Pierwszenstwo: Opublikowano: 28.11.1966 (P 113 238) 25.111.1965 Szwajcaria 17.Y.1967 53413 KI. 49 a, flg/01 MKP B 23 b UKD Twórcawynalazku i Andrs Bechler, Moutier (Szwajcaria) wlasciciel patentu Urzadzenie do przesuwu i wymiany pretów obrabianych w automatach tokarskich Wynalazek dotyczy urzadzenia do przesuwu i wy¬ miany pretów, obrabianych na automatach tokar¬ skich, z silnikowym napedem popychacza pretów obrabianych, wyposazonego w uchwyt zaciskowy, zaciskajacy tylny koniec preta, dzieki czemu istnie¬ je mozliwosc wycofania resztki zuzytego preta.Poniewaz w wiekszosci automatów tokarskich pret materialu podczas obróbki przytrzymywany jest, lub przynajmniej ciasno prowadzony w tuleji prowadzacej, zamontowanej przed wrzecionem ro¬ boczym coraz czesciej spotyka sie elastyczne tule¬ je prowadzace, które stawiaja duzy opór tarcia, szczególnie przy wyciaganiu obrabianego preta, za¬ mocowany obrotowo przy popychaczu uchwyt za¬ ciskowy powinien mocno uchwycic tylny koniec preta, zeby wywierana przez ten uchwyt na kon¬ cówke preta zwrotna sila ciagnaca, byla wieksza, anizeli opór, przeciwstawiajacy sie cofaniu preta.Zadaniem wynalazku jest stosowanie powszech¬ nie konstrukcji do przesuwu pretów obrabianych o których wspomniano na wstepie, i rozwinac da¬ lej w tym kierunku — aby umozliwic szybka i wy¬ godna wymiane koncówki preta na nowy pret a szczególnie umozliwic szybkie i wygodne uwol¬ nienie uchwytu popychacza z koncówek preta i po¬ nowne uchwycenie nastepnego preta.Urzadzenie wedlug wynalazku cechuje sie nieru¬ chomo umocowanym urzadzeniem przytrzymuja¬ cym, które przy calkowicie cofnietym popychaczu silnie zaciska najpierw wycofywana resztke preta, 10 a potem ich nowy pret. Urzadzenie posiada wal sterujacy na którym zamocowane sa nieruchomo trzy krzywki i uruchamiane przez nie przekazniki, przy czym krzywki sa tak uksztaltowane, ze pod¬ czas jednego calkowitego obrotu walu sterujacego, pierwsza z trzech krzywek powoduje zacisniecie urzadzenia zaciskowego na resztce preta, druga krzywka powoduje polaczenie robocze dzwigni sta¬ nowiacej element przekazników z popychaczem, trzecia krzywka przy pomocy tej dzwigni cofa po¬ pychacz, aby jego uchwyt odciagnac od przytrzy¬ mywanej koncówki preta, pierwsza krzywka po¬ woduje wykleszczenie resztki preta z przyrzadu zaciskajacego, a potem powoduje jego ponowne za- 15 cisniecie na nastepnym nowym precie, trzecia krzywka przesuwa popychacz, aby jego zacisk uchwycil tylny koniec preta i wreszcie druga krzywka oddziela dzwignie od popychacza, a pierw¬ sza krzywka wykleszcza pret z przyrzadu przy- 20 trzymujacego.Na rysunku, przedstawiono przyklad wykonania przedmiotu wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia widok z boku urzadzenia zamontowa¬ nego do automatu tokarskiego, fig. 2 — widok 95 z góry samego urzadzenia, fig. 3 — rzut pionowy popychacza z jego zaciskowym uchwytem sprezyno¬ wym umieszczonego na koncu preta w wiekszej skali; fig. 4, 5, 6 i 7 — przekroje wedlug linii IV-IV, V-V — lub VII-VII fig. 1 wiekszej skali; fig. 8 — so przekrój wg linii VTII-VIII fig. 5. Przedstawione 5341353413 na rysunku urzadzenie do przesuwu i wymiany obrabianych pretów jest umieszczone na tylnym koncu loza 1 automatu tokarskiego, z wrzecienni- kiem 2 i jego wrzecionem roboczym 3. Urzadzenie ma podstawe, której glówne