Dotychczas uzywano dzial, osadzonych na srodkowym sworzniu, wylacznie w ar¬ tylerji okretowej do obrony wybrzezy i for- tecznej. Podstawy takich dzial sa usta¬ wiane w artylerji fortecznej i do obrony wybrzezy na specjalnie wykonanym muro¬ wanym lub betonowym fundamencie i przy¬ mocowywane zapomoca srub kotwicowych, zapobiegajacych obluzowaniu sie podstawy wskutek zjawiajacych sie w lozu podczas strzelania sil.W artylerji okretowej sa podstawy rów¬ niez przysrubowane do podloza, które tutaj stanowi wzmocniony w wiekszosci wypad¬ ków w tern miejscu poklad okretowy.To stale zakotwienie bylo uwazane do¬ tychczas jako nieprzezwyciezona przeszko^ da do nadania dzialom, osadzonym na srodkowym sworzniu, ruchliwosci, koniecz¬ nej w wojnie polowej, a przez to do u- mozliwienia zastosowania ich w polu, acz¬ kolwiek zastosowanie tego typu wydawalo sie zpowodu tego, ze posiadaja one pole ostrzalu o wartosci katowej pelnego obwo¬ du kola, t j, 360*\ szczególnie pozadanem, zwlaszcza do zwalczania aparatów lotni¬ czych.Niniejszy wynalazek umozliwia zasto¬ sowanie dzial, osadzonych na sworzniu srodkowym w polu, gdyz zamiast trwalego zakotwienia stosuje sie tu latwo rozbieral¬ ne podloze, które mozna w dowolnym punkcie terenu, bez zadnego przygotowa¬ nia, ustawic i zakotwic, przytem na skuteklatwej jego rozbieralnosci mozna je w krót¬ kim czasie ustawic i usunac; poza tern od¬ dzielne czesci fundamentu maja ksztalt, bardzo ulatwiajacy przewozenie ich* Pod¬ loze to sklada sie z czesci srodkowej, sta¬ nowiacej bezposrednia podstawe dziala, ze sprzezonych z nia rozbieralnie wysiegni¬ ków, zaopatrzonych na koncach w plyty podstawowe i lozyska dla palików, które zabija sie w grunt. Polaczenie wysiegników z czescia srodkowa podloza odbywa sie przytem zapomoca szponów z jednej stro¬ ny, z pomoca rozbieranych zawiasów z drugiej strony; jedno lub kilka lozysk wy- % siegiiików mozna przytem ustawiac pod * 'wzgledem, wysokosci, aby takze przy nie¬ równym terenie mozna bylo osiagnac przy¬ leganie do gruntu wszystkich konców wy¬ siegników.Na rysunku fig. 1 i 2 przedstawiaja widok zboku zgóry podloza, fig. 3, 4 i 5 przedstawiaja szczególy polaczenia wy¬ siegników z czescia srodkowa podloza, fig. 6 — w wiekszej skali lozysko przestawial- ne, dla palika, zabijanego w ziemie.Fig. 2 przedstawia rzut poziomy rozbie¬ ranego podloza, gdy dzialo jest zdjete.Czesc srodkowa Af, do której moze byc w stosowny sposób przymocowana podstawa loza o sworzniu srodkowym tak, aby ja la¬ two bylo zdjac, ma ksztalt pierscienia, do którego przymocowane sa krótkie grania- stoslupowe wydrazone czesci Af1, do kon¬ ców których przynitowane sa okucia sprze¬ giel Af5 i Af6 do sprzezenia z wysiegnika¬ mi A.Wysiegniki A stanowia wydrazone cia¬ la z blachy stalowej; do przednich ich cze¬ sci sa przynitowane odpowiednie okucia A5 i A6 do sprzegniecia z czescia srodko¬ wa. Na koncach wysiegników znajduja sie czesci o ksztalcie skrzynek A3, tworzace lozyska dla zabijanych w ziemie palików D (fig. 1). Pale te, o dowolnym przekroju, sa osadzone luznie w lozyskach A3 i daja sie przesuwac pionowo. Uderzajac w nie mlotem, mozna je wbic w ziemie wiecej lub mniej gleboko, a to zaleznie od twar¬ dosci gruntu.Przestrzen, pozostajaca miedzy wysie¬ gnikami, wypelniona jest okraglym pomo¬ stem P o ksztalcie pierscienia, zlozonym z kilku czesci, nalozonym i na czesc srod¬ kowa i na wysiegniki.Fig. 1 przedstawia dzialo, osadzone na srodkowym sworzniu, ustawione na za¬ kotwionym fundamencie. Przy ustawieniu dziala tego typu na rozbieranym podlozu mozna mu nadac podczas strzelania do¬ wolny kierunek, czyli, ze dzialo moze strzelac swobodnie we wszystkie strony.Powstajaca przy strzale sila odrzutu dzia¬ la w ten sposób na podloze, ze jej sklado¬ wa pionowa przenosi sie zapomoca plyty podstawowej na ziemie, skladowa zas po¬ zioma zostaje zniweczona przez przeciw¬ dzialanie palików, wbitych w ziemie. Za¬ leznie od dlugosci wysiegników mozna o- siagnac dowolna statecznosc dziala przy strzelaniu.Poniewaz przedmiot wynalazku ma na celu uczynienie dzial, osadzonych na sworzniu srodkowym, zdatnemi do uzytku w polu, glównie zas do zwalczania apara¬ tów lotniczych, nie zachodzi wiec potrzeba statecznosci przy strzelaniu strzalami o to¬ rze plaskim. Z tego powodu wypadaja tak dogodne dlugosci i wagi wysiegników, ze niema zadnych przeszkód do ich przewo¬ zenia.Na fig. 1 i 2 przedstawione jest podlo¬ ze o czterech wysiegnikach. Mozna jednak oczywiscie zastosowac tylko trzy wysiegni¬ ki lub wiecej niz cztery. Jezeli sie stosu¬ je cztery lub wiecej wysiegniki, to jest wte¬ dy niezbednem zaopatrzyc jeden lub kilka wysiegników w plyte podstawowa, dajaca sie przesuwac, albowiem kazda plaszczy¬ zna ustawienia jest juz okreslona przez trzy punkty oparcia, czwarty zas punkt o- parcia musi zostac dostosowanym do grun¬ tu zapomoca podniesienia lub opuszczenia.Urzadzenie to przedstawia fig. 6, a mia¬ nowicie poczesci w przekroju poprzecznym, poczesci zas w widoku.Wkoncu o ksztalcie skrzynki K wy¬ siegnika osadzona jest walcowa tuleja H2, obracana zapomoca pokretla H1 i zaopa¬ trzona w gwint G, a zabezpieczona przed przesunieciem sie wzdluz osi dwoma pier¬ scieniami R1, R2, skreconymi ze skrzynka.W gwint tej obracajacej sie tulei H2 wcho¬ dzi drugi walec Z, posiadajacy gwint ze¬ wnetrzny i stanowiacy lozysko i wodzidlo dla wbijanego w ziemie palika D, a zakon¬ czony u dolu plyta podstawowa S. Obra¬ cajac pokretlo H1 przesuwa sie walec Z, nie mogacy obracac sie, gdyz palik jest o- sadzony w ziemi, do góry albo nadól, za¬ leznie od kierunku obrotu pokretla, a mia¬ nowicie o tyle,, ile potrzeba do wyrównania nierównosci gruntu.Latwa rozbieralnosc podloza osiaga sie dzieki sposobowi sprzezenia wysiegników z czescia srodkowa. Jak wskazuja fig. 3, 4 i 5, znajduja sie u spodu czesci srodko¬ wej okucia, majace ksztalt szponów Af5, u góry zas jej znajduja sie okucia, zakon¬ czone otworami zawiasów Af6. Odpowied¬ nio do tego, na wysiegnikach znajduja sie u dolu okucia, tworzace odwrotne szpony A5, u góry zas odwrotne otwory AQ zawia¬ sów, przez które przechodzi wspólny trzpien zamykajacy Af7. Wystarczy go za¬ tem wyciagnac z zawiasów i nacisnac ko¬ niec wysiegnika ku dolowi, aby obluzowac zazebienie sie szponów i umozliwic wyje¬ cie wysiegników. Jest przytem koniecznem podniesc nieco czesc srodkowa zapomoca dwóch jakichkolwiek dzwigów. Podczas tego podnoszenia zachodzi nieznaczny ob¬ rót lozysk A wbitych do ziemi palików, wystarczajacy jednak do obluzowania tych ostatnich w ziemi w taki sposób, ze mozna je wyciagnac reka z ich lozysk. PL