Pierwszenstwo: 18.VI.1964 Niemiecka Republika Demokratyczna Opublikowano: 20.VII.1966 51497 KI. 21 c, 62/65 MKP € OS g 3)04 h/ AbJJlfc [czytelni.- Urzedu ?centowe ¦ Wspóltwórcy wynalazku: inz. Hans Hesse, inz. Dieter Hantke, inz.Kaste, inz. Peter Oberlander, inz. Siegfried Zerbe Wlasciciel patentu: VEB Spinnereimaschinenbau Karl-Marx-Stadt, Karl- -Marx-Stadt (Niemiecka Republika Demokratyczna) HtM Unhv$m l Urzadzenie sterujace do czesarek, zwlaszcza czesarek szybkobieznych u^1 *"- f i** Przedmiotem wynalazku jest kompletne urzadze¬ nie sterujace do czesarek, którego zasadnicze zespo¬ ly stanowia uklad pomiarowy oraz uklad wzmac¬ niajacy i wlaczajacy, jak równiez drobnostopnio- wa przekladnia i urzadzenie sterujace rozciagowo- walkowe. Urzadzenie sterujace jest czescia skla¬ dowa czesarek szybkobieznych lub zwyklych cze¬ sarek oraz tworzy z nimi wspólny ciag.Odpowiednio do potrzeb ekonomicznych i tech- niczno-konstrukcyjnych przemyslu wlókiennicze¬ go, stosuje sie dotychczas wiele rozwiazan w dzie¬ dzinie sterowanego ciagu czesarek, z których wy¬ próbowane rozwiazania polegaja glównie na zasto¬ sowaniu czlonu pomiarowego, czlonu do przenosze¬ nia zmierzonych wartosci oraz czlonu do nasta¬ wiania czesarek, przy czym sposób dzialania tych urzadzen polega na pomiarze grubosci tasmy wló¬ kien, przy jednoczesnym zastosowaniu rozciagu tej tasmy, odpowiedniego do jej grubosci.W niektórych z tych rozwiazan pomiary grubosci tasmy wlókien sa równiez dokonywane przed jej rozciaganiem, a sam rozciag tasmy pomiedzy po¬ lem igiel i obciaznikiem jest zawsze zmieniany.Niektóre z tych rozwiazan umozliwiaja przy tym nie tylko zmiane predkosci rozciagu tasmy za po¬ moca elementów rozciagajacych i pola igiel, lecz takze zmiane predkosci obciagu za pomoca walków obciagowych i innych narzadów, przy czym zmiana tych predkosci dokonywana jest poprzez regulacje odpowiednich elementów. 10 15 20 25 30 Dalsze rozwiazanie polega na zastosowaniu do sterowania rozciagiem tasmy poslizgu, wystepu¬ jacego pomiedzy para walków rozciagowych, przy zmianie ich obciazenia.Stosownie do odleglosci pomiedzy punktem po¬ miaru, a punktem rozciagu, konieczne jest zasto¬ sowanie pamieciowego ukladu pomiarowego do zdalnego pomiaru wielkosci rozciagu i czasu prze¬ suwu tasmy wlókien.W celu wyeliminowania tego ukladu inne roz¬ wiazania przewiduja przyblizenie punktu pomia¬ rowego do punktu rozciagu lub pomiar rozciagu po obciagu, albo pomiar rozciagu pomiedzy po¬ lem igiel, a obciagiem.Dotychczas znane jest urzadzenie do pomiaru rozciagu, które odmierza odchylenia grubosci tasmy wlókien za pomoca jednej pary walków ryflowa- nych, powieksza skok pomiaru za pomoca dzwigni oraz przestawia pas napedu przez wlaczenie pa¬ mieciowego ukladu pomiarowego do zdalnego po¬ miaru wielkosci rozciagu, w celu wyeliminowania martwego czasu przesuwu tasmy wlókien.W innych znowu rozwiazaniach skok walca kla¬ wiszowego jest wykorzystany jako wejscie do elektrycznego lub hydraulicznego przenosnika war¬ tosci pomiaru, przy czym jako czlony nastawcze stosuje sie tu bezstopniowe przekladnie mecha¬ niczne, przekladnie hydrauliczne lub sterujace oraz oddzielne silniki elektryczne. 