Opublikowano: 8JII.1967 52817 KI. 8 i, 5 MKP D 06 1 2M& y-L ufelprrrl Wspóltwórcy wynalazku: inz. Jadwiga Galkiewicz, inz. Feliks Skierzyn- ski, inz. Tadeusz Andrzejewski Wlasciciel patentu: Rudzka Farbiarnia i Wykonczalnia „Pierwsza", Lódz (Polska) Sposób usuwania zanieczyszczen z surowych tkanin z wlókna poliamidowego, wiskozowego i wlókna z octanu celulozy Przedmiotem wynalazku jest sposób usuwania zanieczyszczen z surowych tkanin z wlókna polia¬ midowego, wiskozowego i wlókna z octanu celu¬ lozy.Podczas przedzenia i tkania materialów z wyzej wymienionych wlókien, tkaniny te ulegaja róznego rodzaju zanieczyszczeniom, które nalezy usunac w czasie procesów wykonczalniczych. Do tego celu zwykle stosuje sie wrzace kapiele zawierajace ty¬ powe srodki piorace, np. mydlo. Tego rodzaju ka¬ piele piorace nie zawsze spelniaja swe zadanie, wskutek czego obniza sie jakosc zarówno gladko barwionych, jak i drukowanych tkanin.Dodawanie do typowych kapieli pioracych róz¬ nych znanych srodków jonowoczynnych lub jono¬ wo nieczynnych równiez nie calkowicie spelnia swe zadanie.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wspom¬ nianych trudnosci przy usuwaniu zanieczyszczen z tkanin z wlókna poliamidowego, wiskozowego i wlókna z octanu celulozy przez zastosowanie specjalnej technologii procesu prania.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze za¬ nieczyszczona tkanine napawa sie w temperaturze pokojowej kapiela wodna zawierajaca w 100 cze¬ sciach wagowych 10—20 czesci wagowych mydla oleinowo-trójetanoloaminowego w rozpuszczalniku organicznym szeregu acyklicznego, 10—20 czesci wagowych mieszaniny mydla potasowo-oleinowe¬ go z wysokowrzacym rozpuszczalnikiem organicz- 15 20 30 nym, 2—3 czesci wagowe kondensatu chlorku kwa¬ su oleinowego z N-metylotauryna, po czym tak napojona tkanine poddaje sie lezakowaniu w cia¬ gu okolo 24 godzin, a nastepnie pierze we wrzacej kapieli wodnej zawierajacej w 1 litrze 3—4 g my¬ dla marsylskiego, 2—3 g sody kalcynowanej oraz 4—6 g mydla potasowo-oleinowego oraz wysoko- wrzacego rozpuszczalnika organicznego.Podczas lezakowania tkaniny skladniki zawarte w kapieli napawajacej przenikaja doglebnie we¬ wnatrz wlókna rozpuszczajac i emulgujac jedno¬ czesnie zanieczyszczenia wlókien, bez dodatkowe¬ go obciazenia maszyn wykonczalniczych, po czym zanieczyszczenia tkanin sa stosunkowo latwo z nich usuwane podczas procesu prania.Do prania tkanin z wlókna octanowego, oraz z tkanin z domieszka przedzy metaloplastycznej, stosuje sie wodna kapiel pioraca o temperaturze okolo 50°C zawierajaca 2—3 g/l kondensatu chlor¬ ku kwasu oleinowego z N-metylotauryna lub so¬ dowa pochodna estru siarkowego mieszaniny alko¬ holi oleinowego i cetylowego.W celu usuniecia plam rdzawych, po lezakowa¬ niu, wypraniu i po wyplukaniu tkaniny woda traktuje sie ja kapiela wodna o temperaturze oko¬ lo 50 °C, zawierajaca 4—6 g/l kwasu szczawiowego.W razie stwierdzenia na tkaninie zanieczyszczen, zywicowatych, do wodnej kapieli napawajacej do¬ daje sie 1—2% wagowych olejku terpentynowego uprzednio w niej zemulgowanego. 5281752817 3 Tkanine pozbawiona zanieczyszczen sposobem wedlug wynalazku poddaje sie nastepnie dalszym znanym procesom wykonczalniczym, barwieniu lub drukowaniu i apreturowaniu.Ilosciowy sklad wyzej wymienionych skladników 5 w kapieli napawajacej jest zalezny od stopnia za¬ nieczyszczenia traktowanych tkanin.Przyklad I. Tkanine z wlókna poliamidowe¬ go o srednim stopniu zanieczyszczenia napawa sie w temperaturze pokojowej roztworem wodnej ka- 10 pieli zawierajacej w 100 czesciach wagowych 10 czesci wagowych mydla potasowo-oleinowego oraz wysokowrzacego rozpuszczalnika organiczne¬ go („Lavon M"), 10 czesci wagowych mydla olei¬ nowo-trójetanoloaminowego w rozpuszczalniku or- 15 ganicznym szeregu acyklicznego — anionoczynnego („Lavon FT") i 2,5 czesci wagowych kondensatu chlorku kwasu oleinowego z N-metylotauryna „Sa- pogen T". Po odzeciu tkaniny do zawartosci oko¬ lo 40% roztworu napawajacego w stosunku do 2o wagi tkaniny, nawija sie ja na walek i poddaje sie lezakowaniu w zwyklej temperaturze na okres okolo 24 godzin.Nastepnie tkanine pierze sie we wrzacej kapieli wodnej zawierajacej 4 g/l mydla marsylskiego, 25 2 g/l sody kalcynowanej oraz 5 g/l mydla potaso¬ wo-oleinowego oraz wysokowrzacego rozpuszczal¬ nika organicznego w ciagu okolo 4 godzin. Tak wy¬ prana tkanine plucze sie ciepla woda, a nastepnie woda zimna, odzyma i poddaje dalszym procesom 30 wykonczalniczym.Przyklad II. Tkanine z wlókna poliamido¬ wego o wiekszym stopniu zanieczyszczenia, zawie¬ rajaca plamy zywiczne, napawa sie w temperatu¬ rze pokojowej wodnym roztworem kapieli zawie¬ rajacej w 100 czesciach wagowych 15 czesci wago¬ wych mydla potasowo-oleinowego oraz wysoko¬ wrzacego rozpuszczalnika organicznego, 15 czesci wagowych mydla oleinowo-trójetanoloaminowego w rozpuszczalniku organicznym szeregu acyklicz- 4Q nego — anionoczynnego, 3 czesci wagowe konden¬ satu chlorku kwasu oleinowego z N-metylotaury¬ na, oraz 2 czesci wagowe olejku terpentynowego, po czym postepuje sie dalej, jak podano w przy¬ kladzie I.Przyklad III. Tkanine poliamidowa o duzym stopniu zanieczyszczenia, zawierajaca plamy zywi¬ czne i plamy rdzawe, napawa sie w temperaturze pokojowej wodnym roztworem kapieli zawieraja¬ cej w 100 czesciach wagowych 20 czesci wagowe 50 mydla potasowo-oleinowego oraz wysokowrzacego rozpuszczalnika organicznego, 20 czesci wagowe mydla oleinowo-trójetanoloaminowego w rozpusz¬ czalniku organicznym szeregu acyklicznego-anio- noczynnego, 3 czesci wagowe kondensatu chlorku kwasu oleinowego z N-metylotauryna i 2 czesci 5° wagowe olejku terpentynowego. Po odlezakowaniu tkaniny, jej wypraniu i wyplukaniu, tkanine te traktuje sie w temperaturze okolo 50°C roztworem wodnym zawierajacym 5 g/l kwasu szczawiowego w ciagu okolo 30 minut. Nastepnie tkanine plucze 60 sie, odzyma i poddaje dalszym procesom wykon¬ czalniczym.Przyklad IV, Tkanine poliamidowa o sred¬ nim stopniu zanieczyszczenia, napawa sie w tem- w 45 peraturze pokojowej wodnym roztworem kapieli zawierajacej w 100 czesciach wagowych 10 czesci wagowych mieszaniny mydla z rozpuszczalnikiem tluszczów, 10 czesci wagowych mydla potasowo- -oleinowego oraz wysokowrzacego rozpuszczalnika organicznego „Imerol S" i 2 czesci wagowe kon¬ densatu chlorku kwasu oleinowego z N-metylota¬ uryna, a po odlezakowaniu postepuje sie wedlug przykladu I.Tkaniny z wlókien wiskozowych traktuje sie w sposób identyczny jak tkaniny z wlókna polia¬ midowego1.Przyklad V. Tkanine z wlókien z octanu ce¬ lulozy, o duzym stopniu zanieczyszczenia napawa sie w temperaturze pokojowej wodnym roztworem kapieli zawierajacej w 100 czesciach wagowych 15 czesci wagowych mieszaniny mydla z rozpusz¬ czalnikiem tluszczów, 15 czesci wagowych mydla potasowo-oleinowego oraz rozpuszczalnika wysoko¬ wrzacego organicznego oraz 3 czesci wagowe kon¬ densatu chlorku kwasu oleinowego z N-metylota¬ uryna. Po odlezakowaniu w ciagu okolo 24 godzin tkanine pierze sie w kapieli zawierajacej 2 g/l so¬ dowa pochodna estru siarkowego mieszaniny alko¬ holi oleinowego i cetylowego w temperaturze oko¬ lo 50°C w ciagu jednej godziny. Po wypraniu tka¬ niny plucze sie ja w wodzie cieplej, nastepnie zi¬ mnej i poddaje dalszym procesom wykonczalni¬ czym. Tkaniny z wlókna z octanu celulozy, w któ¬ rych wystepuja rdzawe zanieczyszczenia, po kapie¬ li pioracej, i wyplukaniu, traktuje sie dodatkowa kapiela wodna zawierajaca 5 g/l kwasu szczawio¬ wego w temperaturze 50°C w ciagu 1 godziny.Tkaniny z wlókien metaloplastycznych traktuje sie identycznie jak tkaniny z wlókien z octanu ce¬ lulozy. PL