Pierwszenstwo: Opublikowano: 28.11.1967 53141 74 i/k 1 h, 9/70 , U A\Ab KI. 7 b, 3/70 MKP B 21 c UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Henryk Orzechowski, inz. Aleksander Salaga, mgr inz. Wlodzimierz Piróg, Marian Szadura Wlasciciel patentu: Zaklady Hutniczo-Przetwórcze Metali Niezelaznych „Hutmen", Wroclaw (Polska) Ciagarka do rur Przedmiotem wynalazku jest ciagarka lawowa, przeznaczona do ciagnienia rur z metali niezelaz¬ nych.Powszechnie stosowane dotychczas ciagarki ma¬ ja dlugosc ciagnienia ograniczona zazwyczaj do 7 m, nakladanie rur na drag trzpieniowy przed ciagnieniem odbywa sie recznie, przy czym stoso¬ wany jest tylko jeden drag trzpieniowy.Smarowanie rury przed ciagnieniem równiez dokonywane jest recznie poprzez zanurzenie jej w wannie z emulsja smarownicza.Reczne nakladanie rur na trzpien jest uciazliwe i pracochlonne. Uzycie jednego draga trzpienio¬ wego powoduje przestoje ciagarki w czasie cyklu produkcyjnego, gdyz nalozenie nastepnej rury na trzpien nastapic moze dopiero po calkowitym za¬ konczeniu ciagnienia rury.Zanurzanie rur w wannie z emulsja smarowni¬ cza, zwlaszcza przy wiekszej dlugosci rury, nie zapewnia nalezytych efektów smarowniczych, po¬ niewaz smar nie zostaje rozprowadzony równo¬ miernie na wewnetrznej powierzchni rury. Po na¬ lozeniu rury na drag trzpieniowy, w trakcie ciag¬ nienia pod wplywem zmieniajacego sie wspól¬ czynnika tarcia na wewnetrzna powierzchnie ru¬ ry nastepuja drgania trzpienia zaklócajace proces ciagnienia i prowadzace do powstawania wybra- ków.Wszystkie przedstawione niedogodnosci zostaly 10 15 25 30 wyeliminowane w ciagarce do rur o konstrukcji wedlug wynalazku.Nakladanie rury na drag trzpieniowy przed ciag¬ nieniem odbywa sie mechanicznie za pomoca urzadzenia nakladajacego umieszczonego w srod¬ kowej czesci ciagarki. Urzadzenie to zawiera dwie napedzane rolki gumowe, które pod wplywem sprezyny sa maksymalnie rozstawione, co znacznie ulatwia wprowadzenie, a jedynie w trakcie prze¬ suwania rury na drag trzpieniowy pod wplywem docisku dzwigni powierzchnie rolek i rury sa do siebie docisniete. Szczególna zaleta takiej kon¬ strukcji w stosunku do znanego rozwiazania gdzie odstep pomiedzy rolkami jest staly i dostosowany scisle do okreslonej srednicy rur, jest brak ko¬ niecznosci regulacji rozstawienia rolek dla róz¬ nych srednic rur oraz nie niszczenie sie rolek przy wprowadzaniu pomiedzy nie rur.W konstrukcji wedlug wynalazku zastosowano dwa dragi trzpieniowe, przy czym kazdorazowe przedstawienie draga z nalozona nan rura we wlasciwe polozenie w osi ciagadla odbywa sie me¬ chanicznie za pomoca dwóch silowników elektro¬ hydraulicznych.Wewnetrzne smarowanie rury dokonywane jest przez równomierny natrysk emulsja doprowadzona przez kanal w drazonym dragu trzpieniowym, przy czym wlaczanie doplywu emulsji dzieki za¬ mocowaniu na koncu draga odpowiedniego zawo¬ ru wspólpracujacego ze zderzakiem lub z suwa-. % 5314153141 kiem trzpienia, jest scisle zsynchronizowany z ru¬ chami pomocniczymi ciagarki.Wprawdzie znane sa juz automatyczne ciagar¬ ki, w których opisane wyzej czynnosci wykony¬ wane sa samoczynnie, automaty te wyposazone w zlozone uklady sterownicze i fotokomórki oraz w uklady bezstopniowej regulacji szybkosci, od¬ znaczaja sie jednak skomplikowana konstrukcja i sa bardzo drogie.