Pierwszenstwo: 31.111.1964 (F. 104 172) Opublikowano: 5.X.1966 51809 KI MKP B 214^0 Otjoo UKD IBIBLIOTFKA; (Urzedy :•.:¦;*,• .^ r!i.J Wspóltwórcy wynalazku: inz. Zdzislaw 'Pietrzyk, inz. Bronislaw Kunda, inz. Zdzislaw StrychahSki Wlasciciel patentu: Huta im. Feliksa Dzierzynskiego, Dabrowa Górni¬ cza (Polska) Urzadzenie do wykrywania i usuwania rys w pretach walcowanych Wynalazek dotyczy urzadzenia do wykrywania i usuwania rys wystepujacych na powierzchni wal¬ cowanych pretów stalowych. Rysy te pochodza od pecherzy gazowych ukrytych pod powierzchnia od¬ lanego kesa stali, które po wielokrotnym (prze¬ walkowaniu wytwarzaja na powierzchni gotowego preta wasikie i nie glebokie smugi zawalcowamych tlenków. Zarysowania te w procesie dalszej prze¬ róbki plastycznej moga powodowac pekniecia wy¬ konanych produktów.Dotychczas usuwanie wadliwego materialu za¬ wierajacego ryse powierzchniowa wykonywane bylo reciznie, albo za pomoca mlotków pneumatycz¬ nych, albo na cienszych pretach szlifierkami recz¬ nymi.Wynalazek pozwala na daleko idaca mechaniza¬ cje i automatyzacje czynnosci zwiazanych z usu¬ waniem wadliwego materialu okraglego preta za pomoca tarczy szlifierskiej, jak tez ulatwia wykry¬ cie powierzchniowej rysy. Wynalazek umozliwia równiez dodatkowo bez wiekszych trudnosci fazo¬ wanie krawedzi na koncach pretów oraz mierze¬ nie jego srednicy w celu skontrolowania czy po zeszlifowaniu wadliwego materialu miesci sie ona jeszcze w granicach tolerancji.Zgodnie z wynalazkiem, urzadzenie posiada czte¬ ry glowice prowadnicze, z których kazda zawiera po trzy rolki przeznaczone do trzymania obrabia¬ nego preta. Obrót tych rolek umozliwia przesuw osiowy obrabianego preta, natomiast obrót glowic 10 15 20 25 30 umozliwia wirowanie preta. W srodku, miedzy dru¬ ga a trzecia glowica do preta jest dociskana tarcza szlifierska. Jesli glowice nadadza pretowi równo¬ mierny obrót i posuw osiowy, tarcza szlifierska zdziera zaoksydowana powierzchnie preta wzdluz linii srubowej biegnacej po jego obwodzie tak, ze na odkrytej powierzchni metalu uwidoczni sie zawalcowana rysa.Poniewaz wyciagniete walcowaniem rysy biegna liniowo wzdluz preta, kilkakrotny jego przesuw osiowy dokonany rolkami glowic spowoduje,, ze tarcza szlifierska zadrze zarysowana warstwe ma¬ terialu. Dla lepszej obserwacji zarysowanych miejsc urzadzenie wedlug wynalazku posiada op¬ tyczny powiekszalnik. Obrabiany pret przesuwany jest pomiedzy tarcza szlifierska a rolka docisko¬ wa, przy czym obydwa te elementy sa umieszczone na wspólnym wahliwym ramieniu, dostosowuja¬ cym polozenie tarczy szlifierskiej do nierównosci pretu. Urzadzenie jest tak wykonane, ze tarcza szlifierska jest automatycznie wyrównywana dia¬ mentem i przesuwana do preta.Mechaniczne polaczenie ruchów diamentu i osi rolki dociskowej pozwala ploza tyni zasygnalizowac zejscie srednicy szlifowanego preta ponizej dolnej dopuszczalnej wartosci. W urzadzeniu wedlug wy¬ nalazku wrzeciono szlifierskie jest usytuowane skosnie wobec preta, co przy tarczy podniesionej powyzej osi preta pozwala plaszczyzna czolowa tarczy szlifowac i fazowac krawedz konca preta. 5180951809 3 4 W tym celu rolki glowic dosuwaja koniec preta do oporu z czolem podniesionej tarczy, a nastepnie glowice obracaja pret powodujac na calym jego ob¬ wodzie skosne sciecie krawedzi.