PL52051B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.XI.1966 52051 KI. 12 o, 11 MKP C 07 c €3 '//* UKD BIBLIOTEK Urzedu Pntentoweco' Twórca wynalazku i TadeuszSniezek, Gliwice (Polska) wlasciciel patentu: Sposób wytwarzania estrów kwasów aryloksyalkanokarboksylowych i alkoholi alifatycznych od C3 wzwyz Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia estrów kwasów aryloksyalkanokarboksylowych i alkoholi alifatycznych od C3 wzwyz o ogólnym* wzorze 1, w którym R oznacza alkil o ilosci ato¬ mów wegla od C3 wzwyz, a x, y, z oznaczaja wo¬ dór lub dowolne podstawniki, a w szczególnosci Cl, Br, CH3, Rj oznacza rodnik alkilowy.Estry te odznaczajace sie dzialaniem na wzrost roslin zyskuja coraz wieksze praktyczne zastoso¬ wanie.Wytwarzanie tych estrów droga klasyczna t.j. przez estryfikacje kwasów alkoholami wobec kwasnych katalizatorów, nie daje dostatecznie wy¬ sokich wydajnosci, a w kazdym razie nie daje wy¬ dajnosci tak wysokich z jakimi otrzymuje sie estry metylowy lub etylowy tych samych kwasów.Ponadto estry metylowy lub etylowy tych samych kwasów otrzymuje sie równiez bardzo korzystnie droga bezposredniej syntezy z estrów kwasu chlo¬ rooctowego i fenolanów.Okazalo sie, ze przez ogrzewanie estrów danych kwasów metylowego lub etylowego z alkoholami powyzej C3 lub z estrami kwasów np. kwasu octo¬ wego i alkoholi powyzej C3 uzyskuje sie pozadane estry z wydajnoscia praktycznie 100%-owa w prze¬ liczeniu na wyjsciowy ester kwasu aryloksyalka¬ nokarboksylowego. Zachodza tu reakcje alkoholizy badz transestryfikacji.Alkoholiza estrów jak równiez transestryfikacja sa znanymi metodami chemii organicznej. Metody 2 te nie byly stosowane do estrów kwasu aryloksy¬ alkanokarboksylowych i nie istnialy podstawy do przewidywania, ze w przypadku danej grupy zwia¬ zków, beda metody dawac wyniki z wydajnoscia 5 bliska 100%.Wedlug wynalazku ester metylowy lub etylowy kwasu aryloksyalkanokarbcksylowego zadaje sie dowolnym latwo dostepnym estrem np. estrem oc¬ towym alkoholu od C3 wzwyz oraz dodaje sie io mala ilosc slabego organicznego srodka alkalizuja- cego jak np. alkoholanu glinowego. Przez gotowa¬ nie mieszaniny reakcyjnej w temperaturze powy¬ zej temperatury wrzenia estru nizej wrzacego, uzyskuje sie calkowite jego odpedzenie, a pozosta¬ li je jako produkt ester kwasu aryloksyalkanokar- boksylowego i wyzszego alkoholu oraz dodanego estru. Dodany ester odpedza sie, a pozostalosc wy¬ mywa sie slabym kwasem w celu usuniecia zwia¬ zków glinu lub innych substancji wprowadzonych 20 w celu alkalizacji. Otrzymuje sie wysokiej czysto¬ sci ester kwasu aryloksyalkanokarboksylowego i wyzszego alkoholu z wydajnoscia prawie ze 100%.Odmiana postepowania polega na zastosowaniu zamiast estru wyzszego alkoholu, wolnego bezwod- 25 nego alkoholu powyzej C3. Przebieg reakcji jest taki sam i takie same sa jej wyniki. Otrzymuje sie z estru kwasu aryloksyalkanokarboksylowego i wyzszego alkoholu ester tego samego kwasu z al¬ koholem wyzszym z wydajnoscia prawie ze 100%. 