PL52287B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 28.VIII.J984 ^188 390) l OptfbNkowatt*: $.£1967 52287 KI. 12 ^ l/Ot MK* c t?KD Wspóltwórcy wynalazku; Witold Gumulka* Tadsuss Zdrajek. I^m^t^j^^^^w^^ji slaw Ziólko, Wmóm Swak, Wi*tew Startk "a—-u Wtascfawl patoaton Instytut Prwmyalu Orgaiwcmsgo, Wamam (StotaM nwnm«iMiwfin^«fVf* SposSb otrzymywania p-nitroetylobenzemi z tMiHroetylcribeiizeiiii W procesie nitrowania etylobenzenu, przy pro¬ dukcji p-nitro-etylobenzenu powstaje ponad 50°/o o-nitroetylobenzenu. Dotychczas znany jest jedy¬ ny sposób opisany w Chem. Abstr. 55, 24609 (1961) wedlug którego o-aminoetylobenzen poddaje sie bezposredniemu nitrowaniu mieszanina nitrujaca.Stwierdzono jednak doswiadczalnie, ze w poda¬ nych tam warunkach reakcji nitrowania przepro¬ wadzic nie mozna, gdyz nastepuje wówczas ze- smolowanie, a nawet samozaplon aminy.Konsystencja mieszaniny reakcyjnej jest mazista i zestala sie po pewnym czasie, co uniemozliwia mechaniczne jej mieszanie, a tym samym odpro¬ wadzenie ciepla z tej silnie egzotermicznej reakcji.Równiez nie potwierdzono sugerowanej przez au¬ torów chinskich mozliwosci przeprowadzenia re¬ akcji dwuazowania w temperaturze okolo 60°C przy czym wedlug wyzej podanego sposobu nie otrzymano wcale p-nitroetylobenzenu w przeci¬ wienstwie do sposobu wedlug wynalazku, który umozliwia latwe otrzymywanie tego zwiazku. Wiele prac wykonanych nad wykorzystaniem o-nitroety¬ lobenzenu wskazuje na mozliwosc syntezy z tego odpadkowego produktu licznych zwiazków chemi¬ cznych jak kwas antranilowy, kwas p-aminosali- cylowy, indol, skatol, kumaron, tionaften itd. Pra¬ ce te jednak ze wzgledów techniczno-ekonomicz¬ nych nie znalazly dotychczas praktycznego zasto¬ sowania.Wynalazek polega na sposobie otrzymywania 10 15 25 p-nitroetylobenzenu z o-nitroetylobenzenu. W tym celu o-nitroetylobenzen redukuje sie w znany sposób do o-aminoetylobenzenu. Aminopochodna poddaje sie reakcji siarczanowania za pomoca 95°/o-owego kwasu siarkowego, nitruje 96%-owym kwasem azotowym lub mieszanina kwasu azoto¬ wego i siarkowego, zawierajaca do 5Vo wody w temperaturze 10—20°C. Otrzymany siarczan p-ni- troetylobeznenu dwuazuje sie w temperaturze 10— 20°C, utworzony zwiazek dwuazoniowy poddaje sie dezaminacji, za pomoca alkoholu etylowego ewentualnie w obecnosci katalizatora, takiego jak sproszkowana miedz lub bezwodny siarczan mie¬ dzi. Otrzymany surowy p-nitroetylobenzen odde- stylowuje sie z para wodna i oczyszcza na ko¬ lumnie rektyfikacyjnej.Wydajnosc reakcji otrzymywania p-nitroetylo¬ benzenu z izomeru orto wynosi okolo 45%.Przebieg procesu wedlug wynalazku jest po¬ mimo kilku etapów prosty do realizacji w warunkach produkcyjnych, gdyz nie wymaga skomplikowanego urzadzenia, a wszystkie reakcje moga byc przeprowadzone w tym samym aparacie.W sposobie wedlug wynalazku mozna wyodrebniac w razie potrzeby, produkty z poszczególnych eta¬ pów, jak o-aminoetylobenzen, siarczan o-aminoety- lobenzenu, p-nitro-o-aminoetylobenzenu lub siar¬ czanu p-nitro-o-aminoetylobenzenu.Wynalazek umozliwia