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony sche- 5 matycznie w przykladowym wykonaniu na rysun¬ ku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie do wykrywania i usuwania rys walcowanych pretów w widoku z góry, fig. 2 — urzadzenie w przekroju wzdluz linii A-A zaznaczonej na fig. 1, fig. 3 — 10 urzadzenie w przekroju wzdluz linii B-B zazna¬ czonej na fig. 1, fig. 4 — przedstawia glowice pro- wadnieza w przekroju wzdluz linii C-C zaznaczo¬ nej na fig. 3,, fig. 5 — powiekszalnik optyczny w przekroju wzdluz linii D-D zaznaczonej na 'fig. 1, 15 a fig. 6 — przedstawia tarcze szlifierska w widoku z góry w polozeniu podniesionym do fazowania koncówki obrabianego preta.Urzadzenie sklada sie z czterech prowadniczych glowic Gl — G4 obracajacych i przesuwajacych 20 wzdluznie walcowany pret 1, ze specjalnie skon¬ struowanej szlifierki S zamocowanej wahliwie pod¬ stawa 2 na sworzniu 3 skosnie pod katem /? do osi walcowanego preta 1 i przeznaczonej do szlifowa¬ nia tego preta w celu wykrycia i usuniecia rys 25 walcowniczych, oraz z optycznego powiekszalnika P do obserwacji szlifowanej powierzchni preta 1.W podstawie 2 szlifierski S jest ulozyskowana na wrzecionie 4 szlifierska tarcza 5 oraz suwak 6 z diamentem 7 wyrównujacym obwodowa robocza 30 krawedz tarczy 5. Tarcza 5 jest umieszczona pod obracajacym sie i przesuwajacym osiowo pretem 1.W podstawie 2 jest takze umieszczony hydraulicz¬ ny cylinder 8 z tlokiem 9, którego tloczysko 9a jest zaopatrzone w ramie 10 z rolka 11 dociskajaca pret 35 1 do tarczy 5 oraz w ramie 12 z wylacznikiem 13 sygnalizujacym, ze srednica szlifowanego preta zo¬ stala zmniejszona do maksymalnie dopuszczalnej wielkosci.Tarcza 5 wraz z dociskowa rolka 11, zabudowane 40 na jednej wahliwie osadzonej podstawie 2, tworza jedem uklad mogacy swobodnie w calosci wyko¬ nywac ruchy wywolane biciem krzywego preta 1 obracanego glowicami G. Docisk tarczy 5 do preta 1, wywoluje cisnienie oleju w cylindrze 8 zwiaza- 45 nym sztywno z ulozyskowaniem wrzeciona 4. Rów¬ noczesne przyjecie naporu hydraulicznego przez tloczysko 9a i dociskowa rolke 11 powoduje, ze sila dociskajaca tarcze znosi sie wewnatrz zam¬ knietego ukladu, nie przenoszacego obciazen na 50 sworzen 3.Osadzony przesuwnie w podstawie 2 suwak 6 jest zaopatrzony w krawedz 6a pochylona pod ta¬ kim katem a, aby krawedz ta w kazdym polozeniu suwaka 6 stykala sie z wylacznikiem 13 tylko wów- 55 czas, gdy odleglosc pomiedzy dociskowa rolka 11 a pobocznica szlifierskiej tarczy 5 zmniejszy sie do wielkosci dopuszczalnej t.zn. gdy srednica preta 1 wskutek szlifowania tarcza 5 zmniejszy sie do dolnej wartosci dopuszczalnej. Gdy srednica pre- 60 ta 1 zmniejszy sie do dolnej wartosci dopuszczal¬ nej, wówczas krawedz 6a suwaka 6 uruchomi wy¬ lacznik 13, który da sygnal ostrzegawczy dla Obslu¬ gujacego urzadzenie. Pod wahliwie zamocowana podstawa 2 szlifierki S jest umieszczony hydrau- 65 liczny podnosnik 14, który podnosi tarcze 5 do góry w celu zukosowania boczna scianka tej tarczy koncówek preta 1 zgodnie z polozeniem pokaza¬ nym na fig. 6.Kazda 'z prowadniczych glowic G1-G4, sklada sie z podstawy 15 na której jest zamocowany hy¬ drauliczny cylinder 16, z wewnatrz wydrazonego tloka 17 i tloczyska 18, z obrotowo osadzonej w cy¬ lindrze 16 tarczy 21 oraz z trzech rolek 19 ulozy- skowanych w ramieniu katowych dzwigien 20, których drugie ramie zakonczone kulowym przegu¬ bem 20a jest osadzone w wycieciu 18a tarczy 21 a osie obrotu dzwigien 20 sa ulozjnskowane na sworzniach 22 w widelkowych uchwytach 23 przy¬ mocowanych do czola