy temperaturze wlasciwej zappnioca nieskraplajacego sieczynnika gazowego, który sluzy za przeno¬ snik, poczem przepuszcza sie przez chlod¬ nice, wskutek czego skrapla sie tylko wzmiankowana para, stale odprowadzana z odbieralnika w postaci czystej skropliny.Stosownie do szczególnej postaci wykona¬ nia wynalazku pierwotna mieszanina ule¬ gajaca rozkladowi sluzy sama za przeno¬ snik,, a to w ten sposób, ze po nasyceniu masy adsorbcyjnej nalezy wlaczyc chlod¬ nice i mieszanine gazów i par przepuszczac w dalszym ciagu, wskutek czego miesza¬ nina ta odpedza nagromadzone uprzednio pary, v Poniewaz odpedzanie cial adsorbowa- nych wymaga, jak wiadomo, stosowania temperatury wyzszej, wiec korzystnie jest ogrzewac w tym przebiegu pracy mase ad- sorbcyjna. Z drugiej strony pochlanianie wzmaga sie przy obnizeniu temperatury, wobec czego nie jest rzecza pozadana kie¬ rowac nieskroplona mieszanine ulatujaca z chlodnicy i znajdujaca sie w obiegu kolo¬ wym zpowrotem do pierwszego zbiornika adsorbcyjnego; przeciwnie, korzystnie jest mieszanine przepuscic przez dalsze zbior¬ niki adsorbcyjne, dopóki nie zostanie zwia¬ zana calkowita ilosc dajacej sie skroplic czesci skladowej, dzieki czemu reszte w postaci gazu mozna stosowac dalej lub tez usunac z obiegu. Postepowanie takie daje sie calkowicie przeprowadzic w sposób cia¬ gly, skoro przez kazde z ogniw adsorbcyj- nych bedzie przeplywal stale prad pierwot¬ nej mieszaniny, skladajacej sie z gazu i pary, naprzemian badz przed, badz po skropleniu, czyli pobierajac lub oddajac gaz.Sposób ten w zastosowaniu go do mie¬ szaniny gazowej, zawierajacej skladniki skraplajace sie przy cisnieniu atmosferycz- nem, Wyjasnia rysunek, gdzie A i B sa zbiornikami z czynnikiem adsorbcyjnym, zbudowane na wzór kotlów rurkowych. Pq- siadaja one uklad rurek a, b, grzejny lub chlodniczy. Kazdy ze zbiorników A i B po¬ nadto posiada rury zasilajace 1 i 2 i rury odplywowe 3 i 4. Rury zasilajace laczy przewód 5, a rury odplywowe — przewód 6. Oba te przewody prowadza do chlod¬ nicy C, gdzie dajace sie skraplac ciala lot¬ ne zostaja skroplone i splywaja do od¬ biornika V. Gazy, uwolnione od cial ulega¬ jacych skropleniu, ciagna z chlodnicy przez rure 7, polaczona z przewodem 2, który prowadzi do zbiornika B i laczy sie odga¬ lezieniem 8 i rura zasilajaca 1 ze zbiorni¬ kiem A. Przewód zasilajacy zbiornik A laczy sie przewodem 9 z rura odplywowa 4 zbiornika B a rura zasilajaca 2 zbiornik B przewodem 10 z rura odplywowa 3 zbior¬ nika A. Poszczególne przewody w miej¬ scach ich polaczen wyposazane sa w kurki rozczepkowe 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19 i 20, które mozna nastawiac zaleznie od pozadanego prowadzenia pracy.Przy puszczaniu urzadzenia kurki na¬ stawia sie w ten sposób, ze mieszanina ga¬ zu i pary doplywajaca przewodem D ply¬ nie w kierunku strzalek przez kurek 11, przewód 1, kurki 12, 13 do zbiornika A, skad przez 3, 14, 15, 10, 18, 2 do zbiorni¬ ka B i wreszcie ulatuje przez przewód 4, kurki 19 i 20. Skoro po zbadaniu próbek mieszaniny doplywajacej do naczyn ad- sodbcyjnych i uchodzacej z tych ostatnich okaze sie, ze adsorbowanie