Przez to zapobiega sie nastepstwu a nie przyczynie trudnosci, które powstaja z powodu ukosnego ustawienia maszyny w stosunku do kie¬ runku jazdy. Sadzarki zbudowane w ten sposób 10 15 20 25 30 nadaja sie do pracy na stokach pochylych do 10 stopni.Inne znane sadzarki sa wyposazone w sterowane kola umieszczone z boku maszyny zaopatrzone w opony. Takie kola nie spelniaja jednak zadowa¬ lajaco swoijego zadania, poniewaz nie wykazuja one dostatecznego oparcia, które byloby w stanie przejac boczne sily. Z tego powodu boczne zesliz¬ giwanie sie calej maszyny prowadzi na przyklad w dwurzedowych sadzarkach do tworzenia sie niedopuszczalnie szerokich rzedów. Z podanych powodów na stokach pochylych wiecej niz 8 do 10 stopni staje sie konieczne reczne sadzenie ziem- niaków» co stanowi prace zmudna i kosztowna oraz wymaga duzej ilosci rak roboczych.Przedlozony wynalazek usuwa w szerokim za¬ kresie wymienione wady przez to, ze pod Czescia srodkowa jednostki roboczej przewiduje sie na¬ pedowe kolo jezdne z talerzowym pierscieniem, które obraca sie okolo osi pocl^lonej do tylu.Dwurzedowe mas2yny do sadzenia ziemniaków moga byc zestawione w cztercrzedowe sadzarki.Sadzarki mianowicie z aparatem sadzacym w po¬ staci tarczy sa zwykle jednostka dwurzedowa. Ta¬ kie jednostki w celu zbudowania maszyny cztero- rzedowej sa laczone ze soba albo wahliwie, jezeli maszyna ma trzy kola, albo znane jest polaczenie dwu dwurzedowych jednostek w jednej sztywnej ramie za pomoca dzwigarów przebiegajacyich wzdluz calej szerokosci sadzarki. Taki uklad sto- 5359853598 3 suje sie tylko w sadzarkach zawieszanych. Wtór¬ nymi zjawiskielm tego rodzaju ukladów jest stosun¬ kowo duze zwiekszenie ciezaru maszyny, przy czyim obie czesci czterorzedowej sadzarki nie sa jednakowe, co jest wada odnosnie ujednostajnie¬ nia czesci skladowych.Obie czesci sadzarki zostaja polaczone ze soba osobna sztywna rama zaopatrzona w dolny dzwi¬ gar, który laczy przednie stykajace sie boki ram obu sadzarek a nastepnie ma plyte wsparta z jed¬ ynej strony o dolny dzwigar laczacy a z drugiej - sflji|iy o wspólny element obu sadzarek. Plyta ta - jest polaczona z ramami sadzarek, przez co utrzy¬ muje sie lekka a przy tym sztywna konstrukcje umozliwiajaca duze oszczednosci materialu, zmiane odstepu rzedów, maksymalne ujednolicenie czesci skladowych i niezalezne stosowanie obu czesci ma¬ szyny. 1D0 polaczenia ze soba dwu dwurzedowych sa¬ dzarek w jedna czterorzedowa maszyne musialy byc przedsiebrane dotychczas radykalne srodki konstrukcyjne tak, ze osiagniete zostalo zasadnicze ujednolicenie czesci skladowych dwu- i czterorze- dowy-ch sadzarek, przy czyim w praktyice czesci skladowe nie mogly byc zamieniane ze soba. Pro¬ blem stanowilo równiez nastawienie sadzarki na rózne odstepy rzedów. Obecnie sa stosowane od¬ stepy rzedów wynoszace na przyklad 60, 62,5 i 70 cm, zaleznie od róznych wlasciwosci gleby jak rów¬ niez od warunków handlowych. Wykonane sadzar¬ ki sa jednak budoiwane z okreslonym odstepem rzedów, który z reguly nie daje sie zmieniac, co stoi w sprzecznosci z wymogami techniki rolniczej i organizacji.Oba te problemy zostaja rozwiazane przez ma¬ szyne do sadzenia ziemniaków wedlug wynalazku, poniewaz zostalo umozliwione laczenie dwurzedo¬ wych sadzarek w czterorzedowa jednostke, przy czym wybudowane sadzarki moga byc nastawiane tak w postaci dwurzedowej jak i czterorzedowej na zadany odstep rzedów. Tylna poprzeczna belka ramy zostaje z tego powodu zaopatrzona w telesko¬ powe nasady, na których przewidziane zostaly z jednej strony jarzma do zamocowania tylnych oib- sypników, a z drugiej strony jarzmo do polaczenia z druga sadzarka, przy czym tylna poprzeczna tel- ka maszyny zostala zaopatrzona