5149751497 Znane sa równiez rozwiazania, które dokonuja pomiaru tasmy wlókien optycznie za pomoca foto- elektrycznyeh elementów, albo ciagna do dolu przy¬ gotowania tasme, w celu jej zmierzenia przez na¬ pawanie jej, ciecza, lub tez okreslaja grubosc tasmy wlókien przez pomiar Jej objetosci, przy czym wartosc pomiarów jest podawana elektrycznie.Pomiarów dokonuje sie takze za pomoca promieni gamma.W wielu jednak rozwiazaniach sterowania prze¬ kladnia ukladu sterujacego i regulujacego, prze¬ widziany rozciag, okreslony przez stosunek pred¬ kosci narzadów rozciagajacych do narzadów od¬ ciagowych, nie moze byc uzyskany, poniewaz od¬ chylenia od potrzebnego stosunku ilosci obrotów sa bledne.Do napedu obu grup urzadzen, to jest walków rozciagowych i pola igiel lub walków obciagowych t narzadów skladowania stosuje sie* oddzielne sil* niki, przy czym jedna grupa tych uraadfcen jest sterowana prze* klawiszowy Uklad pomiarowy.Sterowanie to moze odbywac sie równiez przy zastosowaniu mechanizmu róznicowego za pomoca oddzielnego, mniejszego silnika.Z uwagi na to, ze tiotó obrotów obu silników nie jest jednakowa i stosunek tych obrotów moze ule¬ gac odchyleniom, przeto silniki te nie sa zsynchro¬ nizowane. Synchronizacja oddzielnych silników jest bowiem zwiazana ze zwiekszonym kosztem.Synchronizacja ta istnieje wówczas, kiedy obie gruffcy urzadzen sa napedzane z jednego silnika na. pedowego. Przez zmiane stosunku obrotów pomie¬ dzy obiema grupami urzadzen ustawia sie chwi¬ lowy rozciag.Zastosowanie napedu kolowego lub pasowego w celu uzyskania zróznicowanej ilosci obrotów po¬ woduje jednakze przerwanie zsynchronizowanego biegu maszyny.Poslizg i wykorzystanie miejsca przenoszenia obro¬ tów wykluczaja mozliwosc odtwarzania takiej sa¬ mej ilosci obrotów. Okreslenie miejsca pomiaru i zakresu rozciagu rozstrzyga z jednej strony o ko¬ niecznosci zastosowania poslizgu do pomiaru pa¬ rametrów rozciagu, a z drugiej strony o spóznio¬ nym przenoszeniu wartosci.Zastosowanie poslizgu do pomiaru parametrów rozciagu, stosowane w róznych urzadzeniach, jest jednak kosztowne.Inne znowu agregaty, sluzace do wytwarzania zmiennej ilosci obrotów, na przyklad oddzielne silniki lub bezstopnibwe przekladnie maja podobne n&dogodnosci, poniewaz kazdy analogiczny czlon Warunkuje miedzy innymi zbedne przenoszenie obrotów.Celem wynalazku jest skonstruowanie takiego urzadzenia, które byloby tanie oraz zuzywaloby malo energii i zajmowaloby malo miejsca.Kiedy tasma wlókien przejdzie przez ciag cze¬ sarek lub ciag czesarek szybkobieznych i zostanie tam zdwojona, to przechodzi ona przez sterowany ciag powyciagowy, wyposazony w urzadzenie do jej mierzenia. W ciagu powyciagowym, wykonanym w postaci wielowatkowego urzadzenia, na tasme wlókien oddzialywuje jej dalszy wyciag, zalezny od jej grubosci. 10 15 20 25 30 35 40 45 50 60 65 Na czesci tasmy, polozonej w dolnych partiach oddzialywuje tak zwany wyciag podstawowy, a na wszystkie grubsze jej czeSci dziala: wiekszy wyciag.Wyciag tan uzyskuje sie w wyniku róznicy pred¬ kosci obwodowej jednej lub wiecej par walków o stalej liczbie obrotów oraz jednej lub wiecej par walków o zróznicowanej liczbie obrotów. Urzadze¬ nie sterujace, wyposazone w sprzezony z nim uklad pomiarowy, jest napedzane przez maszyne glówna.Dzieki temu uzyskuje sie zsynchronizowana prace wszystkich urzadzen. Grupy urzadzen o zróznico¬ wanej