Przedmiotem niniejszego wynalazku jest hy¬ drauliczne urzadzenie zaciskowe z komorami cis¬ nieniowymi do unieruchamiania zespolów prze¬ suwnych na prowadnicach, zwlaszcza zespolów ob¬ rabiarek, którego listwa zaciskowa jest wyposazo¬ na na swej powierzchni roboczej w uklad uszczel¬ nionych, plaskich komór polaczonych ze sterowa¬ nym ukladem zasilania hydraulicznego.Znane jest urzadzenie zaciskowe do samoczyn¬ nego unieruchamiania san obrabiarki, zlozone z trzpienia polaczonego z kamieniem, osadzonym w rowku teowym prowadnicy san i rozpieranego w celu uzyskania odpowiedniej sily zaciskajacej, za pomoca ukladu hydraulicznego. Uklad ten sta¬ nowi przy tym cylinder teleskopowy polaczony ze sworzniem za pomoca glowicy wywierajacej na niego sile ciagnaca.Charakteryzuje sie ono jednak stosunkowo skom¬ plikowana budowa, zwiazana z przenoszeniem na¬ pedu i konstrukcja mechanizmu zaciskowego, a po¬ nadto duzymi wymiarami elementów wymagany¬ mi ze wzgledu na oddzialywanie znacznych sil dla unieruchomienia zespolu. Znane sa równiez urza¬ dzenia zaciskowe prostszej konstrukcji, zlozone z ukladu hydraulicznego, którego tloczek przesu¬ wa klin, powodujac zacisniecie zespolu na prowad¬ nicy. Wada tych urzadzen jest jednak mozliwosc niewielkiego przesuniecia zespolu w trakcie za¬ ciskania, np. wskutek oddzialywania sil tarcia kli¬ na, jak równiez trudnosc uzyskania stalej sily za- 10 20 25 30 cisku, która zalezna jest od koncowego polozenia tloczka i poczatkowego polaczenia klina. Ponadto dzialanie tych urzadzen wymaga stosowania znacz¬ nych sil niezbednych do wyciagania klina, a tym samym znacznych przekrojów tloków ukladu hy¬ draulicznego.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa hydrau¬ liczne urzadzenie zaciskowe do unieruchamiania zespolów przesuwnych, zwlaszcza przesuwanych na prowadnicach zespolów obrabiarek wedlug wy¬ nalazku, w którym listwa prowadnicza zespolu przesuwajaca sie wzdluz prowadnicy korpusu jest zaopatrzona w zespól plaskich, uszczelnionych ko¬ mór polaczonych przewodem ze sterowanym ukla¬ dem zasilania hydraulicznego, przy czym niezbed¬ na dla uzyskania zacisku sile, prostopadla do po¬ wierzchni prowadnicy, uzyskuje sie przez dopro¬ wadzenie do tych komór czynnika hydraulicznego pod takim cisnieniem, aby wytworzone przezen parcie bylo wystarczajace dla unieruchomienia ze¬ spolu.Urzadzenie wedlug wynalazku jest wiec pozba¬ wione jakichkolwiek ruchomych elementów me¬ chanicznych, zas jego sterowanie odbywa sie przez wlaczenie lub wylaczenie cisnienia, np. za pomoca suwaka elektrohydraulicznego lub innego. Zaleta urzadzenia wedlug wynalazku jest ponadto niski koszt zwiazany z jego prosta konstrukcja oraz mozliwosc zastosowania go w istniejacych zespo¬ lach przesuwnych obrabiarek przez wykonanie w ich 540673 54067 4 listwach prowadzacych wspomnianego zespolu ko¬ mór cisnieniowych, wyposazonych w uszczelnienia.Doswiadczenie wykazalo przy tym, ze najbardziej korzystne jest stosowanie plaskich komór zaopa¬ trzonych w uszczelki w postaci pierscieni o prze¬ kroju kolowym, przy czym liczba, wielkosc i ksztalt tych komór jest dobierana w zaleznosci od zadanej wielkosci i rozkladu sily zaciskowej oraz dysponowanej powierzchni zacisku.