w element tele¬ skopowy, który mozna laczyc z jarzmem.Do mocowania sprzetu roboczego maszyn na przyklad oibsypników i dolowników w maszynach do sadzenia ziemniaków sluzy równolegloiboczna rama. Rame te stosuje sie obecnie do mocowania elementów stykajacych sie z ziemia w przypadku, kiedy staje sie konieczna zmiana ich wysokosci w stosunku do ramy malszyny. To zdarza sie przy kopiowaniu nierównosci powierzchni ziemi przy regulacji oddalania sprzetu roboczego od ziemi, przy podnoszeniu sprzetu iitp. Równolegloboczna rama jest korzystna do utrzymywania stalego kata nachylenia ostrzy przy róznym nastawianiu na wy¬ sokosc sprzetu w stosunku do ramy maszyny tak, ze sprzet znajduje sie zawsze w jednakowych wa¬ runkach nacisku.Inne natomiast sa warunki co do równowagi sil okreslajacych nacisk sprzetu. Sprzet umieszczony na równolegloboku zostaje tym wyzej wy ty im wiecej ramiona równolegloboku sa pochylone w dól, to znaczy im glebiej znajdiuje sie sprzet.Przy wydzwignieciu sprzetu sila podnoszaca wy- 5 wolana przez opory ruchu zmniejsza sie tsfc, ze sama moze zamienic sie w sile naicisku, jezeli ra¬ miona równolegloboku sa skierowane dfr r^SPy*Vlte jest wykorzystywane z korzyscia do wyrównania sily nacisku, wypadkowej z ciezaru spr^^tafi opo- i* rów glefby.Równoleglobok moze równiez zapobiec nadmier¬ nemu Obciazeniu elementu roboczego, clioÓa^^ przy uderzeniu w niepokonana przeszkode («- mien), lub przeciwdzialac sklonnosci do zatykania 15 laprzetu przez nadlmieme nagromadzenie masy zie¬ mi przy zbyt glebokim jego osadzeniu i przez to spelniac funkcje dchronna.W tym przypadku zwiekszony opór w)Tdzwignie sprzet samoczynnie tak wysoko, az opór sie zmnielj- M szy i zrównowazy sie z sila nacisku Ze wzgledu na role jego regulatora jest jednak konieczne, aby ramiona równoleglobocznej ramy w polozeniu ro- boczyim byly, o ile mozliwe, jak najbardziej w dól pochylone, zeby regulacja byla o ile mozliwe sku- 25 teczna. W tym przypadku nie wystarcza przewaz¬ nie ciezar samego sprzetu roboczego, aby wywolac potrzebna sile nacisku, która z tego powodu musi byc zwiekszona na przyklad za pomoca sprezyny.Znane dotychczas uklady równolegloboków sa *• zaopatrzone w sprezyne pomiedzy dolnym przed¬ nim czopem i górnym tylnym czopem równoleglo- bocznej ramy, wiec wieszak do zamocowania reko¬ jesci sprzetu musi byc umieszczony poza tylnym czopem. Przez to zawieszenie sprzetu roboczego 35 zostaje przedluzone. Tego rodzaju zawieszenie sprezyny dziala równiez niekorzystnie na równo¬ leglobok odnosnie maklsymalnego wykorzystania roli równolegloboku jako ochrony.Tego rodzaju sprezyna powoduje maksymalny 40 nacisk w górnym polozeniu ramion równoleglo¬ bocznej ramy, kiedy sam sprzet podnosi sie z po¬ wodu oporów gleby, mimo ze dodatkowe obcia¬ zenie nie jest potrzebne. Wiec dla pozadanej wiel¬ kosci nacisku w dolnym polozeniu równolegloboku 45 sprezyna staje sie za mocna, a w górnych poloze¬ niach jej sila nie zostaje wykorzystana, poniewaz przeciwna sila obciazenia dziala niekorzystnie.Braki te zostaja usiumiete przez maszyne wedlug wynalazku. 50 Wieszak obsypnika jest umieszczony przed tyl¬ nym czopem równolegloibocznej ramy a za nia umieszczona jest sprezyna w ten sposób, ze raimde, na które wywiera ona nacisk w dolnym polozeniu równoleglobocznej ramy, ma najwieksza dlugosc. 53 Równiez konstrukcja dolowników i ich osaidze- nie w maszynach do sadzenia ziemniaków dotych¬ czas nie zostalo zadowalajaco rozwiazane, czego dowodem jest nieujednolicenie sposobu budowy wykonanych typów. Trudnosci polegaja na pogo- 60 dzeniu pozadanego wlasciwego zluznienia dolow¬ ników z pozadana jego pewnoscia w ruchu, zwlasz¬ cza ze wzgledu na wytrzymalosc dolownika przy uderzeniu o stala przeszkode.Ostatniemu zadaniu odpowiadaja najlepiej do- 65 lowniki takie, które wchodza do ziemi pod katem5 rozwartym i których reafecja w prtzypadku natra¬ fienia na stala praeszkode jeist skierowana do gó¬ ry i podnosi cala sajdzarke tak, ze maszyna prze¬ jezdza ponad przeszkoda. W tytm przypadku do¬ lownik moze byc zamocowany w ramie sztywno. 