Pierwszenstwo: Opublikowano: .01.IV.1963 (P 101 197) 03JV.1962 Wielka Brytania 26.IV.1966 KI. 32a, 17/00 MKP C 03 b Af\CG ^UKD 666.i;dS36.9 Wlasciciel patentu: Pilkington Brothers Limited, Liverpool (Wielka Bry¬ tania) Sposób wytwarzania szkla plaskiego oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania szkla plaskiego w postaci- ciaglej tasmy oraz urzadzenia do stosowania tego sposobu.W celu otrzymania tasmy szkla o zadanej gru¬ bosci, roztopione szklo wprowadza sie z kontrolo¬ wana predkoscia do przepustu miedzy para meta¬ lowych (zwykle stalowych) walców kalibrujacych o dlugosci wiekszej, niz szerokosc tasmy. Sa one osadzone w sposób umozliwiajacy ich wzajemna regulacje, polegajaca na regulowaniu odleglosci miedzy ich obrzezami w plaszczyznie ich osi. Odle¬ glosc te reguluje sie w celu otrzymania zadanej grubosci tasmy szklanej wysuwajacej sie z prze¬ pustu miedzy walcami i umozliwia produkowanie tasm o wszystkich, wystepujacych w handlu gru¬ bosciach. Walce takie sa nazywane walcami odle¬ wniczymi lub walcami kalibrujacymi, a sama ope¬ racja nazywa sie „kalibrowaniem".Dla uzyskania tasmy posiadajacej polysk, po wy¬ zarzeniu, jest ona stopniowo mechanicznie szlifo¬ wana i polerowana.Podczas operacji kalibrowania tasmy, masa szklana przesuwa sie, stykajac sie bezposrednio z metalem tych dwóch walców, i zachodzi tu wy¬ miana ciepla pomiedzy powierzchnia tasmy szkla¬ nej, a walcami, w wyniku której powierzchnie ich sa chlodzone przez strate ciepla wystepujaca na skutek przechodzenia ciepla do walców i przez to usztywnione. Powierzchnie te sa ustawicznie uszkadzane przez ich stykanie sie z walcami, pq^ 10 15 20 25 niewaz jakiekolwiek wady, nawet mikroskopijne, przekazywane szklu w stanie goracym, pozostaja utrwalone podczas krzepniecia. A zatem, jezeli ma byc otrzymane szklo z polyskiem, powierzchnia tasmy musi byc obrabiana mechanicznie w celu wyeliminowania wad przekazanych przez walce i otrzymania plaskich, równoleglych powierzchni polerowanej tasmy. Szybkosc wytwarzania ciaglej tasmy szkla przez wprowadzanie roztopionego szkla miedzy walce kalibrujace winna byc ogra¬ niczona w celu zapobiezenia zbyt silnemu ochlo¬ dzeniu szkla.Omówiony sposób kalibrowania znany jest do¬ brze przy wytwarzaniu przezroczystego szkla sodo- wo-krzemowego o róznych grubosciach, jak rów¬ niez przy wytwarzaniu szkla maconego lub silnie maconego z blyszczaca powierzchnia, na przyklad szkla silnie maconego znanego na rynku pod na¬ zwa „Vitrolite".Zasadniczym celem wynalazku jest wprowadze¬ nie ulepszen w wytwarzaniu szkla plaskiego w po¬ staci ciaglej tasmy o powierzchni z wykonczeniem ogniowym i w róznych, zadanych grubosciach.Wynalazek wprowadza nie znany dotychczas sposób polegajacy na tym, ze celem otrzymania warstwy szkla o zadanej grubosci ruchoma warst¬ wa roztopionej masy szkla poddaje sie obróbce cieplnej, która zapewnia taka zmiane lepkosci masy szkla, ze rozplyw na boki warstwy zostaje 5119451194 3 zatrzymany .wtedy, gdy zostanie osiagnieta grubosc, jaka ma miec wytwarzana tasma szklana.Boczny rozplyw szkla powstaje wskutek wyste¬ powania sil napiecia powierzchniowego i sil cia¬ zenia, oddzialujacych na mase szkla. Jezeli warst¬ wa szkla jest tak cienka, ze sily dzialajace na szklo wynikajace z jego ciezaru w warstwie sa mniej¬ sze, niz sily napiecia powierzchniowego, dzialajace na powierzchni szkla, wówczas sily napiecia po¬ wierzchniowego od poczatku decyduja i boczny roznjyw bedzie zmniejszaniem sie szerokosci war¬ stwy. O ile zas grubosc warstwy jest tak duza, ze sily rozprzestrzeniajace, wynikajace z ciezaru szkla przewazaja, to boczny rozplyw bedzie powodowal rozszerzanie sie warstwy.'?W obu przypadkach, wedlug wynalazku, w wy¬ niku cieplnego oddzialywania, boczny rozplyw zo¬ staje wstrzymany z cjiwila, gdy warstwa osiagnie zadana grubosc w czasie swobodnego rozplywu.Aby boczny rozplyw mógl odbywac sie swobodnie, bez zahamowan, najlepiej jest gdy dla tasmy zo¬ stanie przewidziane podloze, które stanowi smar dla ruchomej warstwy szkla tj. ma, praktycznie biorac, powierzchnie pozbawiona wlasciwosci tar¬ cia.Ogólnie wiec mówiac, wynalazek moze byc okre¬ slony, J*ko sposób wytwarzania szkla plaskiego w postaci ciaglej tasmy o pewnej grubosci, z rucho¬ mej warstwy roztopionego szkla, utrzymywanej w ciaglej postaci przez stale doprowadzanie swiezego roztopionego szkla do jednego konca warstwy; pod¬ czas gdy szklo o zadanej miazszosci odciagane jest z drugiego konca w kierunku wzdluznym