elementy stanowia dwa ceowniki 4 i stojak 5. Na ceownikach 4 osa¬ dzone sa w regularnych odstepach stojaki prowa¬ dzace 6 fig. (1,2 i 7) dalej w tyle jeszcze dwa sto¬ jaki prowadzace 7 i 107. Przez wszystkie stojaki prowadzace 6 przebiega wal 8 z uchwytem uchyl¬ nym 8a; na wale 8 umocowane sa czesci górne sto¬ jaka 6a, które przy wprowadzeniu nowego preta wychylaja sie ku górze przez uruchomienie uchwy¬ tu uchylnego 8a. Gdy górne czesci stojaka sa opusz¬ czone, tworza wraz z dolnymi czesciami stojaka przeswity 9a dla obejmujacego popychacza ozna¬ czonego 10. Jak wynika z fig. 3 glówna czescia po¬ pychacza jest pret walcowy, który na tylnej czesci, która wieksza jest niz odstep miedzy stojakami 6 fig. 2 posiada boczna choragiewke 12. Choragiewka 12 moze przesuwac sie przy ruchu podluznym po¬ pychacza 10 przez boczne otwory 9a (fig. 7) prze¬ switów 9. Na poczatku korpusu popychacza 11 znaj¬ duje sie gwint zakanczajacy lla do którego przy¬ srubowany jest nieruchomo uchwyt 13, której sred¬ nica zewnetrzna jest równa srednicy korpusu po¬ pychacza. Uchwyt ten sluzy do obrotowego, ale wzdluznie nie przesuwalnego umieszczenia sworz¬ nia 14, do którego konca wystajacego z uchwytu 13, przysrubowany jest tylny koniec uchwytu za¬ ciskowego popychacza.Zaciskowy uchwyt sprezynowy 15 z podluzna szczelina jest do tego przeznaczony, zeby mocno uchwycic tylny koniec preta M, po uprzednim cof¬ nieciu go na ten koniec. Zaleznie od srednicy i przekroju obrabianego preta zaciskowy uchwyt sprezynowy mozna wymieniac. Choragiewka popy¬ chacza 12 posiada obejme 16 i dwie czesci zaciska¬ jace linke 17, które równiez jak obejma 16 przy¬ mocowane sa przy pomocy sruby 18 do choragiew¬ ki 12 popychacza. Przy ruchu podluznym popycha¬ cza 11 czesci 16 i 17 przesuwaja sie obok stojaków 6 i 7 z ich strony zewnetrznej. Linka 19 której kon¬ ce przytrzymywane sa miedzy czesciami zaciskaja¬ cymi 17 przechodzi przez krazek prowadzacy, umieszczony na pierwszym stojaku 6a 20 umiesz¬ czona przewaznie w póltora obrotu na krazku na¬ pedowym 21. Ten ostatni umocowany jest na wale 22, który umieszczony jest w poprzecznie przewier¬ conym otworze w dolnej czesci podstawy 4, umoco¬ wanej na tylnym koncu korpusu loza 4. Na wale 22 przymocowana jest obok krazka napedowego 22 tarcza zapadkowa 24, a prócz tego po drugiej stro¬ nie korpusu loza 23 przymocowany jest beben lin¬ kowy 25. Do walu 26 umieszczonego w górnej czesci korpusu loza 23 przymocowany jest wiekszy beben linowy 27 polozony na jednej linii z bebnem 25, oraz maly beben linowy 28.Na dolnym koncu linki 29, przechodzacej przez beben 28 zawieszony jest ciezarek 30, drugi kabel 31 laczy bebny linkowe 25 i 27 ze soba. Czesci te tworza naped obciaznikowy do przesuwu popycha¬ cza 10 i obrabianego preta M skrajnie tylnego po¬ lozenia przedstawionego w fig. 1 i 2 az do poloze¬ nia skrajnego przedniego w którym choragiewka 10 15 20 25 80 85 40 45 50 55 60 65 popychacza 12 przylega prawie do tylnego konca wrzeciona roboczego, 3 a zaciskowy uchwyt sprezy¬ nowy 15 polozony jest w przedniej koncówce wrze¬ ciona roboczego 3. Po osiagnieciu takiego polozenia popychacza z obrabianego preta pozostaje tylko bardzo krótka resztka R.Mozna spowodowac sprzezenie zapadki 32 dzwig¬ nia 32a, umieszczona na tylnym koncu stojaka z tarcza zapadkowa 24, zeby w razie