5 do do ostreigo kata, pod którym dolownik zaglebia sie w ziemi, to z reguly konieczne jeist wahliwe zamocowanie, przy czym dolownik jest utrzymy¬ wany w ziemi za pomoca sprezyny lub kolka.W przypadku, gdy dolowniki sa zamocowane iq sztywno, musza miec one duze wymiary, poniewaz (uderzenia dzialajace na dolowniki sa powazne, zwlaszcza przy wiekszych szybkosciach. Konieczne duze wymiary dolownika dla polaczenia jego z ra¬ ma sadzarki prowadzi w nastepstwie do niepoza- 15 danego zwiekszenia ciezaru. Z tego powodu dolow¬ nik wedlug wynalazku opiera sie góra za pomoca przedniej czesci wlasnej rekojesci o belke po¬ przeczna ramy sadzarki a ponizej tego miejisca jest on oparty za pomoca tylnej czesci rekojesci poprzez prowadnice o plyte polaczona sztywno z rama maszyny.Szerokie zastosowanie przyczepy z zawieszeniem w trzech punktach uruchamianym hydraulicznie umozliwilo szeroko stosowane przejscie z maszyn zawieszanych na maszyny przyprzegane wykazu¬ jace bardzo liczne zalety, na przyklad zaoszcze¬ dzenie materialu, bardziej prosta budowa, latwiej¬ sza obsluga i leipsiza zdolnosc manewrowa przy na¬ wracaniu. W niektórych przypadkach maszyna J przyprzegana nie moze byc stosowana z danym ty¬ pom przyczepy jezeli maszyna przyprzegana jest za ciezka i moze wplynac ujemnie na równowage zespolu. W takim przypadku korzystne jest stoso¬ wanie maszyn umieszczonych na kolach, które na. przedzie sa zawieszone w trzech punktach a od tylu spoczywaja na kolach.Istnieje duzo rodzajów maszyn umieszczonych na kolach. Tak na przyklad plug osadzony na kolach jest zawieszony na dolnych kierownicach urzadze¬ nia hydraulicznego ciagnika, których ruch podno¬ szacy zostaje przeniesiony za pomoca mechanicz¬ nej przekladni na ruch podnoszacy tylnego kola tak, ze przy podniesieniu plug znajduje sie w po¬ lozeniu zasadniczo poziomym.Inna alternatywe stanowi na przyklad sadzarka na kolach do sadzeniaków, która ma z tylu dwa nieslterowame kola, a z przodu jest polaczona z obracajacym sie kolanem w srodku drazka dolnych kierownic, wprawionych w ruch hydraulicznie tak, ze maszyna jest prowadzona podczas transportu jako maszyna zawieszona. Maszyny skonstruowane wedlug obu tych rodzajów sa tylko ciagnione przez ciagnik, przy czym wykorzystane sa tylko dolne kierownice urzadzenia hydraulicznego.Niektóre maszyny, zwlaszcza o krótkiej budowie, w których sprzet natrafia na wiekszy opór, ko¬ nieczne jest, azeby ciagnik nie tylko ciagnal ale i przeciwdzialal momentowi, który stara sie wy¬ wrócic maszyne ku przodowi. To przeciwdzialanie jest umozliwione przez zastosowanie trzeciej, gór¬ nej kierownicy zawieszenia trzypunktowego,, która przenosi wywolany nacisk. To zdarza sie podczas pracy maszyny, która z reguly jest polaczona z obydwoma kierownicami urzadzenia hydraulicz- nego, przy czym w maszynie osadzonej na kolach przewidziane sa z tylu kola samokieruijaoe. Pod¬ noszona jest tylko przednia czesc maszyny razem z elementami roboczymi a polozenie tylnych kól w stosunku do ramy maszyny nie zmienia sie tak, ze maszyna podczas podnoszenia jest pochylona do tylu. To byloby niemozliwe gdyiby górna kie¬ rownica urzadzenia hydraulicznego ciagnika byla polaczona z maszyna w stalym punkcie, jak to zdarza sie w maszynach przyprzeganych.W tym sposobie wykonania maszyn osadzonych na kolach górna kierownica musi byc w ten spo¬ sób zamocowana, azeby