liczbie obrotów sa napedzane za pomoca drobnostopniowej przekladni. Drobnostopniowa przekladnia jest przekladnia konwencjonalna, któ¬ rej waly sumujace maja jeden, dwa, cztery lub wiecej obrotów oraz sa wprawiane w ruch obro¬ towy za pomoca sprzegiel elektromagnetycznych.Dzieki zastosowaniu odpowiedniej liczby walów sumujacych mozliwe jest stopniowanie ich obro¬ tów, przy czym stopniowanie to ustala sie poprzez odpowiednie dopasowanie przekladni.Elektromagnetyczne sprzegja zwrotne drobno¬ stopniowej przekladni wlacza sie po uzyskaniu przez wzmacniacz wlaczajacy odpowiedniej war¬ tosci w ukladzie do pomiaru te} wartosci. Uklad do pomiaru wartosci nastawia za pomoca klawisza grubosc tasmy wlókien, przechodzacej przez urza¬ dzenie powyciagowe, przy stalej szerokosci tasmy.Wartosc pomiaru tasmy jest powiekszona za po¬ moca przestawnej dzwigni i transponowana przez urzadznie klawiszowe, dzialajace na zasadzie elek¬ trycznego wlaczania.Znane sa równiez pneumatyczne urzadzenia, które wartosc te okreslaja za pomoca urzadzenia klawi¬ szowego i przeksztalcaja ja w odpowiedni binarny kod. Wartosc ta moze byc równiez orkeslana elek¬ trycznie poprzez pomiar przewodnictwa lub obje* tosc tasmy, albo przez zastosowanie promieni, a ponadto zmieniana za pomoca odpowiednich urza¬ dzen w binarny, odwzorowany kod. Przestawienie odwzorowanego, binarnego kodu na kod konwen¬ cjonalny odbywa sie za pomoca wzmacniacza i klucza. Przez przestawienie wlacza sie bezpo¬ srednio sprzeglo elektromagnetyczne drobnostop¬ niowej przekladni. W ten sposób zróznicowana ilosc obrotów jednej lub wiecej par walków urzadzenia sterujacego jest podporzadkowana mierzonej war¬ tosci, to jest grubosci tasmy wlókien.Stopniowanie przy wlaczaniu ilosci obrotów nie jest wprawdzie niedogodne, ale powoduje ono trud¬ nosc przy wlaczaniu lub przenoszeniu odtworzonej ilosci ustalonych obrotów.Pomiar swiezo rozciagnietej tasmy daje wpraw¬ dzie bardzo dokladne wyniki, ale nie obejmuja one wlasciwosci tasmy, po jej dluzszym skladowaniu.Przedmiot -wynalazku jest blizej wyjasniony na dwóch przykladach rozwiazan, uwidocznionych na zalaczonym rysunku schematycznym, na którym fig. 1 przedstawia schemat przesuwny tasmy wló¬ kien i zwiazane z tym czesci funkcjonalne steruja¬ cego urzadzenia rozciagowego, fig. 2 — fotoelek- tryczne przenoszenie i transportowanie wartosci pomiarów, przy zastosowaniu sprzegiel elektro¬ magnetycznych, fig. 3 — podobne wykonanie o51497 stykowym odtwarzaniu wartosci pomiarów, fig. 4 — schemat drobnostopniowej przekladni i fig. 5 — urzadzenie pneumatyczne do ustalania grubosci tasmy wlókien, w czasie jej przesuwu.Sterujace urzadzenie wyciagowe (fig. 1) sklada 5 sie z ukladu pomiarowego 1, z urzadzenia wzmac¬ niajacego i wlaczajacego 2, z drobnostopniowej przekladni 3, i z urzadzenia sterujacego rozciago- wo-walkowego 4.Jezeli tasma wlókien opusci maszyne glówna 5, 10 to przechodzi ona przez specjalne elementy prowa¬ dzace 6 ukladu pomiarowego 1, zaopatrzonego w pare walków ryflowanych 7, a nastepnie przez pare walków rozciagowych 8 urzadzenia sterujacego oraz przez prowadnice tasmowa i zakleszczajaca 10, 15 jak równiez przez pare walków obciagowych 9.Po tym tasma przechodzi przez pozostale jednostki odprowadzajace do nawijania i odprowadzania, nalezace