wykorzystanie surowca wtórnego, o-nitroetylobenzenu do otrzymywania 522873 p-nitroetylobenzenu — substratu do produkcji chloromycetyny.Przyklad, o-nitroetylobenzen redukuje sie do o-aminoetylobenzenu w warunkach standartowych za pomoca kwasu solnego i opilek zelaznych. Do 100 czesci wagowych kwasu siarkowego, o stezeniu 95°/o, przy energicznym mieszaniu wprowadza sie 20 czesci wagowych, o-aminoetylobenzenu, utrzy¬ mujac temperature do 40°C. Po zakonczeniu reak¬ cji siarczanowania w tym samym aparacie prze¬ prowadza sie reakcje nitrowania. W tym celu do aparatu wprowadza sie 11 czesci wagowych kwasu azotowego o stezeniu 96°/o lub równowazna ilosc mieszaniny nitrujacejy która nie moze zawierac w swym skladzie wiecej niz 5°/o wody. W czasie do¬ zowania czynnika nitrujacego utrzymuje sie tem¬ perature ponizej 20°C. Po zakonczeniu dozowania kwasu azotowego zawartosc reaktora nalezy ener¬ gicznie mieszac okolo 60 minut. Nastepnie dodaje sie 160 czesci wagowych alkoholu etylowego oraz 13 czesci wagowych azotynu sodu, rozpuszczonego w 20 czesciach wody.Temperatura dwuazowania nie powinna przekra¬ czac 20°C, w przeciwienstwie do innych metod dwuazowania, które zalecaja przeprowadzenie tej reakcji w temperaturach okolo 0°C. Po zakoncze¬ niu dwuazowania podnosi sie temperature do 70°C i miesza okolo 3 godzin po czym oddestylowuje sie alkohol etylowy, odzyskujac do okolo 85°/o pierwotnej ilosci.Surowy p-nitroetylobenzen oddestylowuje sie z para wodna i oczyszcza na kolumnie rektyfika¬ cyjnej. W reaktorze pozostaje 400 czesci wagowych roztworu o skladzie: okolo 20°/o kwasu siarkowe- 4 go, okolo 2% produktów smolistych i okolo 0,2P/# czesci wagowych substancji wyekstrahowanych benzenem.Doswiadczalnie stwierdzono, ze wydajnosc reak- s cji otrzymywania p-nitroetylobenzenu z o-nitro- etylobenzenu moze byc zwiekszona o okolo 25% przy zostosowaniu w reakcji dezaminowania, ka¬ talizatorów takich, jak bezwodny siarczan miedzi lub miedz metaliczna uzytych w ilosciach do 50% io w stosunku do o-aminoetylobenzenu. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe 15 Sposób otrzymywania p-nitroetylobenzenu z o- -nitroetylobenzenu, znamienny tym, ze o-amino- etylobenzen otrzymany przez redukcje o-nitroety- lobenzenu poddaje sie reakcji siarczanowania za pomoca 95%-owego kwasu siarkowego, w tempe- 20 raturze do 40°C, siarczan o-aminoetylobenzenu ni¬ truje kwasem azotowym 96%-owym lub miesza¬ nina kwasu azotowego i siarkowego w temperatu¬ rze 10—20°C, po czym siarczan p-nitro-o-amino- etylobenzenu dwuazuje azotynem sodowym w obec- 25 nosci alkoholu etylowego w temperaturze 10—20°C, utworzony zwiazek dwuazoniowy dezaminuje za pomoca alkoholu etylowego w temperaturze 50— 70 °C ewentualnie w obecnosci katalizatora takiego jak sproszkowana miedz metaliczna lub bezwodny 30 siarczan miedzi w ilosci do 50% w stosunku do o-aminoetylobenzenu, otrzymany surowy p-nitro¬ etylobenzen oddestylowuje sie po usunieciu alko¬ holu etylowego z para wodna i oczyszcza na ko¬ lumnie rektyfikacyjnej. PZG w Pat)., zam. 1152-66, nakl. 310 egz. PL