przenosila tylko nacisk maszyny na ciagnik. Osiaga sie to przez zastoso¬ wanie osobnych, górnych kierownic urzadzenia hydraulicznego (ciagnika, lctóre maja podluzne otwory. Stosowanie tego rodzaju kierownic jest jednak niekorzystne tak ze wzgledów gospodar¬ czych jak i organizacyjnych.Rama wszystkich stosowanych maszyn z osadze¬ niem na kalach jest konstruowana specjalnie do tego celu bez moznosci stosowania tych maszyn w innym wykonaniu na przyklad jako maszyny przyprzegane.W maszynie wedlug wynalazku istnieje mozli¬ wosc osadzenia jej na kolach przez to, ze z tylu maszyny przyprzeganej przymocowany; jesjt wózek z belka wahliwa i z kolami samokierujacymi, a z przodu przewiduje sie konsole z przegubami do za¬ mocowania trzypmnkitowego zawieszenia w ciag¬ niku, przy czym górny trzeci punkt jest umiesz¬ czony na wahliwej podporze.Maszyny do sadzenia ziemniaków otrzymuja cze¬ sto dodatkowe aparaty do nawozenia. Umieszcze¬ nie ich w maszynach do sadzenia ziemniaków jest uwarunkowane przez polozenie dolowników„ do których doprowadza sie zwykle nawóz. Aparaty do nawozenia sa umieszczane z przodu nad dolowni- kaimi, czesto nad koszem zasilajacym z ziemnia- 40 kami.Waznym zadaniem stawianym aparatom do na¬ wozenia jest to, aby mogly byc latwo czyszczone z hygroskopijnych resztek nawozu, które jezeli nie zostana usuniete twardnieja w aparacie i moga za- 45 szkodzic wlasciwemu ich celowi. Nawóz z apara¬ tów jest zsuwany najlepiej przez wysypywanie ze zbiornika zapasowego^. W obecnie budowanych sa- dzarkach z nawozeniem resztki nawozu sa wysy¬ pywane przez wywrócenie kazdej jednostki od- 50 dzielnie — przy czym lancuch napedowy musi byc zdjety, eo jeist stosunkowo skomplikowana i uciaz¬ liwa praca i czesto jest powodem, ze oczyszczanie aparatów z resztek nawozu jest zaniedbywane, przez co pózniej powstana przerwy w ruchu. Do- 55 step do aparatów do nawozenia jest zwykle trudny, zwlaszcza w maszynach przyprzeganych.Przedlozony wynalazek usuwa wady polaczone z trudnym czyszczeniem aparatów do nawozenia przez to, ze jest umozliwione szybkie wywrócenie 60 aparatu do nawozenia do tylu poza sadzamka, przy tym bez koniecznosci zdejmowania lancucha nape¬ dowego^ Wazna cecha wynalazku jest wykonanie ramy maszyny w taki sposób, który umozliwia latwe po- 65 laczenie dwu dwurzedowych przyprzeganych sa-53598 *¦ dzarek w jedna jedyna sadzarke z 3sadzona na ko- laicH, w postaci maszyny zawieszanej lujb przy- przejgariej parzy zastosowaniu specjalnej ramy la- czacej z- zachowaniem w srodku Kola kierujacego wykonanego w specjalny sposób, które zapobiega zsuwaniu sie maszyny na stokach. Sadzarke osa¬ dzona na kotach stanowi maszyna przyprzegana i oisobna rama, przy czym raima ta jest polaczona z sadlzarka w trzech punktach, z których dwa znaj¬ duja sie na tylnej belce ramy a trzeci punkt w srodku, w czesci górnej ramy laczacej.Na rysunku fig. 1 przedstawia maszyne do sa¬ dzenia ziemniaków wedlug wynalazku w widoku perspektywicznym, fig. 2 — maszyne w widoku z przodu, fig. 3 — maszyne w widoku z boku, fig. 4 — polaczenie dwu jednakowych dwurzedowych maszyn do sadzenia ziemniaków w widoku z przo¬ du, fig. 5 — ipplaczenie dwóch maszyn jaft na fig. A w widoku z góry, fig. 6 — polaczenie dwóch ma¬ szyn jak na fig. 4 i 5 w widoku z boku, fig. 7 — zlozona czterorzedowa maszyne do sadzenia ziem¬ niaków w widoku z tylu,, fig. 8 — polaczenie obu maszyn do sadizenda ziemniaków, w widoku per¬ spektywicznym, fig. 9 — równoleglolboczna rame wedlug wynalazku, czesciowo w widoku z boku i czesciowo w przekroju podluznym, fig. 10 — rów- nolegaofooczna rame w widoku z tylu, fig. 11 — osadzenie dolownika maszyny do sadzenia ziemnia¬ ków w widoku z boku, fig. 12 — osadzenie