* W przeciwienstwie do nich konstrukcja wedlug niniejszego wynalazku umozliwia w sposób sto¬ sunkowo prosty zmechanizowanie znajdujacych sie w znacznej ilosci w uzyciu tradycyjnych ciagarek i przystosowanie ich do ciagnienia rur o dlugosci do 16 m.Istota wynalazku polega na zastosowaniu dwóch, wewnatrz drazonych dragów trzpienio¬ wych i umieszczenie ich w wahaczu zamocowa¬ nym na tylnej lawie ciagarki, powodujacym za pomoca ukladu dzwigniowego i silowników prze¬ stawienie kazdorazowo draga w wymagane polo¬ zenie w osi ciagadla oraz na zaopatrzeniu dragów trzpieniowych na jednym koncu w glowice ze sprezynujacym zaworem, a na drugim w tulejke z odpowiednio umieszczonymi otworami, co umoz¬ liwia wykorzystanie kazdego z dragów do dopro¬ wadzania emulsji smarowniczej.Ponadto wynalazek polega na zastosowaniu w srodkowej czesci ciagarki urzadzenia do nakla¬ dania rur, zawierajacego dwie napedzane rolki, osadzone w dwudzielnym korpusie w taki sposób, ze mozliwa jest zmiana rozstawu pomiedzy rol¬ kami, przy czym do zapewnienia stalego maksy¬ malnego rozstawu sluzy sprezyna umieszczona na korpusie urzadzenia, a do docisku rolek do po¬ wierzchni rury podczas jej przesuwu sluzy dzwig¬ nia umocowana do górnej rolki.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest na za¬ laczonych rysunkach, na których fig. 1 przedsta¬ wia cala ciagarke w widoku z boku, fig. 2 — cia¬ garke w widoku z góry, fig. 3 — urzadzenie do nakladania rury na drag trzpieniowy wraz z ukla¬ dem napedzajacym w widoku z boku, fig. 4 — urzadzenie jak na fig. 3 — w widoku z góry, fig. 5 — schemat dzialania urzadzenia do nakladania rury na drag trzpieniowy, fig. 6 — przekrój po¬ przeczny tego urzadzenia, fig. 7 — tylna lawe cia¬ garki z uwidocznieniem dragów trzpieniowych w widoku z boku, fig. 8 — tylna lawe ciagarki w widoku z góry, fig. 9 — fragment tylnej lawy ciagarki z uwidocznieniem urzadzenia do przesta¬ wiania dragów trzpieniowych w przekroju podluz¬ nym, fig. 10 — samo urzadzenie do przestawiania dragów trzpieniowych w widoku z przodu i czes¬ ciowym przekroju poprzecznym i fig. 11 — drag trzpieniowy wraz z trzpieniem i zaworem doplywu emulsji smarowniczej w przekroju poprzecznym.Naped glówny ciagarki (fig. 1 i 2) sklada sie ze znanego silnika elektrycznego, przekladni paso¬ wej, skrzyni biegów i reduktora polaczonego z ko¬ lem 1 napedzajacym lancuch 2. Ciagarka ma lo¬ ze 3, na którym przesuwnie umieszczony jest wó¬ zek 4. Nad lozem 3 znajduje sie zasobnik 5 rur.Silnik 6 napedza nieuwidoczniony na rysunku lan¬ cuch biegu powrotnego wózka 4. Do zrzucania rur po ciagnieniu sluza zrzutniki 7, zamocowane do ramy loza 3 ciagarki.Na tylnej lawie ciagarki do loza 3 zamocowany jest wahacz 8. Wahacz 8 stanowi wycinek tarczy 5 z dwoma wycieciami 9 do umiejscowienia w nich dragów trzpieniowych 19. Na osi wahacza 8 osa¬ dzona jest dzwignia 11, której obydwa konce po¬ laczone sa za pomoca ciegla 12 z dwoma silowni¬ kami elektrohydraulicznymi 13, zamocowanymi 10 srubowo w lawie ciagarki. W celu zabezpieczenia dragów 19 przed wypadnieciem z wyciec 9, wycie¬ cia te nakryte sa nakladna 14, dokrecona do tar¬ czy wahacza 8. Umieszczone w wahaczu 8 dragi trzpieniowe 19 sa w srodku drazone i stanowia 15 kanal dla przyplywu emulsji smarowniczej do wnetrza rury nalozonej na dany drag 19. Na jed¬ nym koncu kazdego z dragów trzpieniowych 19 nakrecona jest tulejka 15 polaczona za pomoca gwintu ze sruba 16, na której osadzony jest M trzpien 17. W tulejce 15 pod katem 30° symetrycz¬ nie na obwodzie wywiercone sa otwory 18 umoz¬ liwiajace równomierny natrysk emulsji smarow¬ niczej na wewnatrzna powierzchnie rury. Na dru¬ gim koncu kazdego z dragów trzpieniowych 19 na- M krecona jest glowica 19, wewnatrz której umiesz¬ czony jest zawór 29, uszczelniony za pomoca tu¬ lejki 21 i uszczelek 22. Do tylnej czesci zaworu 29 nakrecona jest glówka 23, w której osadzona jest sprezyna 24 do zamykania zaworu 29. Z boku 34 w glowicy 19 przed grzybkiem zaworu 29 zamoco¬ wana jest koncówka 25 sluzaca do doprowadza¬ nia do zaworu 29 emulsji smarowniczej. Do kon¬ cówki tej emulsji doprowadzona zostaje