Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urza¬ dzenie do dozowania substancji sproszkowanych zwlaszcza toksycznych zlozone z nieruchomej tar¬ cza, z zespolu komór dozujacych oraz przylega¬ jacych do niej obustronnie dwóch tarcz rucho¬ mych, z których jedna jest polaczona z zasobni¬ kami substancji dozowanej, a druga jest wypo¬ sazona w zespól otworów otwierajacych komory dozujace.Znane sa urzadzenia do dozowania substancji toksycznych wyposazone w szczelnie zamykana ko¬ more dozujaca, utworzona w poruszanym ruchem postepowo-zwrotnym trzpieniu, jednak zasadni¬ cza ich wada jest ich ograniczona wydajnosc, zwiazana z dozowaniem jednej porcji przy kaz¬ dym ruchu roboczym urzadzenia oraz zwiazane z uszczelnieniem trzpienia opory ruchu powodujace wydzielanie sie ciepla i zmniejszanie szczelnosci komory dozujacej.Znane sa równiez urzadzenia dozujace wyposa¬ zone w zespól trzpieni i komorami dozujacymi umieszczonych przesuwnie na obwodzie tarczy i uruchamianych kolejno za pomoca krzywki, jed¬ nak ich szczelnosc jest jeszcze mniejsza wskutek trudnosci hermetycznego napelniania poszczegól¬ nych komór proszkiem tak, ze znajduja one prak¬ tycznie zastosowanie prawie wylacznie do dozo¬ wania cieczy.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa urzadze¬ nie do dozowania substancji w postaci proszku 10 15 20 25 30 2 wedlug wynalazku, wyposazone w nieruchoma tar¬ cze z zespolem komór dozujacych oraz przylega¬ jace do niej szczelnie dwie tarcze ruchome z któ¬ rych jedna jest polaczona szczelnie z zasobnikami substancji dozowanej, a druga zaopatrzona w ze¬ spól otworów polaczonych korzystnie z lejkami zasypowymi z sluzacych do zamykania oraz otwie¬ rania komór dozujacych. Dzieki temu uzyskuje sie mozliwosc równoczesnego napelniania duzej ilosci ampulek lub fiolek dozowana substancja, która wskutek szczelnosci komór dozujacych uzyskanej przez dokladne doszlifowanie lub dotarcie oraz uszczelnienie labiryntowe wspólpracujacych po¬ wierzchni tarcz nie przedostaje sie na zewnatrz urzadzenia. Dzieki temu urzadzenie wedlug wyna¬ lazku nadaje sie zwlaszcza do dozowania substan¬ cji toksycznych.Ponadto urzadzenie wedlug wynalazku charak¬ teryzuje sie prosta konstrukcja, która z jednej strony zmniejsza znacznie jego koszty w porów¬ naniu do znanych urzadzen, a z drugiej umozli¬ wia — pelna automatyzacje procesu dozowania.Tarcze urzadzenia dozujacego wedlug wynalazku sa korzystnie polaczone z wibratorem eliminujac osadzanie sie sproszkowanej substancji na scian¬ kach komór dozujacych i przewodów doprowadza¬ jacych, a tym samym znacznie zwiekszajac doklad¬ nosc dozowania.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie 5252052520 3 wedlug wynalazku w przekroju osiowym, fig. 2 — to samo urzadzenie w przekroju poziomym wzdluz linii AA na fig. 1, a fig. 3, 4 i 5 — wzajemne po¬ lozenie tarcz urzadzenia w kolejnych fazach jego pracy, to jest w trakcie zasypywania komory do¬ zujacej, zamykania jej i napelniania proszkiem ampulek.Urzadzenie do dozowania substancji w postaci proszków wedlug wynalazku sklada sie z nastepu¬ jacych podstawowych zespolów, z zespolu zasypu¬ jacego, zespolu dozujacego, zespolu otwierajacego komory dozujace oraz z zespolu wstrzasowego.Zespól zasypujacy sklada sie z tarczy 1 osadzo¬ nej obrotowo na osi 2 oraz z przymocowanych do niej zasobników 3, substancji dozowanej 4, zam¬ knietych szczelnie za pomoca pokryw 5 i polaczo¬ nych z otworami wysypowymi 7 tarczy 1. Tarcza 1 jest ponadto wyposazona w urzadzenie napedowe w postaci polaczonego z nia wienca zebatego 8, za¬ zebiajacego sie z kolem napedowym 9, które ob¬ raca kazdorazowo ja o kat równy katowi srodko¬ wemu miedzy zbiornikami 4 (w przykladowym rozwiazaniu przedstawionym na rysunku o kat 180°C).Zespól dozujacy urzadzenia sklada sie z nieru¬ chomej tarczy 10, zaopatrzonej w zespól umiesz¬ czonych w jednakowej odleglosci od jej osi 12 otworów 11 tworzacych komory dozujace. Jest ona przy tym osadzona korzystnie na wspólnej osi z tarcza 1 zespolu zasypujacego i tarcza 13 zespolu otwierajacego. W celu mozliwosci regulacji po¬ jemnosci komór dozujacych tarcza 10 jest wyposa¬ zona korzystnie w