dolow¬ nika w widoku z góry, fig. 13 — czterorzedowa maszyne do sadzenia ziemniaków osadzona na ko¬ lach podczas transportu w widolcu z boku, fig. 14 — czterorzedowa maszyne do sadzenia ziemnia¬ ków, osadzona na kolach w polozeniu roboczym w widoku z boku, fig. 15 — maszyne do sadzenia ziemniaków osadzona na kolacji w widoku z góry i fig. 16 — osadzenie aparatu nawpzacegp w ma¬ szynie do sadzenia ziemniaków w widoku z bofeu.Maszyna 1 do sadzenia ziemniaków z domowni¬ kami 2, z oibsypndkami 3 i z aparatem sadzacym 4 osadzonym na wale 5 jest wypgsazona w jedno ko¬ lo jezdne 6, które jesjt umieszczone po*) sadzarka.Kolo jezdne 6 jest zaopatrzone w pjierscien talerzp- wy T i osadzone w lozysku 8, które jest polaczone sztywno ze sterujacym ramieniem 8. Ramie osadzone w pochwie 10 polaczonea sztywno z ra¬ ma 11, lozysko 8 kola jezdnego 6 jest zaopatrzone w toierowniice 12, za pomoca której kolo jezdne 6 przy sterowaniu za pomoca dzwigni recznej 13 zo¬ staje skrecone.W lozysku 8 kola jest umieszczony wal 14, na którego jednym koncu jest zamocowane kolo jezd¬ ne 6 a na drugim koncu jeist umieszczony naped walu 5 aparatu sadzacego. Naped ten odbywa sie przez przegub 15 laczacy wal 14 z przekladnia 16 zamocowana z jednej strony w przegubie 15 walu 14 kola jezdnego 6, z drugiej strony w lozysku wah- liwym 17. PrzeMaicJnia 16 konczy sie kolem lancu¬ chowym 18, z którego obrót zostaje przeniesiony za pomoca lancucha 19 na kolo lancuchowe 20 osa¬ dzone na wale aparatu sadzacego.Na fig. 2 i 3 jest widoczny uklad osi luib ramie¬ nia 9, ojtolo którego waha sie kolo jezdne 6. Jak widac ramie 9 qest pochylone do tylu w widoku bocznym i ukosnie w widoku z przodu.Jak tp zostalo wsppjn^ane, kolo jezdne 6 jest nastawiane za pomoca dzwigni 1£ obracajacej sie okojo. c?apjpa {},' polaczonej na jednym koncu z ra¬ mieniem sterujacym 1$ i ustalanej w kazdym po- s lozeniu za pomoca elementu 23* ¦Podczas pracy na stoku fyoke jezdne 6 z talerzo¬ wym pderscienjem 7 zostaje ustawione za pomoca dzwigni 13 pod takim katem w stosunku do kie¬ runku jazdy, ze skladowa pily dzialajacej w kie- 10 runjku tjp/c^nyim równowazy sie xe skladowa cieza¬ ru, pod którep oplywem maszyna zailiaguje sie ze stoku. Uklad tep jest korzystny, poniewaz kolo jezdne 6 z talerzowym pierscieniem 7 ustawia ma¬ szyne na odjpowiedniej wysokosci, napedza element is rdboczy i przejmuje skladowa boczna ciezaru na stoku.'Pochylenie rumienia 9 do tylu, jak to juz zostalo opisane, ma taifi skutek, ze przy skrecaniu na sto¬ ku kolo ustawia ,$e nie tylko w kierunku sterowa- 20 nym lecz równoczesnae nachyla sie w stosunku do pionu i w ten sposób lepiej wchodzi do ziemi. Kat nachylenia ramienia 9 w stosunku do osi maszyny ci przypadlcu do przypadku zostaje wybierany tak, jak tego wymagaja warunki konisttrukcjd, podzial m sdl i ciezaru itd.Obie czesci czteroosiowej maszyny zlozonej z dwurzedowych sadzarek A i B sa ze soba (polaczo¬ ne za pomoca ramy (fig. 4, 5, 6). Rama jest ozna¬ czona jako calosc liczba 23 i stanowi osobny sztyw- 30 ny element razem z dolnym dzwigarem 34, który laczy ze soba przednie boki zwrócone do siebie ram obu czesci maszyny. Nastepna czescia skladowa ramy jest plyta 29 umieszczona w górnej czesci tej ramy powyzej dzwigara 34, z którym jest po- 35 laczona za pomoca zastrzalów ?6 i 87.W kierunjku do tylu plyta 29 opiera sie o zastrzal 28, fctóry na drugim konpu jest zamocowany w tym miejscu, w którym oibje czesci maszyny sa od tylu ze soba polaczone. Plyta 20 ma otwory 25, w któ- 40 rych zamocowane sa kierownice 30 i 81 polaczone z ramami olbu czesci A i B sadzarki w punktach 32, 33. W ten sposób otrzymuje sie atale i sztywne po¬ laczenie olbu czesci maszyny za pomoca konstrukcji