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie zaciskowe w przekroju poprzecznym, fig. 2 — w widoku z góry, fig. 3 — powiekszony szczegól urzadzenia wedlug fig. 1, a fig. 4 — odmiane urzadzenia zaopatrzona w klin umozliwiajacy re¬ gulacje luzu na prowadnicy.Urzadzenie zaciskowe przedstawione na fig. 1, 2 i 3 sklada sie z listwy prowadniczej 1 przymo¬ cowanej za pomoca srub 2 do korpusu 3 stolu lub suportu, który jest osadzony przesuwnie wzdluz prowadnic 4 kadluba 5 obrabiarki.Listwa prowadzaca 1 jest przy tym zaopatrzona na swej powierzchni roboczej 6 w zespól komór cisnieniowych polaczonych za pomoca kanalów 8 z przewodem 9 laczacym je ze sterowanym ukla¬ dem zasilania hydraulicznego. Komory 7 uszczel¬ nione za pomoca uszczelek 10 stanowiacych przy¬ kladowe elastyczne pierscienie o przekroju kolo¬ wym sa najkorzystniej plaskie, tzn. wysokosc ich jest stosunkowo nieznaczna w porównaniu do po¬ wierzchni, zas na swych obrzezach sa zaopatrzone w dodatkowe rowki 11 w których osadzone sa pierscienie uszczelniajace 10. Zapobiega to prze¬ suwaniu sie i odksztalcaniu pierscieni uszczelnia¬ jacych w czasie przesuwów zespolu 3.Liczba, wielkosc powierzchni i ksztalt komór 7 jest przy tym dobierana w zaleznosci od zadanej sily zacisku i jego rozmieszczenia oraz w zalez¬ nosci od dysponowanego ksztaltu i wielkosci po¬ wierzchni roboczej listwy prowadzacej 1.Dzialanie urzadzenia zaciskowego wedlug wyna¬ lazku polega na tym, ze sterowany za pomoca su¬ waka (recznego lub innego) elektrohydrauliczne¬ go — hydrauliczny zespól zasilajacy doprowadza przez kanaly 9 i 8 osrodek pod cisnieniem do wnetrza uszczelnionych komór 7, powodujac wsku¬ tek jego parcia wytworzenie sily niezbednej dla uzyskania zacisku listwy prowadniczej 1 zespolu przesuwanego 3 na prowadnicach 4 kadluba 5 ob¬ rabiarki. Po wylaczeniu cisnienia za pomoca wspomnianego urzadzenia sterujacego nastepuje zwolnienie sily zacisku, wskutek czego zespól 3 moze byc przesuwany wzdluz prowadnic 4 kad¬ luba 5.Odmiana urzadzenia przedstawiona na fig. 4 tym rózni sie od wyzej opisanej, ze listwa pro¬ wadzaca la, która ma w tym przypadku przekrój katowy, jest oddzielona od prowadnicy 4a kadlu¬ ba 5 za pomoca klina 12. Umozliwia to odpowied¬ nia regulacje luzu w zaleznosci od polozenia klina wzdluz prowadnicy.Powyzsze rozwiazanie eliminuje równiez od¬ ksztalcenia i scieranie uszczelnien w trakcie prze¬ suwania, powodujac znaczne zwiekszenie ich zy¬ wotnosci.Urzadzenie zaciskowe zespolów przesuwnych we¬ dlug wynalazku moze znalezc zastosowanie zwlasz¬ cza do unieruchamiania zespolów przesuwnych ob¬ rabiarek, przy czym moze byc równiez stosowane do zespolów osadzonych przesuwnie na kolumnach lub slupach, zas role listwy zaciskowej spelnia w tym przypadku obejma prowadzaca zespolu przesuwnego. PL