tloczyska 18.Rolki 19 sa zaopatrzone wewnatrz w lopatkowe hydrauliczne silniki 24, które umozliwiaja przesu¬ wanie osiowe preta 1 wewnatrz wydrazenia k wy¬ konanego w tloku 17 i tloczysku 18. Zacisniecie preta 1 przez centrycznie umieszczone w glowicy G rolki 19 nastepuje po przesunieciu tloka 17 w cy¬ lindrze 16 w kierunku strzalki 25 zaznaczonej na fig. 4. Tloczysko 18 jest osadzone przesuwnie w tar¬ czy 21 na klinie 26.Tarcza 21 jest zaopatrzona w zebaty wieniec 27, za pomoca którego napedowym zebatym kolem 28 mozna obracac poszczególne glowice G1-G4 wraz z pretem 1 zacisnietym rolkami 19. Dzieki takiej konstrukcji glowic G1-G4 pret 1 z jednej strony moze byc obracany wokól wlasnej osi, a z drugiej strony moze byc jednoczesnie przesuwany wzdluz swej osi w kierunku strzalki 29.Poszczególne cylindry 16 glowic G1-G4 sa tak zalaczone do nie pokazanego na rysunku napedo¬ wego ukladu hydraulicznego, aby zawsze tylko dwie glowice krancowe np. Gl i G2, G1-G3, G2-G4 albo G3-G4 zaciskaly swoimi rolkami 19 przesuwa¬ ny i obracany pret 1. Dlatego cylindry 16 sa za¬ opatrzone w elektryczne wylaczniki 30, które ko¬ lejno po przejsciu koncówki preta 1 z danej glowi¬ cy uruchamiaja tlok 17 nastepnej co drugiej lub co trzeciej glowicy wg podanego wyzej przykladu w celu przesuniecia tloczyska 18 w kierunku strzalki 25 i zacisniecia preta 1 pomiedzy kolejnymi rolkami 19. Uruchamianie wylacznika 30 nastepuje tlokiem 17 wówczas, gdy koncówka preta 1 prze¬ sunie sie poza rolki 19, które wskutek tego, sila cieczy hydraulicznej dzialajacej na tlok 17 przesu¬ na sie do srodka w kierunku strzalek 31.Optyczny powiekszalnik P o 'znanej konstrukcji skladajacej sie z obudowy 32, soczewek 33 i 34 i z luster 35 i 36, umozliwia obserwacje rys na oszlifo¬ wanej powierzchni przesuwajacego sie i obracaja¬ cego preta 1. Znana konstrukcje powiekszalnika P, zaopatrzono zgodnie z wynalazkiem w hydrauliczny przesuwnik 37 oraz w zderzak 38 opierajacy sie o przesuwany pret 1. W ten sposób cala obudowa 32 powiekszalnika wraz z soczewkami 33 i 34 przesu¬ wa sie za biciem promieniowym powierzchni preta 1 i zachowuje stala odleglosc soczewki 34 od kon¬ trolowanej powierzchni preta.Przesuwnik 37 jest sterowany nieuwidocznionym na rysunku napedowym ukladem hydraulicznym, który po odsunieciu sie preta 1 odsuwa powiek¬ szalnik P wraz ze zderzakiem 38 w kierunku strzal-51809 ki 39 w celu przyjecia nastepnego odcinka preta stalowego do kontroli.Wyzej opisane urzadzenie dziala w sposób naste¬ pujacy.Po wprowadzeniu preta 1 do .prowadniczych glo¬ wic G1-G4 uruchamia sie naped zebatych kól 28 które obracaja glowice razem z pretem 1, oraz uru¬ chamia sie hydrauliczne silniki 24 obracajace rolki 19 i przesuwajace pret 1 w kierunku strzalki 29 zaznaczonej na fig. 1. Jednoczesnie uruchamia sie szlifierke S która tarcza 5 zdziera zaoksydowana powierzchnie preta 1 wzdluz linii srubowej (biegna¬ cej po jego obwodzie. Na odkrytej .powierzchni metalu mozna wówczas optycznym powiekszalni¬ kiem P wykryc ewentualne rysy.Kilkakrotny przesuw pretu 1 rolkami 19 glowic G1-G4 przy ciagle obracajacej sie szlifierskiej tar¬ czy 5, spowoduje usuwanie zarysowanej warstwy do czasu gdy w powiekszalniku P nie bedzie wi¬ doczna rysa. W przypadku gdy zeszlifowanie war¬ stwy materialu spowoduje zmniejszenie sie sred¬ nicy preta 1 ponizej wartosci dopuszczalnej, wów¬ czas wylacznik 13 oprze sie o skosna krawedz 6a suwaka 6 i uruchomi sygnalizator. PL