Pierwszenstwo: Opublikowano: 23.XI.1965 (Pili 752) 24.XI.1964 Szwajcaria 18. III. 1967 52841 KI. 47 a 33M MKP «-e«T fMl 33/yif Twórca wynalazku i inz. Hans Oetiker, Horgen (Szwajcaria) wlasciciel patentu Zacisk pierscieniowy lub tasmowy i sposób jego napinania Przedmiotem wynalazku jest zacisk pierscienio¬ wy lub tasmowy i sposób jego napinania.Zaciski pierscieniowe stosuje sie do zaciskania i mocowania weza na zlaczce.Znane sa zaciski zamkniete pierscieniowe majace jedno lub wiecej uszek, które stanowia prostokatne wygiecia tasmy. Na waz, który ma byc zalozony na zlaczce, nasuwa sie wiekszy nieznacznie piers¬ cien z takim uszkiem. Za pomoca obcegów, które zaklada sie w narozach stanowiacych przejscia z ksztaltu pierscienia na ksztalt uszka, sciska sie uszko z odksztalceniem plastycznym tak, iz pozo¬ staja one styczne do pierscienia. W ten sposób pierscien dzieki skróceniu obwodu zostaje zacis¬ niety na wezu. Taki zabieg roboczy jest nadzwy¬ czaj prosty w porównaniu z zaciskami srubowymi, równiez stosowanymi w tym celu. Zaciski pierscie¬ niowe tylko z jednym uszkiem moga byc stoso¬ wane w stopniu ograniczonym ze wzgledu na znacz¬ ne sciaganie ich obwodu przy duzych srednicach.Na ogól moga byc uzyskiwane tylko ograniczone zakresy naprezen. W przypadku wiekszych srednic stosuje sie kilka uszek rozmieszczonych na obwo¬ dzie mozliwie równomiernie.W ostatnich czasach zachodzi koniecznosc stoso¬ wania zacisków majacych w miare moznosci tylko jedno miejsce napinania. Wymagania takie sa sta¬ wiane np. w przemysle lotniczym i samochodowym, gdzie zlacza wezowe musza byc zakladane w miej¬ scach trudno dostepnych. W tym przypadku zda¬ rza sie najczesciej, ze nie mozna znalezc dostepu obcegami w innych miejscach niz tylko w jednym miejscu napinania. Z innych przyczyn staje sie poza tym konieczne dodatkowe zwiekszenie drogi 6 zaciskania. Czesto jest konieczne wyposazenie zlacz¬ ki w zgrubienie, na które ma byc zalozony waz z nasunietym uprzednio zaciskiem, aby uniemozli¬ wic zaslizgiwanie sie zacisnietego weza, gdy wy¬ stepuja wysokie cisnienia robocze zacisk pierscie- 10 niowy powinien dawac mozliwosc scisniecia sred¬ nicy wiecej niz o podwójna wysokosc zgrubienia.Z tego powodu skrócenie pierscienia powinno byc wieksze. Potrzebne to jest równiez wtedy, gdy w przypadku wiekszych srednic weza nalezy sto- 15 sowac kilka równomiernie rozmieszczonych miejsc zaciskowych (uszek) i wtedy dostep musi byc rów¬ niez mozliwy z odwrotnej strony.Wynalazek umozliwia spelnienie wymagania do¬ brego dostepu i zwiekszonej mozliwosci sciagania. 