30 Przyklad I. Do kolby okraglodennej pojem- 5205152051 3 nosci 1 litr zaopatrzonej w nasadke destylacyjna i umieszczonej w lazni olejowej wprowadzono 300 g bezwodnego alkoholu n-butylowego, 440 g estru metylowego kwasu 2-metylo-4-chlorofeno- ksyoctowego i 5 g butylanu glinowego. Calosc ogrzewano przy temperaturze lazni okolo 100°.W trakcie ogrzewania destylowal metanol. Po okolo 2 godzinach ogrzewania i oddestylowaniu okolo .50 g metanolu podwyzszono temperature lazni do okolo 120—125° i odebrano nadmiar al¬ koholu butylowego. Nastepnie podwyzszono tem¬ perature lazni do 135° i utrzymywano ja w ciagu 15 minut. Po oziebieniu dodano do pozostalosci w kolbie 200 ml wody z mala iloscia kwasu solne¬ go i dokladnie wymieszano. Rozdzielono ciecze, przemyto ester roztworem sody, a nastepnie woda.Po osuszeniu uzyskano okolo 500 g estru n-buty¬ lowego kwasu 2-metylo-4-chlorofenoksyoctowego (wzór 2) co stanowi wydajnosc prawie teoretyczna.Przyklad II. Do suchej kolby jak w po¬ przednim przykladzie wprowadzono 440 g estru metylowego kwasu 2-metylo-4-chlorofenoksyocto- wego, 250 g octanu n-butylowego i 5 g butylanu glinowego. Ogrzewano na lazni olejowej w ciagu 2-ch godzin utrzymujac temperature lazni okolo 100°. Oddestylowal octan metylowy w ilosci okolo 150 g. Nastepnie podwyzszono temperature lazni do okolo 135—145° w celu odpedzenia nadmiaru octanu butylowego. Pozostalosc podestylacyjna ogrzewano jeszcze przez 15 minut w temperaturze 140°, a nastepnie ochlodzono i przemyto mala ilo¬ scia rozcienczonego kwasu solnego w celu usunie¬ cia soli glinowych. W dalszym ciagu przemyto 10 15 20 25 30 35 roztworem sody, woda oraz wysuszono. Otrzymano okolo 500 g estru n-butylowego kwasu 2-metylo- -4-chlorofenoksyoctowego (wzór 2) co stanowi wy¬ dajnosc prawie teoretyczna. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania estrów kwasów aryloksy- alkanokarboksylowych i alkoholi alifatycznych od C3 wzwyz, znamienny tym, ze najpierw wy¬ twarza sie w dowolny znany sposób ester me¬ tylowy lub etylowy kwasu aryloalkanokarboksy- lowego, a nastepnie w estrze tym wymienia sie grupe alkilowa na wyzsza od C3 wzwyz.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wymiane grupy alkilowej przeprowadza sie na drodze transestryfikacji polegajacej na ogrze¬ waniu estru metylowego lub etylowego kwasu aryloksyalkanokarboksylowego w srodowisku estru innego kwasu i alkoholu od C3 wzwyz w temperaturze przewyzszajacej temperature wrzenia powstajacego nizej wrzacego estru, przy czym reakcje te prowadzi sie w obecnosci katalizatorów alkalicznych.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wymiane grupy alkilowej przeprowadza sie na drodze alkoholizy polegajacej na ogrzewaniu estru metylowego lub etylowego kwasu arylo¬ ksyalkanokarboksylowego w srodowisku alko¬ holu od G3 wzwyz w temperaturze przewyz¬ szajacej temperature wrzenia uwalniajacego sie nizszego alkoholu, przy czym reakcje te pro¬ wadzi sie w obecnosci katalizatorów alkalicz¬ nych. z-1 ORtCOOR o-CHfOocacHtCaca rCH3 o a hlzórl Nzór2 „Prasa" Wr. Zam. 6740/66. Naklad 310 egz. PL