ramowej, która daje maksymalne obnizenie ciezaru 45 ramy.Wybierajac pewna liczbe otworów $5, tak w dol¬ nym caich 30 i 3), mozna uzyskac polaczenie obu czesci maszyny w róznych odstefpach od siebie tak, ze 5G w maszynie moga byc nastawione rózne odstepy rzedów Ca&a rama moze byc latwo zdjeta z obu czesci maszyny, przez co otrzymuje sde dwie oddzielne dwurzedowe maszyny przyprzegane, Wtóre nadaja 55 sie do sadzenia ziemniaków na malych i podzielo¬ nych kawalkach gruntu. Przez usytuowanie nie- uwidocznaonych na rysunku otworów do zawiesze¬ nia hydraulicznego podnosnika w trzecim punkcie przed plyta 89 mozna stplsowac czsterorzedowa sa¬ go dzarke, otrzymana przez polaczenie dwu dwurze¬ dowych nrzyprzeganych maszyn, bez zadnych dal¬ szych przeróbek. Jednak równiez dobrze mozna wykonana w ten sposób sadzarke stosowac jako wyi&fiewfe urzadzenie do otrzymania sadzarki osa- 65 dzonej na kolach lub zawieszaafej.53598 » Kaizda sadzarka dwnjrzetfowa S& i 39 (Kg. 7) ma swoja wlasna rame z tylna belka poprzeczna 40, 41, która jest przedluzona o teleskopowa nasade.Tak na przyklad jedna z maszyn £8 naa belke po¬ przeczna 40, która na obu koncach jest przedluzo- 5 na o teleskopowe nasady 42, których ksztalt jest uwidoczniony na fig. 8. Nasada 42 jest wyposazona w jarzma 43 do zamocowania tylnych ojbsypnjików 44 w dowolny sposób na przyklad za pomoca czo¬ pów nieuwidocznlonej na rysunku równoleglobocz- 10 nej ramy oraz ma otwór 45 (fig. 8) do polaczenia z druga sadzarka.Ponadto w nasadzie 42 znajduja sie otwory 46, przy czym nasada jest wsunieta do wyciecia w po¬ przecznej belce 40 i moze byc zamocowana w po- 15 zadanym (polozeniu za pomoca srub 47. Zaleznie od tego, do których otworów 46 sruiby 47 zostana wlo¬ zone uzuskuje sie pozadany odstep jarzm 43 i otworu 45 od osi sadzarki, aby w ten sposób do¬ stosowac maszyne do pozadanego odstepu rzedów. 20 Druga sadzanka 39 ma po stronie zwróconej do sadzarki 38 teleskopowa nalsade 48 odpowiadajaca nasadzie 42, która moze byc wsunieta do przewi¬ dzianego wyciecia w belce 41. Nasada 48 jest wy¬ konana w podobny sposób co nasada 42 w celiu jej 25 wysuniecia i zamocowania, to znaczy, ze ma szereg otworów 49, za pomoca których moze byc ona za¬ mocowana srubami 50 w pozajdanym polozeniu.Na koncu nasada 48 ma wyisltep 51 do polaczenia z belka 40 za pomoca czopa lub sruiby przechodza- 30 cych przez otwór 45.Opdjsany uklad jeist korzystny z tego powodiu, ze w bardzo prosty sposób umozliwia laczenie i roz¬ laczanie ze soba dwurzedowych saidzarek, przez co moze byc utworzony bez jakichkolwiek dopasiowan 35 przy róznych odstepach rzedów cztero- a nawet wiecej rzedowy agregat i ten sam agregat z powro¬ tem znowu podzielony w bardzo- prosty sposób na jednostki stosowane samodzielnie.Na ramie sadzarki luib innej maszyny rolniczej 40 osadzony jest równoleglofook za pomoca wieszaka 52 (fig. 9 i 10). Za pomoca czopów 53 i 54 polaczone sa z wieszakiem 52 dolne ramie 56 i górne 55. Z ra¬ mionami tymi polaczona jest przegubowo za pomo¬ ca czopów 57 i 58 pochwa 59 do osadzenia rekojes- 45 ci 60 sprzetu roboczego 61 (fig. 9). Na dolnym czo¬ pie 58 pochwy 59 zawieszona jest sprezyna 62, któ¬ rej drugi koniec jeslt zamocowany na osce 68, bez¬ posrednio lub za pomoca gwintowanego elemen¬ tu 63. Ten ostatni jest przesuwany za pomoca sru- 50 by 64, przez 00 sprezyna 62 jest napinana.Sr-uiba 64 jest umieszczona w podkladce 65 obra¬ cajacej sie w wieszakach 66 i 67 górnego ramienia 55 równoleglobocznej ramy. Oska 68, okolo której podkladka 65 obraca sie w wieszakach 66 i 67, jest 55 oddalona o wymiar C od osi przechodzacej przez czopy 53 i 57 w górnym ramieniu 55. To okazuje sie korzystne o tyle^ ze odleglosc D osi sprezyny 62 od osi