20 Wynalazek polega na tym, ze pierscien lub tas¬ ma przynajmniej w jednym miejscu ma dwu lub wielogarbne faliste wygiecie.Wynalazek jest objasniony blizej na przykladach' wykonania przedstawionych na rysunku. Fig. 25 1—przedstawia pierscien z wygieciem dwugarbhym, fig. 2—powstawanie uszka koronkowego, fig. 3a, b, c—przedstawiaja powstawanie uszka podwójnego, fig. 4a, b, przedstawiaja wygiecie wzmocnione, fig. 5— przedstawia garb prostokatny, fig. 6— garb so ostry, fig. 7—a, b przedstawiaja specjalny zacisk, 5284152841 fig. 8a, b przedstawiaja wygiecie trójgarbne o ksztalcie falistym.Fig. 1 przedstawia zamkniety pierscien 1 naj¬ lepiej ze stali o dobrych wlasnosciach odksztalca¬ nia. W jednym miejscu wewnatrz kata a pierscien ma wygiecie zlozone z dwóch garbów 2 i 3. Garby maja ksztalt pólkolisty. Przejscie garbów w miej¬ scach 2a i 3b w ksztalt kolisty pierscienia ma maly promien zaokraglenia tak, iz powstaja za¬ okraglone naroza. W tych narozach zaklada sie przy sciaganiu pierscienia narzedzie np. obcegi.Miedzy garbami znajduje sie czesc srodkowa 4 le¬ zaca w przyblizeniu na linii pokrywajacej sie z pierscieniem kolowym. Równiez i w tym miej¬ scu w przejsciach miedzy garbami i czescia srod¬ kowa sa zachowane male promienie krzywizny, aby byla mozliwosc zalozenia obcegów równiez tyl¬ ko na jednym garbie i scisniecia tylko tego jedne¬ go garbu.Korzystne okazaly sie nastepujace wymiary: W przypadku zamknietego pierscienia o srednicy no. 30 mm i grubosci tasmy 0,8 mm odstep od 2a do 3b wynosi w stanie jeszcze nie zacisnietym oko¬ lo 13,5 mm przy szerokosci garbu okolo 5 mm.W stanie zacisnietym odstep ten od 2a do 3b moze byc zmniejszony do 4 mm lub do jeszcze mniejszej wartosci. Odstep a na fig. 2 wynosi 2,5 mm i mniej, wobec czego obwód pierscienia skraca sie o 9,5 mm a srednica pierscienia srednio o 3 mm.Sciaganie wygiec moze byc dokonywane w roz¬ maity sposób. Wedlug pierwszego sposobu mozna zakladajac obcegi w narozach 2a lub 3b sciagac jednoczesnie obydwa garby (fig. 2). Pierscien od¬ ksztalca sie wówczas do postaci, która mozna okre¬ slic jako postac koronkowa. Pierwotne naroza 2a i-3b moga byc wówczas zblizone mniej niz na sze¬ rokosc garbu.Wedlug innego sposobu mozna przy pomocy ob¬ cegów sciagnac najpierw jeden garb a nastepnie obydwa garby jednoczesnie (fig. 3a, b, c). Obcegi zaklada sie najpierw w miejscach 2a lub 2b wedlug fig. 3a i sciaga sie garb. Nastepnie zaklada sie je w miejscach 2a i 3b wedlug fig. 3b i sciaga sie obydwa garby. Otrzymuje sie przy tym ksztalt po¬ dwójnego uszka wedlug fig. 3c. Sciagalnosc jest przy tym nieco mniejsza niz w przypadku uszka koronkowego. Pozostaje natomiast srodkowa pier¬ wotnie prawie prosta czesc 4 przy uszku na po¬ wierzchni weza, w zasadzie na luku pierscienia.Ma to te zalete, ze powierzchnia weza nie moze byc wypchnieta i wobec tego unika sie niebez¬ pieczenstwa powstania miejsc przeciekania.Szczególnie korzystnym ksztaltem garbów jest ksztalt kolowy wedlug fig. 1, przy czym zgiecie w narozach 2a powinny byc bardzo ostre o malym promieniu krzywizny przynajmniej trzykrotnie mniejszym niz promien garbu. Srodkowa czesc 4 jest mozliwie prosta a przy tym moze byc celowe dodatkowe wzmocnienie srodkowej