ze zbior¬ nika 26 poprzez pompe 27 i uwidoczniony na ry- 35 sunku przewód.Na koncu tylnej lawy ciagarki znajduje sie pro¬ wadnica, w której umieszczony jest suwak 28 po¬ laczony ciegnem 29 (fig. 9) i dzwignia dociskajaca 39 (fig. 8), umieszczona w przedniej czesci tylnej 4Q lawy ciagarki. Za prowadnica suwaka 28 na koncu tylnej lawy umocowany jest zderzak 31.W srodkowej czesci ciagarki na oporze matryco¬ wym 32 umiejscowione jest urzadzenie do nakla¬ dania rury na drag trzpieniowy 19. Do napedu 45 tego urzadzenia sluzy silnik elektryczny 33, który za pomoca dwóch sprzegiel elastycznych 34, 35 oraz skrzyni przekladniowej 36 przenosi obroty na walek 37. Na walku tym osadzone jest klinowo kolo zebate 38 zazebione za pomoca dwóch kól po- 50 srednich 39 z kolem zebatym 49, na osi którego osadzona jest górna rolka 41 do przesuwu nakla¬ danej rury. Na koncu walka 37 osadzona jest dol¬ na rolka 41 do przesuwu rury. Rolki 41 maja okladzine gumowe, zwiekszajaca powierzchnie sty- 55 ku rolek z rura. Kola zebate 38, 39, 49 umieszczo¬ ne sa w korpusie, skladajacym sie z nieruchomej dolnej czesci 42 i ruchomej górnej czesci 43.Obydwie czesci 42, 43 polaczone sa wahliwie za pomoca osi 44 i sprezyny 45. Do górnej czesci 43 w korpusu przyspawana jest dzwignia 46, przezna¬ czona do dociskania górnej rolki 41 w dolne po¬ lozenie w trakcie nakladania rury na drag trzpie¬ niowy 19. Samoczynny powrót rolki 41 w górne polozenie nastepuje pod wplywem naciagu spre- w zyny 45.5 Dzialanie ciagarki wedlug wynalazku przedsta¬ wione jest ponizej.Koniec rury znajdujacej sie w zasobniku 5 na¬ kladany jest na drag trzpieniowy 10, a nastepnie wkladany pomiedzy obracajace sie napedzane rol¬ ki 41. Za pomoca docisku dzwigni 46 nastepuje docisniecie górnej rolki 41 do powierzchni rury, co na skutek obrotu obu rolek 41 i sil tarcia wy¬ stepujacych pomiedzy powierzchniami powoduje przesuwanie sie rury i nalozenie jej na drag trzpieniowy 10.W trakcie nakladania rury na trzpien 17 draga 10 glówka Z3 zaworu 20 jest naciskana przez zde¬ rzak 31, co powoduje otwarcie zaworu 20 i przy¬ plyw emulsji smarowniczej poprzez ten zawór oraz kanal w dragu trzpieniowym 10 do tulejki 15.Z tulejki 15 poprzez otwory 18 emulsja natrysku¬ je równomiernie wewnetrzna powierzchnie rury podczas calego ruchu nakladania jej na drag trzpieniowy 10.Poprzez przycisniecie wlacznika elektrycznego silownika elektro-hydraulicznego 13 nastepuje ruch dzwigni 11 wahacza 8 i jego przesuniecie tak, aby wyciecie 9, w którym znajduje sie ten drag trzpieniowy 10, na którym nalozona jest rura, znalazlo sie w osi ciagadla. Nastepnie za pomoca recznego ruchu dzwignia dociskowa 30 poprzez ciegno 29 suwaka 28 powoduje sie. docisniecie glówki 23 suwakiem 28 i wprowadzenie draga trzpieniowego 10 wraz z trzpieniem 17 w przed¬ nie polozenie, w którym zaostrzony koniec rury umieszczony zostaje w otworze ciagadla. Po za¬ kleszczeniu konca rury za pomoca znanych szczek w wózku 4 i jego zaczepienie w lancuchu 2, na¬ stepuje ciagnienie rury. Przez docisk suwaka 28 na glówke 23 zaworu 20 nastepuje identyczne jak w tylnym polozeniu otwarcie zaworu 20 i smaro¬ wanie wewnetrznej powierzchni rury, podczas jej ciagnienia.W trakcie ciagnienia rury nastepna rura z za¬ sobnika 5 jest w identyczni sposób nakladana na drugi drag trzpieniowy 10. Po zakonczeniu ciag¬ nienia pierwszej rury poprzez przycisniecie wlacz¬ nika elektrycznego drugiego silownika elektro-hy¬ draulicznego 13 nastepuje ruch dzwigni 11 waha¬ cza 8 tak, aby drugie wyciecie 9 wahacza 8 wraz z umieszczonym w wycieciu tym drugim dragiem trzpieniowym 10 i nalozona nastepna rura znalaz¬ lo sie w osi ciegadla, po czym powtarza sie opi¬ sany wyzej cykl ciagnienia rury. PL