potrzeby wstrzymac przesuw popychacza 10 i obrabianego preta M.Urzadzenie ma umocowany na stale przyrzad za¬ ciskajacy który przy calkowicie cofnietym popy- chaczu 10 (fig. 1, 2) zaciska cofnieta koncówke resztki preta obrabianego R a nastepnie nowo- wprowadzony pret M oznaczony jest jako 33. Poza tym ma ono przyrzad napedowy; oznaczony jako 34 na który skladaja sie wal sterujacy 35, trzy za¬ mieszczone na nim krzywki oraz uruchamiane przez nie elementy przenoszace.W opisanym sposobie wykonania, przyrzady 33 i 34 uksztaltowane sa nastepujaco: W jednym osadzonym na podstawie 4 stojaku 36 (fig. 6) umieszczone sa dwie dwuramienne dzwignie 37, na których przednim koncu przymocowano po jednej plytce zaciskowej 38 i których tylne konce polaczone sa przegubowo za pomoca ramion wio¬ dacych 39 pretem rozruchowym 40, równoleglym do podstaw stojaków. Na tylnym koncu stojaków za¬ wieszony jest górny koniec dwuramiennej dzwigni przenoszacej 41, która umieszczona jest na jednej z dwóch podstaw stojaków 4. Pierwsza z trzech krzywek osadzona na wale sterujacym 35 sklada sie z zwyklego bebna krzywkowego 42 z wykonanym w jego powierzchni bocznej rowkiem krzywkowym 43. W rowek ten przypiera stale czop 44, który przy¬ piera do dolnego konca dzwigni przenoszacej 41.Druga i trzecia krzywka sa wedlug fig. 5 i 8, wbu¬ dowane jedna w druga. Korpus bebenkowy 45 osa¬ dzony na wale sterujacym 35, ma kolnierz 45a, na którym za pomoca srub 46, osadzone sa dwie uzu¬ pelniajace sie czesci 47 pomiedzy którymi biegnie szczelina krzywkowa 48. Na korpusie bebenkowym 45 pomiedzy jego kolnierzem 45a» przymocowany jest za pomoca srub 49, podzielony krzywkowy kor¬ pus promieniowy 50. W dolnym koncu przegubowo umieszczonej dzwigni przenoszacej 51, zamocowany jest palec wodzacy 52, który przechodzi poprzez szczeline krzywkowa 48 na wylot i posuwa sie za nia i który pod dzialaniem tloczka 54 przyciskowego przez sprezyne 53, który dziala na dzwignie prze¬ noszaca 51, dociskany jest do walu sterujacego 35 i raz posuwa sie za powierzchnie boczna korpusu bebenkowego 45, umieszczonego miedzy kolnierza¬ mi 45a, a raz za krzywka 50. Do przegubowego umieszczenia dzwigni 51 w obydwóch podstawach stojaków 4 ulozyskowana jest obrotowo os 55, na której znajduje sie tuleja 56.Czesc srodkowa 51a wykonana w ksztalcie ramy (w fig. 1 i 5) dzwigni przenoszacej 51 ma dwa sworznie 57 osadzone wokól osi poprzecznej do tu¬ leji 56.Na tylnym koncu walu sterujacego 35, osadzona jest slimacznica 58, która przypiera do slimaka 595 53413 6 (flg. 4) który przymocowany jest na wale napedo¬ wym 60. Wal umieszczony jest w lozyskach 61 sliz¬ gowych, bez swobody osiowego przesuwu, które umieszczone sa w dolnej czesci ceowników 4 i ma na przednim koncu czworokat 60a, na który moze byc nasadzona reczna korbka, jak równiez na czwo¬ rokat 22a, który znajduje sie na wale 22.Praca i sposób obslugi opisanego urzadzenia przedstawia sie jak nastepuje: gdy pret obrabiany jest zuzyty, a zatem choragiew¬ ka 12 popychacza 10 znajduje sie prawie na tylnym koncu wrzeciona roboczego 3, zatrzymuje sie auto¬ mat tokarski i reczna korba, nasadzona na czwo¬ robok 22a, obraca sie krazek napedowy w kierun¬ ku przeciwnym do wskazówek zegara (fig. 1), zeby przez to za pomoca popychacza 10, calkowicie cof¬ nac koncówke preta R, to jest az do polozenia (wg fig. 1 i 2). Przy tym podnosi sie poprzez beben lin¬ kowy 25 i 27 linke 31, wal 26 beben 28 i linke 29, jak równiez ciezarek 30. Nastepnie powoduje sie przypór zapadki 32 do tarczy zapadkowej 24, przez uruchomienie uchwytu 32a, zeby w zwiazku z tym nie nastapilo niepozadane przesuniecie popychacza 10 przez naped obciaznikowy. W czasie tego, a tak¬ ze juz podczas pracy automatu tokarskiego, wal ste¬ rujacy 35 znajduje sie w okreslonym wyjsciowym polozeniu obrotowym, lacznie z trzema krzywka¬ mi 42, 47 i 50. Wal sterujacy 35 obraca sie teraz za¬ lozona na czworokat 60a reczna korba w z góry ustalonym kierunku o jeden pelny obrót.Na poczatku obrotu walu sterujacego 35, dziala najpierw pierwsza krzywka 42, poczym przez dzwig¬ nie przenoszaca 51, pret 40 i wodziki 39, dzwignie 47 nakierowuje tak, ze jej szczeki zaciskowe 38, jak przedstawiono w fig. 1, zaciskaja na koncówke pre- tu zuzytego R. To zaciskanie trwa w czasie, gdy krzywka promieniowa 50 zadziala na palec wodza¬ cy 52 i obróci dzwignie przenoszaca 51 wokól jej czopików lozyskowych, przez co nasada widelkowa 51b przy górnym koncu dzwigni przenoszacej 51 wejdzie w przypór z obejma 16 popychacza 10.Zaciskanie trwa takze, podczas gdy krzywki 45,47 obróca dzwignie przenoszaca 51 wokól osi 55 i cof¬ nie popychacz 10, przy czym zaciskowy uchwyt sprezynowy zostaje odciagniety od zacisnietej kon¬ cówki preta. W zwiazku z tym pierwsza krzywka 42 otworzy za pomoca dzwigni przenoszacej 51 przyrzad przytrzymujacy 33, zeby umozliwic usu¬ niecie koncówki preta R. Przy dalszym obracaniu walu sterujacego 35, uruchamia ponownie sie przy¬ rzad przytrzymujacy 33, przez zacisniecie kleszczy 38 na wprowadzonym w miedzyczasie w stojaki pro¬ wadzace 6 nowym precie M. Dalszy obrót walu ste¬ rujacego 35 powoduje ze krzywka 45, 47 przez obrócenie dzwigni przenoszacej 51 wokól osi 55 po¬ suwa naprzód popychacz 10, aby jego zaciskowy uchwyt sprezynowy 15 usunac na tylny koniec pre¬ ta M. (fig. 3).W ostatniej fazie obrotu walu sterujacego 35, jej krzywka promieniowa 50 umozliwia dzwigni prze¬ noszacej 51 zwolnienie obejmy 16 popychacza 10 i powoduje, ze pierwsza krzywka 42, poprzez dzwig¬ nie przenoszaca 41 uruchamia przyrzad trzymajacy 33 przez rozluznienie szczek zaciskowych 38 na pre¬ cie M. Teraz mozna przez uruchomienie uchwytu recznego 32a odsunac zapadke 32 od tarczy zapad¬ kowej 24, zeby naped obciaznikowy poprzez linke 19 mógl posunac popychacz 10 wraz z pretem M.Przy opisanym przykladzie wykonania mozna 5 wprowadzic rózne zmiany. W miejsce napedu ob- ciaznikowego moznaby np. uzyc jednego ze zna¬ nych napedów elektrycznych do posuwu popycha¬ cza 10. Równiez zamiast recznego napedu walu ste¬ rujacego 35 móglby byc przewidziany w — i wy¬ laczajacy naped elektryczno-silnikowy, przede wszystkim przy zachowaniu mechanizmu slimako¬ wego 58, 59 lub jakiegos równorzednego innego me¬ chanizmu, poniewaz szczególnie przy zamykaniu przyrzadu przytrzymujacego 33, jak równiez przy cofaniu popychacza 10 celem odciagniecia jego za¬ ciskowego uchwytu sprezynowego 15 od koncówki preta, jak równiez przy popchnieciu popychacza 10, celem nasadzenia jego uchwytu zaciskowego 15 na nowy pret M, krzywki oddaja dosc duze sily od¬ powiednim dzwigniom przenoszacym i potem tak¬ ze musza dzialac odpowiednio duze momenty na wal sterujacy 35. PL