lotnej czesci skladowej mieszaniny ustalo, natenczas przez rury a zbiornika A przepuszcza sie pare przegrzana, wode lub olej przegrzany, w tym celu, aby zapoczatkowac odpedza¬ nie z ciala adsorbcyjnego pochloniete cia¬ la lotne. Jednoczesnie przestawione sa za¬ wory w ten sposób, ze obieg odbywa sie w kierunku strzalek pierzastych t. j. przez D9 1, 12, 13, A, 3, 6, C, 7, 16, 17, 2, 18, B, 4, 19, 20, aby skraplajace sie pary z ma¬ sy adsorbcyjnej zbiornika A, unoszone przez gaz, przedostaly sie do chlodnicy C, gdzie zostaja skroplone. Skroplina odply¬ wa stale rurka lewara E, podczas gdy gaz, w celu oddzielenia od niego pozostalej ilo-sci ciala lotnego, przeplywa przez zbiornik B. Storo skonczy sie odpedzanie skladnika lotnego zawartego w masie adsorbcyjnej zbiornika A, przerywany jest doplyw czyn¬ nika ogrzewajacego i przepuszcza sie czyn¬ nik ochladzajacy dotad, az masa adsorb- cyjna nie osiagnie temperatury wlasciwej w tym celu, aby mieszanina gazów mogla przeplywac w kierunku odwrotnym, t. j. by uprzednio przeciagala przez mase adsorb- cyjna zbiornika B, poczem przez zbiornik A, przebywajac droge D, 5, 2, 17, 18, 13, 4, 19, 20, 9, 1, 13, A, 3, 14, 15. Skoro ma¬ sa adsorbcyjna zbiornika B zostanie nasy¬ cona, natenczas czynnik ochladzajacy za¬ stapiony jest para goraca i mieszanine go¬ raca przepuszcza sie przez 5, 2, 17, 18, B, 19, 6, C, 2, 16, 8, 12, 13, A, 3, 14, 15^0^ lu skroplenia oparów, odpedzonych z masy adsorbcyjnej zbiornika B. Zamiast dwuch zbiorników adsorbcyjnych nalezy równiez stosowac trzy i wiecej, wskutek czego moz¬ na po ukonczeniu odpedzania, przejsc na inne ogniwo adsorbcyjne, zanim to zostanie wlaczone w obieg. Jako cialo adsorbcyjne mozna stosowac wegiel pochodzenia roz¬ maitego, koloidy (np. kwas krzemowy) i t. d.; szczególniej nadaje sie wegiel poro¬ waty, otrzymywany wedlug sposobów opi¬ sanych w patentach niemieckich 310 021, 310 022 i 310 622.Proponowano juz w celu usuniecia pew¬ nych gazów, szczególnie przemyslowych gazów odlotowych, z mieszaniny gazowej, te ostatnia przepuszczac, chlodzac jedno¬ czesnie przez odgazowany wegiel brunatny i po ukonczonej adsorbcji odpedzic zapo- moca zabiegów w rodzaju wytwarzania prózni, odparowania albo nagrzewania, sto¬ sujac lub nie stosujac jednoczesnie prze¬ puszczanie obojetnego lub nieobojetnego czynnika, sluzacego za przenosnik. Pozy¬ tecznosc tego ostatniego czynnika pomoc¬ niczego do otrzymywania w stanie czystej skropliny oparów zmieszanych z gazami nie zostala wyczerpana, a tern bardziej nie pomyslano o wykorzystaniu w celu odpe¬ dzania oparów zaadsorbowanych samej pierwotnej mieszaniny gazowej, a posilko¬ wano sie raczej odparowywaniem, W po¬ równaniu ze sposobem tamtym, sposób ni¬ niejszy wykazuje nastepujace korzysci. 1. Ustawiczny przeplyw mieszaniny gazów zarówno w celu zwiekszenia ilosci cial lotnych ulegajacych skropleniu, jak równiez i w celu odpedzenia tych ostat¬ nich. 2. Skraplajace sie ciala lotne odply¬ waja z odbiornika bez przerwy, nie styka¬ jac sie z woda, a wiec pozostajac zupelnie suchemi. 3. Czynnik adsorbcyjny po odpedze¬ niu zen cial lotnych nie wymaga suszenia. PL