czesci, co mozna uzyskac przez zastosowanie w tej czesci wytloczen lub zeberek. Takie wytloczenia moga przebiegac w kierunku obwodowym w postaci rowków (fig. 4a, 4b).Moga byc równiez zastosowane wytloczenia ko¬ lowe. Równiez i na samych garbach moga byc umieszczone wytloczenia lub zeberka. Ksztalt gar¬ bu moze byc równiez w przyblizeniu prostokatny o zaokraglonych narozach (fig. 5). Celowe jest rów¬ niez stosowanie bardziej ostrego ksztaltu np, ksztal- 5 tu parabolicznego lub sinusoidalnego (fig. 6).Dla zaciskania wezy o wiekszej srednicy, kiedy wykonanie specjalnych pierscieni nie oplaca sie, mozna stosowac w znany sposób oddzielny element zaciskowy wedlug fig. 7a, 7b. Takie elementy za- io ciskowe 15 stosuje sie lacznie z tasma 16 w ten spo¬ sób, ze kawalek tasmy o mniejszej dlugosci za¬ opatruje sie na koncach w zaczepy 15a a po srodku w garby 2, 3. Zaczepy moga byc wpuszczone do otworów perforacji 16a na tasmie (fig. 7a, 7b). Naj- 15 lepiej jest, gdy obydwa konce tasmy 16b obcina sie tak, zeby siegaly pod same garby. Dzieki temu unika sie równiez wybrzuszenia materialu weza.Najlepiej jest, gdy stosuje sie tutaj ksztalt koron¬ kowy. 20 Mozna równiez stosowac w miejscach wygiecia wiecej niz dwa garby. Mozna np. stosowac trzy garby wedlug fig. 8a i 8b. Sciaganie odbywa sie najlepiej tak, jak w przypadku podwójnego uszka wedlug fig. 3a, b, c. Najlepiej jest stosowac przy 25 tym specjalne obcegi, które nie pozwalaja ponad¬ to, zeby srodkowe czesci 4 i 14 wyginaly sie. Jak stwierdzono doswiadczalnie mozna przy tym zaci¬ skac najpierw dwa zewnetrzne uszka a nastepnie wszystkie trzy uszka. Uszko koronkowe wedlug 80 fig. 2 moze byc scisniete plasko przez scisniecie w kierunku promieniowym na osi symetrii. Otrzy¬ muje sie wówczas bardzo malo wystajacy grzbiet i bardzo maly rozstaw zacisku uszek wedlug fig. 2a.Jako inne zastosowanie mozna wymienic zwia- 35 zywanie wiazek wezy, rur, kabli elektrycznych itd.Mozna przy tym stosowac pierscienie zamkniete lub zacisk lacznie z tasma perforowana wedlug fig. 7a, 7b.W przypadku napinania tasm np. wiekszej dlu¬ gosci mozna stosowac w kilku miejscach wielo- garbne wygiecia, dla uzyskania szczególnie duzej sciagalnosci. Zacisk taki mozna stosowac równiez do innych celów, gdzie jest wymagana duza sciagal¬ nosc. Mozna np. wyposazac uchwyty kablowe i ru¬ rowe (fig. 10) w wygiecia wielogarbne. Tasma 30 z poprzecznymi szczelinami 31 jest zawieszona na szynie nosnej 32 i podtrzymuje rure lub kabel 33.Zastosowane sa tu w miejscach wewnatrz kata a dwugarbne faliste wygiecia. Przez zacisniecie tych wygiec 34 rure mozna docisnac do szyny 32.Fig. 11 — przedstawia zastosowanie zicisku pier¬ scieniowego, np. wedlug fig. 1, na zlaczce 21 ze zgrubieniem 22. Zacisk pierscieniowy 1 jest w tym 55 przypadku zalozony od strony weza poprzez zgru¬ bienie na miejsce zaciskania, jak pokazano na ry¬ sunku. 40 45 50 60 65 PL