zespól wymiennych osadzonych w jej otworach 11 tulei 14 o grubosci tak dobra¬ nej, ze objetosci ich wewnetrznego otworu odpo¬ wiada zadanej pojemnosci dozy. Odleglosci 1 mie¬ dzy osiami sasiednich otworów 11 komór dozuja¬ cych sa przy tym wieksze od podwójnej srednicy d tych komór.Tarcze 1, 10 i 11 sa ponadto wyposazone w ze¬ spól przykladowo przedstawionych na rysunku pierscieniowych wystepów 15 i rowków 16, w któ¬ re wchodza odpowiednie wystepy i rowki wspól¬ pracujacych tarcz tworzac uszczelnienie labiryn¬ towe, zapewniajace calkowita szczelnosc komór dozujacych 11.Zespól otwierajacy sklada sie z tarczy 13 osadzo¬ nej na trzpieniu 2, z mozliwoscia obrotu o niewiel¬ ki kat srodkowy odpowiadajacy przesunieciu ob¬ wodowemu tej tarczy o odleglosc równa polowie podzialki miedzy otworami 11. Tarcza 13 jest wy¬ posazona w zespól otworów 17, które w jednym z jej polozen pokrywaja sie z otworami 11 komór dozujacych (fig. 1 i 5), a w drugim — zamykaja wspomniane otwory, przy czym srednica tych otworów 17 jest nieco mniejsza od srednicy otwo¬ rów 11 komór dozujacych, zas w dolnej czesci sa one polaczone z lejkami 18, ulatwiajacymi zsypy¬ wanie dozowanej substancji do ampulek lub fio¬ lek 19.Zespól wstrzasowy urzadzenia sklada sie z umieszczonego przesuwnie w lozysku 29 stojaka 30, trzpienia 12, na którym sa osadzone tarcze 1, 10 i 13 z urzadzenia dociskajacego, zlozonego w przy¬ kladowym rozwiazaniu przedstawionym na rysun- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 ku ze sruby 20 i nakretki 21 z dzwignia 22 oraz z wibratora mimosrodowego. Wibrator ten jest zlo¬ zony z walu 23 napedzajacego przez silnik elek¬ tryczny za posrednictwem przekladni klinowo-pa- sowej 24, z krzywki mimosrodowej 25 wspól¬ pracujacej ze zderzakiem 26 trzpienia 2 oraz ze sprezyny 27, na której opiera sie zderzak za po¬ srednictwem talerza 28.Dzialanie opisanego powyzej urzadzenia do do¬ zowania substancji proszkowanej zwlaszcza tok¬ sycznej jest nastepujace.Po wlaczeniu silnika elektrycznego napedzaja¬ cego kolo zebate 9 nastepuje obrót wienca zebate¬ go 8 i polaczonej z nim tarczy 1 zespolu zasypuja¬ cego o kat 180°. W trakcie tego ruchu substancja 4 wypelniajaca zbiorniki 3 wysypuje sie przez otwo¬ ry 7 i napelnia kolejno wszystkie otwory 11 ko¬ mór dozujacych. Predkosc ruchu obrotowego tar¬ czy 1 jest przy tym tak dobrana, aby w trakcie przemieszczania sie otworu 7 nad otworami 11 ko¬ mór dozujacych nastapilo ich calkowite napelnie¬ nie proszkiem. Ruch obrotowy tarczy 1 rozpoczyna sie z takiego jej polozenia, w którym otwory 7 znajduja sie miedzy otworami 11 komór dozuja¬ cych wskutek czego sa one od góry zamkniete (fig. 4) i po wykonaniu obrotu tarczy 1 o kat srodkowy 180° i napelnieniu wszystkich komór dozujacych 11 w tym samym polozeniu ruch ten konczy sie. Wypelniajace komory dozujace porcje substancji proszkowej maja objetosc równa na¬ stawionej za pomoca wymiennych tulei 14 pojem¬ nosci tych komór 11.Nastepnie, po uprzednim podstawieniu ampulek lub fiolek 19 po lejki 18 zespolu otwierajacego na¬ stepuje obrót tarczy 13 o niewielki kat a (fig. 2) odpowiadajacy polowie kata srodkowego miedzy sasiednimi komorami dozujacymi 11 wskutek cze¬ go zawarta w nich substancja wysypuje sie do ampulek lub fiolek 19. W celu ulatwienia zsypy¬ wania sie proszku nastepuje samoczynne wlacze¬ nie dzialajacego w znany sposób wibratora mimo¬ srodowego, który dzieki drganiom eliminuje za¬ wieszanie proszku w komorach 11, otworach 7 i lejkach 18. Wibrator moze byc równiez wlacza¬ ny w trakcie zasypywania komór dozujacych w celu ich latwiejszego i calkowitego napelnienia proszkiem. Napelnione ampulki lub fiolki 19 zdej¬ muje sie z lejków 18 a tarcze 13 obraca w poloze¬ nie, w którym zamyka ona komory dozujace 11.Urzadzenie jest wówczas przygotowane do na¬ stepnego cyklu pracy.Zastosowanie stykajacych sie powierzchni czo¬ lowych, obrotowych tarcz 1, 10 i 13, zaopatrzonych w uszczelnienia labiryntowe 15 i 16 zapewnia cal¬ kowita szczelnosc urzadzenia w trakcie jego pra¬ cy dzieki czemu moze ono znalezc zastosowanie zwlaszcza do dozowania proszkowych substancji toksycznych, na przyklad monochloraminy. PL