PL52248B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 7.XI.1966 52248 KI. 39-fc, 22/06 MKP C08f 4?/f£ UKD e^oTcKAl UJr^1' ^***' Wspóltwórcy wynalazku: dr Kazimierz Borodzinski, inz. Andrzej Gluski,n^?[5^H?^f - inz. Kazimierz Milon, inz. Romuald Tru¬ szczynski Wlasciciel patentu: Zjednoczone Zespoly Gospodarcze Sp. z o. o. (Zespól Chemii Budowlanej), Warszawa (Polska) Sposób ulepszania plyt i wyrobów wtryskowych z polimerów lub kopolimerów metakrylanu metylu Przedmiotem wynalazku jest sposób ulepszania plyt i wyrobów wtryskowych z polimerów lub kopo¬ limerów metakrylanu metylu przez usuwanie we¬ wnetrznych naprezen i wywolywanych przez nie defektów powierzchniowych, jak powierzchniowe pekanie plyt, zalamywanie swiatla itp.Znane sposoby ulepszajacej obróbki powierzchnio¬ wej plyt z polimetakrylanu metylu polegaja na umieszczaniu na powierzchni plyt polimerów o wia¬ zaniach poprzecznych, na utwardzaniu powierzchni plyt zwiazkami krzemu, a zwlaszcza czterochlor¬ kiem krzemu oraz na traktowaniu arkuszy polime¬ takrylanu metylu solami metali, w celu usuniecia wewnetrznych naprezen i zwiekszenia odpornosci cieplnej.Sposoby te nie znalazly jednak szerszego zastoso¬ wania ze wzgledu na ich wady. Utwardzanie po¬ wierzchni znanymi sposobami zwieksza bowiem równoczesnie kruchosc plyt, zas usuwanie naprezen wewnetrznych pogarsza wlasciwosci optyczne plyt i obniza ich odpornosc na zarysowanie. Zaden ze znanych sposobów nie umozliwia otrzymywania ar¬ kuszy z polimetakrylanu metylu odpornych na za¬ rysowanie, które by jednoczesnie wolne byly od wewnetrznych naprezen i wywolanych przez nie de¬ fektów powierzchniowych oraz wykazywaly nale¬ zyte wlasciwosci optyczne.Sposób wedlug wynalazku nie ma opisanych wad i nie tylko umozliwia usuwanie wewnetrznych na¬ prezen, powodujacych lamliwosc plyt, ale równiez 2 pozwala na usuwanie niewielkich defektów po¬ wierzchniowych, wywolywanych zanieczyszczeniami monomeru metakrylanu metylu przez zwiazki, które z uwagi na zblizona temperature wrzenia i zdolnosc s tworzenia azeotropów z metakrylanem metylu sa trudne do oddzielenia na drodze rektyfikacji. Spo¬ sób wedlug wynalazku nadaje sie szczególnie do stosowania przy wytwarzaniu plyt i wyrobów wtry¬ skowych z monomeru, uzyskiwanego na drodze io depolimeryzacji odpadów szkla organicznego i prze¬ znaczonych do celów optycznych.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze plyty lub wyroby wtryskowe z polimerów lub ko¬ polimerów metakrylanu metylu umieszcza sie na 15 pewien czas w goracej kapieli glicerynowej, zakwa¬ szonej kwasem mineralnym, korzystnie do wartosci pH okolo 2—3. Nadaja sie do tego celu wszelkie wystepujace w handlu gatunki gliceryny, a zwla¬ szcza gliceryna techniczna i jej wodne roztwory, 20 zas do zakwaszania kapieli korzystnie jest stosowac kwas siarkowy lub kwas solny. Temperatura ka¬ pieli i czas zanurzania w niej uszlachetnianych plyt i innych wyrobów zaleza od grubosci obrabianych przedmiotów. Szczególnie dobre wyniki osiaga sie 25 stosujac kapiel o temperaturze 120—170°C i czas zanurzenia okolo 1—3 minut.Istota sposobu wedlug wynalazku jest równocze¬ sne wykorzystanie dwóch czynników, a mianowicie wplywu podwyzszonej temperatury, przyczyniaja- 30 cego sie do likwidowania wewnetrznych naprezen 5224852248 oraz chemicznego dzialania gliceryny, polegajacego na