czopa 57 w dolnym polozeniu równoleglo¬ bocznej reimy skraca sie znacznie na odleglosc E, jezeli rama ta znajdzie sie w górnym polozeniu.W górnym polozendiu sprezyna 62 zostaje równo¬ czesnie rozciagnieta.Nastepstwem tego jest, ze moment obrotu spo¬ wodowany przez sprezyne 62 i ramie 55 jest w gór- 65 10 nym polozeniu rówtnolegloibofcu mniejszy ni* w dol¬ nymi polozeniu, przez co otrzymuje sie mniejsza sile nacisku na koncu skoku równoleglobokiu niz na poczatku tego skoku. W tein sposób sila sprezy¬ ny zostaje w pelni wykorzystana i umozliwi ona znaczne wydzwigniecie równoleglobocznej ramy na przyklad podczas samoczynnego wydzwigniecia na skutek uderzenia o przeszkode luib przy zawiesze¬ niu do tranisportu, które w tym przypadku nie sprawia zadnych trudnosci.Dalsza korzysc zastosowania sprezyny w tylnej czesci równiolegloboicznej ramy stanowi mozliwosc przelozenia wieszaka 59 do osadzenia w nim reko¬ jesci 60 sprzetu roboczego 61 do przedniej czesci ramy,, tuz za przednie czopy 53 i 54. Przez to od¬ step wieszaka 52 ramy od sprzetu roboczego 61 zostaje skrócony a dlugosc maszyny zostaje zmniej¬ szona.Zastosowany sposób napinania sprezyny 62 za pomoca sruby 64, która wchodzi do srodka sprezy¬ ny i za pomoca gwintowanego elementu 63, na któ¬ rym sprezyna 62 jest zamocowana, stanowi w da¬ nym przypadku duza korzysc. Z jednej strony cal¬ kowita dlugosc miedzy podkladka 65 i czopem 58, na którym sprezyna 62 jest zawieszona, moze byc wykorzystana bez koniecznosci skracania tej dlu¬ gosci o wielkosc ucha sru!bytf jak to ma miejlsce w normalnych sposobach regulowania, z drugiej strony sruba jest dolbrze chroniona.Sposób zamocowania przednich dolowników na maszynie wedlug wynalazku jest uwidoczniony na fig. 11 i 12. Przedni dolownik 69 razem z rekojes¬ cia 70 jest umieszczony w uchwycie 71, który od tylu obejmuje rekojesc a z przodu w dolnej czesci przechodzi w tuleje 72, przez która przechodzi sru¬ ba 73 dociskajaca rekojesc w dolnej czesci uchwy¬ tu. Zamiast sruby mozna rzecz naturalna zastoso¬ wac inny element na przyklad klin lub element po*- doibny.. Uchwyt 71 jest zamocowany do plyty 74 polaczo¬ nej sztywno z irama maszyny. Plyta 74 .przechodzi od zewnetrznej strony w podpore 75, która jest przymocowana sztywno 'do dzwigara podluznego 76 maszyny, a od wewnetrznej strony .przechodzi w plyte podluzna 77, w której ^umieszczony jest dolny czop 78 do zawieszania maszyny. Plyta 77 jeist polaczona z ibelka poprzeczna 79, o- która opde- ra sie równiez górna czesc rekojesci 70.Moment wywracajacy wywolany na koncu do- lownika przez opór ziemi zosta!je uchwycony w ten sposób, ze górny koniec rekojesci 70 opiera sie z przodiu o poprzeczna belke 79 raimy maszyny, a od tylu o plyte 74 umieszczona pod .belka poprzeczna 79. Sily oporowe miedzy tyimli podporami przejmu¬ jacymi moment wywracajacy skierowany na do- lownik moga .(byc znaczne,, poniewaz belka po¬ przeczna 79 jest glówna -belka ramy a plyta opo¬ rowa 74 jeist równiez zamocowana w ramie z do¬ stateczna wytrzymaloscia.Zastosowanie plyty oporowej 74 umozliwia prze¬ stawienie dolowników na tooki jak równiez w pio¬ nie. Przestawienie na boki jest pozadane ze wzgle¬ du na koniecznosc dostosowania sadzarki do róza¬ nych odstepów rzedów. To osiaga sie przez to, ze dolownik 69 jest prowadzony w plycie 74 w Uichwy-53598 11 12 cie 71 obejmujacyim rekojesc 70. Uchwyt 71 moze ibyc zesrubowany z (plyta 74 w otworach 80 w tylu polozeniach, ale ma ibyc odisltepów rzedowych. Prze¬ stawienie nastepuje przez przysrubowanie uchwy¬ tu 71 w przynaleznych Otworach 80.Przestawienie w pionie domowników umozliwia wylbór wlasciwego, nacisku w ziemi. Przy zastoso¬ waniu uchwytu 71, który prowadzi dolownik w kie¬ runku bocznym istnieje moznosc przestawiania w "pionie, 'gdyz przez to 'po zluzowaniu srub 73 do- lowniilk ustawia sie w pozadanej wysokosci, w któ¬ rej zostaje z powrotem zacisniety za pomoca srub 73. Osadzenie dolowmiików wedlug wynalazku jest pod wzgledem konisltrukcji proste, latwe, mocne i iczyni zadosc wlszystkim potrzebom ruchu.Fi|g. 13, 14 i 15 uwidoczniaja czterorzedowa sa- dzarke osadzona na kolach. Sklada sie ona z ma¬ szyny przyprzegnieteij 81 do sadzenia ziemniaków z aparatem sadzacym 82, z przednimi dolownikami 83, z tylnymi obsypnikaimi 84 i z ralma 85; z osob¬ nego .podwozia 86 dla osadzenia na kolach i z kon¬ soli 87 z wahliwym ramieniem 88. Podwozie 86 w icelu osadzenia go na kolach jest zamocowane do sadzarki przyprzeganej 81 w trzech punktach 89, 90 i 91, które umozliwiaja sztywne polaczenie pod¬ wozia z ,'sadzarika z powodu ich rozmieszczenia w przestrzeni.Trzywierzcholkowa konstrukcja jest polaczona Z glowica 92, w której osadzona jest wahliwie za pomoca czopa 96 belka 95 laczaca ze s-c-ba kola 93, 94 nastawiajace sie .samoczynnie. Mozna zastoso¬ wac równiez tylko jedno kolo 93 nastawiajace sie samoczynnie, które w tym przypadku jest osadzo¬ ne 'bezposrednio w glowicy 92. Konsola 87 sluzy do zamocowania elementów 97 i 98 w celu polaczenia z dolnymi kierownicami hydraulicznego przenosni¬ ka na ciagniku.Tu znajduje sie równiez ramie wahliwe 88 z wlasnym elementem mocujacym 99 ido polaczenia z górna kierownica hydraulicznego ipodnosnika, za¬ opatrzonym w zderzak 100. Za pomoca zderzaka 10§ wahliwe ramie 88 opiera sie -o rame 85 przyprze¬ ganej sadzarki 81, gdy ta znajduje sie w polozeniu roboczyim.To umozliwia przeniesienia nacisku z górnej kie¬ rownicy na sadzarke w polozeniu roboczym, a sa- dzarka w czaisie transportu (fig. 13) imoze byc po¬ chylona do tylu bez zadnego ograniczenia, przy czym wykorzystana jest tylko' normalna górna kie¬ rownica. Zderzak 100 jest uksztaltowany w ten spo¬ sób, ze w razie koniecznosci moze byc polaczony z rama 85 przez wsuniecie sworznia do otworu 101.Przez to zostaje utworzona (podczas podnoszenia z sadzarki osadzonej na kolach sadzarka przyprze- gana, co na przyklad ulatwia montaz tylnych obsypników itp. Osobne podwozie 86 umozliwia przez wykonanie kilku otworów w miejscach 89 i 90, w których sadzarka 81 jest zamocowana, po¬ laczenie z sadzarka, jezeli nawet ta jest nastawiana na rózne odstepy rzedów, mimo ze nie potrzeba zmieniac cokolwiek w podwoziu 86. Przez Ito mozli¬ wa jest równiez dodatkowa zmiana odstepu rze¬ dów w czteroirzedowej sadzarce bez zwiekszenia zuzycia materialu na podwozie 86 do osadzenia na kolach.Fig. 16 uwidacznia zamocowanie urzadzenia na¬ wozacego w maszynie do sadzenia ziemniaków wedlug wynalazku. Urzadzenie 102 do nawozenia jest osadzone w osobnej ramie 103, która mozna 5 obrócic okolo walu 104, za pomoca którego' urza¬ dzenie do nawozenia jest wprawiane w ruch. Przy wywracaniu ramy 103 nie zmienia sie odleglosc napedowego kola lancuchowego 105 w urzadzeniu do nawozenia od lancuchowego kola napedzajacego 10 106, osadzonego na wale 104, a lancuch w napie¬ tym stanie razem z rama 103 zostaje wywrócony.W tej samej ramie musi byc umieszczone rów¬ niez kolo napinajace 107 lancucha, co jest mozliwe bez zadnych trudnosci. Jezeli urzadzenie do nawo- i5 zenia znajduje sie w polozeniu roboczym, to rama 103 istyka sie ze zderzakiem 108 i moze ;byc w 'tym polozeniu w dowolny sposób zabezpieczona. Po wy¬ wróceniu resztki nawozu moga Ibyc nie tylko wy¬ sypane z urzadzen nawozacych lecz równiez moga 20 byc usuniete przez opukiwanie urzadzen lulb obrót kól, poniewaz urzadzenie do nawozenia pozostaje polaczone na stale z sadzaiika równiez po jego wy¬ wróceniu. 25 40 PL