Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.IX.1965 (P 110 992) 18. III. 1967 52729 KL. 42 q, 2/65 MKP G05d l^/it Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Stanislaw Checinski, mgr inz. Henryk Szczegodzinski, mgr inz. Antoni Rosseger Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Uklad polaczen dwupolozeniowego regulatora temperatury z przetwornikiem termoelektrycznym Przedmiotem wynalazku jest dwupolozeniowy regulator temperatury z przetwornikiem termo¬ elektrycznym, sluzacy do utrzymania temperatury na zadanym poziomie lub wedlug zadanego pro¬ gramu. Zastosowanie tego regulatora pozwala na zastapienie dotychczas stosowanych" urzadzen regu¬ lujacych z przetwornikiem termoelektrycznym, opartych na porównujacych ukladach elektrome¬ chanicznych.Dotychczas do regulacji temperatury stosowano w wiekszosci przypadków regulatory z przetworni¬ kiem termoelektrycznym, jak na przyklad regula¬ tor z opadajacym palakiem, indukcyjno-elektro- niczny, pojemnosciowo-elektroniczny, ze swietlna kontrola polozenia wskazówki. Czlony porównujace tych regulatorów wykonane sa w postaci przyrza¬ dów wychylowyeh. Wada ich jest znaczna ilosc czesci ruchomych, latwo podlegajacych zacinaniu sie, wrazliwych na drgania ze wzgledu na ich delikatna budowe, podyktowana mala moca sygna¬ lu sterujacego.Dotychczas stosowane wzmacniacze magnetyczne parzystych harmonicznych jako czlony porównu¬ jace w regulatorach, pracuja w poblizu punktu zerowego. Pracujacy w ten sposób wzmacniacz magnetyczny parzystych harmonicznych ma sto¬ sunkowo duza stala czasowa i znaczny zaklócajacy wplyw histerezy przy wystepujacych w tym przy¬ padku malych sygnalach sterujacych.Wymienionych wad nie ma uklad regulatora wedlug wynalazku, którego istota polega na wy¬ eliminowaniu elektromechanicznego ukladu porów¬ nujacego, a zastosowaniu zamiast niego wzmacnia¬ cza magnetycznego parzystych harmonicznych z od- 5 powiednio dobranym i automatycznie utrzymanym zakresem pracy. Wyjscie wzmacniacza magnetycz¬ nego parzystych harmonicznych polaczone jest ze _ wzmacniaczem tranzystorowym pradu zmiennego o duzej stabilnosci wspólczynnika wzmocnienia. Ze io wzmacniaczem tranzystorowym polaczony iest prze¬ rzutnik poziomujacy, którego Jraaniem jest sko¬ kowa zmiana stanu, przy scisle okreslonym progu napieciowym. W zaleznosci od stanu przerzutnika zostaje wlaczony lub wylaczony czlon wykonawczy, który steruje obiektem regulowanym. Na rysunku przedstawiony jest w postaci schematu blokowego uklad regulatora wedlug wynalazku.W sklad ukladu blokowego regulatora, wedlug wynalazku, wchodzi zródlo napiec stabilizowanych i, przetwornik termoelektrycznych 2 do pomiaru tem¬ peratury, wzmacniacz magnetyczny parzystych harmonicznych 3 jako uklad porównujacy, tran¬ zystorowy wzmacniacz pradu zmiennego 4, prze- rzutnik poziomujacy 5, czlon wykonawczy 6, uklad programowania lub nastawiania temperatury 7, uklad automatycznej stabilizacji zakresu pracy wzmacniacza magnetycznego parzystych harmo¬ nicznych 8. Obiektem regulacji jest piec 9.Napiecie stale z przetwornika termoelektryczne¬ go 2 jest porównywane z napieciem ukladu pro- 15 20 25 527295 52729 6 gramowania 7 lub nastawiania temperatury we wzmacniaczu parzystych harmonicznych 3. Poza tym do wzmacniacza magnetycznego parzystych harmonicznych zostal dolaczony uklad 8, stabili¬ zujacy automatycznie zakres, w którym ma praco¬ wac wzmacniacz magnetyczny. Stabilizacje te uzyskuje sie w dobranym zakresie *n skutek za¬ stosowania silnego, ujemnego sprzezenia zwrotnego z okreslonym progiem nieczulosci. Wyjscie wzmac¬ niacza tranzystorowego 4 jest polaczone z ukladem automatycznej stabilizacji zakresu pracy oraz z przerzutnikiem poziomujacym 5. Przerzutnik po¬ ziomujacy 5, dzialajac jako element o skokowej zmianie stanu, zalacza poprzez czlon wykonaw¬ czy 6 piec 9, z chwila, gdy czlon ukladu porównu¬ jacego wykazuje, ze temperatura w piecu jest nizsza od temperatury zadanej. Z chwila, gdy temperatura w piecu wzrastajac, przekracza war¬ tosc zadana, proces przebiega odwrotnie i piec 9 jest wylaczony. Regulacja temperatury odbywa sie w poblizu tego samego punktu pracy, na charakte¬ rystyce wzmacniacza magnetycznego parzystych harmonicznych 2 i na skutek zastosowania ukladu automatycznej stabilizacji zakresu pracy 8 wszel- 10 n kie uszkodzenia obwodów sterujacych nie powo¬ duja zmian tego punktu. PL