reestryfikacji metakrylanu metylu, który zazwy¬ czaj znajduje sie w spolimeryzowanych wyrobach w ilosci 2—5°/o i który pod dzialaniem gliceryny przeksztalca sie w trój- i dwumetakrylan gliceryny.Zwiazki te lacza sie z kolei z oligomerami meta¬ krylanu metylu, dajac twarde, usieciowane kopoli¬ mery. Proces reestryfikacji na powierzchni plyt z polimetakrylanu metylu przebiega w podwyzszo¬ nej temperaturze szybko i jest katalizowany przez kwasy mineralne, a wobec duzego nadmiaru gli¬ ceryny, praktycznie biorac cala ilosc monomeru, za¬ warta w powierzchniowej warstwie, ulega reestry¬ fikacji. Dzieki podwyzszonej temperaturze i obec¬ nosci w warstwie powierzchniowej lancuchów 0 wiazaniach podwójnych oraz zawierajacych czyn¬ ne grupy funkcyjne, reakcja polimeryzacji powsta¬ lego trój- i dwumetakrylanu gliceryny przebiega szybko i na powierzchni arkusza czy innego wyro¬ bu powstaje powloka polimerów o budowie sferycz¬ nej, które sa twardsze niz polimetakrylan metylu.Przyklad I. Monomer, uzyskany z depolime- ryzacji odpadów szkla organicznego, poddano poli¬ meryzacji blokowej w komórkach szklanych, sto¬ sujac inicjator nadtlenkowy. Z otrzymanego poli¬ metakrylanu metylu sporzadzono plyte o grubosci 1 mm. Plyta ta byla pokryta siatka powierzchnio¬ wych pekniec, wywolanych wewnetrznymi napreze¬ niami, totez zalamywala swiatlo i byla lamliwa.Plyte te umieszczono w ogrzanej do 135°C kapieli z gliceryny technicznej, do której dodano kwas siar¬ kowy do uzyskania pH = 2,5. Po uplywie 1,5 mi¬ nuty wyjeto plyte z kapieli, oplukano ciepla woda i wysuszono w powietrzu. Otrzymana plyta miala bardzo dobra przejrzystosc, byla elastyczna i nie wykazywala pekniec.Przyklad II. Plyte z polimetakrylanu metylu o grubosci 6 mm otrzymano metoda bezposredniej polimeryzacji blokowej w komórkach szklanych, stosujac do polimeryzacji monomer, uzyskany z de- 5 polimeryzacji odpadów szkla organicznego. Plyta ta miala powierzchnie matowa, totez nie byla przezro¬ czysta, a przy tym wykazywala lamliwosc, wywola¬ na wewnetrznymi naprezeniami. Plyte te ogrzano w podgrzewaczu elektrycznym do temperatury 10 120°C, a nastepnie zawieszono w ogrzanej do 170°C, kapieli z gliceryny technicznej, zawierajacej do¬ datek kwasu siarkowego w ilosci niezbednej do uzy¬ skania pH kapieli 2,9—3. Po uplywie 3 minut plyte przelozono do 50%-owego roztworu wodnego glice- 15 ryny o temperaturze okolo 120°C i pozostawiono w nim az do ochlodzenia sie do temperatury 80°C, po czym wyjeto z roztworu i osuszono w powietrzu.Po tej obróbce plyta nie wykazywala zmatowien, byla przezroczysta i miala dobra elastycznosc. Ply¬ te te poddano nastepnie profilowaniu cisnieniowe- 20 mu, osiagajac dobre wyniki. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób ulepszania plyt i wyrobów wtryskowych 25 z polimerów lub kopolimerów metakrylanu metylu, znamienny tym, ze plyty lub wyroby wtryskowe, zwlaszcza otrzymane z monomeru, uzyskanego na drodze depolimeryzacji odpadów szkla organicznego i przeznaczone do celów optycznych, umieszcza sie 3Q na czas okolo 1—3 minut w ogrzanej do tempera¬ tury 120—170°C kapieli z gliceryny lub jej roztwo¬ rów, zwlaszcza z gliceryny technicznej, zakwaszo¬ nej do pH okolo 2—3 przez dodanie kwasu mineral¬ nego, zwlaszcza kwasu siarkowego lub kwasu sol- 35 nego. Zaklady Kartograficzne, Wroclaw, zam. 531, naklad 280 egz. PL