do ciagu czeszaco-wyciagowego. W wy* konaniu przedstawionym na fig. 1 walki obciagowe 20 maszyny glównej 5, para walków ryflowanych 7 i para walków wprowadzajacych 8 sa napedzane przy stalej ilosci obrotów. Uruchomienie drobno* stopniowej przekladni 3 nastepuje poprzez naped maszyny glównej 5. Poczatek urzadzenia napedo- 25 wego stanowi para walków obciagowych 9 i wszystkie jednostki odprowadzajace 11, majace zróznicowana ilosc obrotów.Wartosc pomiarowa, ustalona przez pare walków ryflowanych 7 (fig. 2), okreslajacych grubosc tas- 30 my wlókien, przy stalej jej szerokosci, jest regu¬ lowana za pomoca dzwigni mierzacej 12 i dzwigni wskaznikowej 13. Pomiedzy obu dzwigniami 12 i 13 jest umieszczone urzadzenie nastaweze 14, umozliwiajace uruchomienie dzwigni wskazniko- 8g wej 13, dzieki odchyleniom procentowym od ciezaru tasmy, przy róznych ustalonych wartosciach tego ciezaru, zaleznych od wielkosci szczeliny 7c. Urza¬ dzenie nastaweze 14 umozliwia ustalenie wysokosci szczeliny 7c, w zaleznosci od przelozenia dzwigni 12 i 13.Na dzwigni mierzacej 12 zamocowany jest wo¬ kól walu obrotowy zderzak 14a, przytrzymywany w ustalonym polozeniu za pomoca sruby 14b i sprezyny 14c. Zderzak 14a dociska do toru 14d, znajdujacego sie na dzwigni wskazujacej 13. Punkt styku zderzaka 14a okresla za pomoca toru 14d wielkosc przestawiania systemu dzwigni 12, 13, i 14 oraz wysokosc szczeliny 7c.Dzwignia wskazujaca 13 jest zaopatrzona w ma¬ skownice 15 z kodem oraz w piec torów, umozli¬ wiajacych trzydziesci dwa wlaczenia nastaweze.Maskownica 15 przesuwa sie w optycznym urza¬ dzeniu klawiszowym 16, skladajacym sie z lamp i odbiorników bedacych fotoelektrycznymi elemen¬ tami. Stosownie do mierzonej wartosci pomiaru, M to jest do ustawiania dzwigni 12 i 13 uzyskuje sie wlaczenia nastaweze, przy czym wartosc tych wla¬ czen okresla sie za pomoca optycznych jednostek, umieszczonych na pieciu wzmacniaczach 17. 60 Wzmacniacze 17 wlaczaja polozone w ich wylo¬ tach przelaczniki 18, 19, 20, 21 i 22. Na stykach 18a i 18b, 19a i 19b, 20a i 20b, 21a i 21b oraz 22a przelaczników 18—22 umieszczone jest urzadzenie przelacznikowe, umozliwiajace uruchomienie sprze- 85 40 45 60 giel, skladajacych sie ze sprzegiel 21, 24, 25, 26 i 27 i ze sprzegiel blokujacych 28, 29, 30, 31 i 32.Jak wynika z fig. 4, waly sumujace 33, 34, 35, 36 i 37 zostaly sprzezone z wspólpracujacymi sprzegla¬ mi roboczymi. Waly wlotowe sprzegiel roboczych sa napedzane za pomoca urzadzenia 39a. Poszcze¬ gólne waly zwiekszaja ilosc obrotów za pomoca mechanizmów róznicowych 38a. Obroty te sa prze¬ noszone za pomoca urzadzenia 39a do mechanizmu róznicowego glównego 38b. Tu nastepuje zsumo¬ wanie obrotów podstawowych i skladowych i w ten sposób powstaje wyjsciowa ilosc obrotów prze¬ kladni.Jednostki przedstawione na fig. 3 maja takie same dzialanie jak jednostki przedstawione na fig. 2. Klawiszowe urzadzenie stykowe 40 uruefiamia wzmacniacze 41 w taki sam sposób, jak Optyczne urzadzenie klawiszowe 16 uruchamia wzmacnia¬ cze 17.Wartosci pomiarowe uzyskuje sie za pomoca pneumatycznej cjyszy 42 przez zmiane jej docisku w znanym pneumatycznym elemencie 43, a dalsze przenoszenie i przeksztalcenie wartosci pomiaru uzyskuje sie podobnie, jak to przedstawiono na przykladach z fig. 2 lub3. L PL