warstwy.Wynalazek wyróznia sie tym, ze zadana miazszosc szkla wyciaganego z warstwy jest uzyskiwana w wyniku stworzenia odpowiednich warunków cieplnych dla doprowadzanego szkla, tworzacego te warstwe. Te warunki powoduja zahamowanie ruchliwosci szkla w kierunku poprzecznym war¬ stwy w miare jej posuwania sie w kierunku wzdluznym, a gdy zadana grubosc zostanie osia¬ gnieta, tak otrzymane plaskie szklo zostaje ochlo¬ dzone w celu ustabilizowania jego wymiarów.Z drugiej strony wynalazek obejmuje sposób otrzymywania, na odpowiednim podlozu, szkla plaskiego o zadanej grubosci w postaci tasmy, z ruchomej warstwy szkla, tworzonej na odpowied¬ nim podlozu z kontrolowana szybkoscia. Podloze to umozliwia swobodny boczny rozplyw ruchomej warstwy szkla w miare jej przesuwania sie wzdluz podloza, w kierunku jej dlugosci. Boczny rozplyw warstwy na podlozu jest regulowany cieplnie do¬ póty, dopóki nie zostanie powstrzymany i warstwa nie zostanie ustabilizowana w miejscu gdzie osiagnie zadana grubosc, jaka ma miec produko¬ wane szklo oraz, ze na podlozu tworzy sie tasme szkla ze stabilizowanej warstwy szkla i tasme te przesuwa sie jednoczesnie w miare jej powstawa¬ nia na podlozu.Podloze to moze miec powierzchnie niezwilzalna przez szklo, na przyklad moze je stanowic plyta o powierzchni z grafitu lub azotku boru; najle¬ piej, gdy plyta taka stanowi podstawe koryta, wzdluz którego warstwa moze byc przesuwana, przy czym koryto jest szersze niz maksymalna szerokosc warstwy. Podlozem bez tarcia moze byc równiez powierzchnia plytkiej kapieli roztopionego metalu o takim ciezarze wlasciwym* zeby warstwa roztopionego szkla stanowila plywajacy element 5 na kapieli.A zatem wynalazek obejmuje sposób wytwarza¬ nia, na podlozu, stanowiacym powierzchnie kapieli rpztopionego metalu, szkla plaskiego, o zadanej grubosci w postaci tasmy o blyszczacej powierzch- io ni, tworzonej z warstwy przesuwajacej sie masy szklanej z kontrolowana predkoscia, na kapieli roztopionego metalu, w warunkacfe zapewniaja¬ cych boczny rozplyw szkla w czasie przesuwania sie na kapieli. Sposób taki wyróznia sie tym, ze 15 boczny rozplyw warstwy szkla jest wstrzymywany przez taki wzijost lepkosci szkla, aby ustabilizo¬ wac warstwe w miejscu, gdzie zostanie osiagnieta zadana jej grubosc. Ze stabilizowanej warstwy szkla na kapieli tworzy sie tasme szkla, która 20 jednoczesnie przesuwa sie wzdluz kapieli w miare jej tworzenia sie.Z drugiej strony wynalazek obejmuje sposób wytwarzania szkla plaskiego na powierzchni masy roztopionego metalu w postaci tasmy o zadanej 25 grubosci, z blyszczaca powierzchnia, z warstwy ruchomego szkla, przesuwanej z regulowana pred¬ koscia na kapieli roztopionego metalu w warun¬ kach zapewniajacych boczny rozplyw warstwy w czasie jej przesuwania sie w kierunku jej dlu- 30 gosci na kapieli. Boczny rozplyw warstwy szkla na kapieli wstrzymywany jest wylacznie przez zmniejszanie temperatury szkla w warstwie z taka predkoscia, zeby w miare przesuwania sie war¬ stwy, lepkosc szkla wzrosla wystarczajaco do usta- 35 bilizpwania warstwy przy jej zadanej grubosci, jaka ma miec wytwarzana warstwa szkla. Tasme szkla wytwarza sie z tejze stabilizowanej warstwy, i jednoczesnie w miare tworzenia sie tej tasmy jest ona przesuwana na kapieli. *o Ciezar wlasciwy kapieli roztopionego metalu jest taki, ze warstwa szkla moze byc przesuwana wzdluz powierzchni kapieli. Najlepiej jest, gdy kapiel jest utworzona z roztopionej cyny lub ze stopu cyny o ciezarze wlasciwym wiekszym niz *5 ciezar wlasciwy szkla.Wynalazek obejmuje równiez sposób wytwarzania szkla plaskiego w postaci tasmy, z warstwy roz¬ topionego szkla na kapieli roztopionego metalu, przy czym szerokosc powierzchni kapieli jest wiek- 50 sza, niz szerokosc warstwy roztopionego szkla wpo¬ staci tasmy. Szklo doprowadzane jest do kapieli z regulowana predkoscia celem utworzenia na ka¬ pieli warstwy roztopionego szkla o temperaturze i o grubosci takiej, która zapewni boczny rozplyw 55 równomiernie z kazdej strony warstwy, pod wply¬ wem ciazenia i napiecia powierzchniowego. Szklo jest przesuwane w kierunku jego dlugosci wzdluz kapieli, podczas gdy warstwa szkla rozplywa sie na boki pod wplywem ciazenia i napiecia po- 60 wierzchniowego, a temperatura szkla w warstwie jest stopniowo obnizana tak, zeby powstrzymac boczny rozplyw w miejscu, gdzie warstwa osia¬ gnela zadana grubosc, jaka ma miec wytwarzana tasma szkla, i ze tasma jest jednoczesnie przesu¬ sz wana, w miare tworzenia sie jej na kapieli51194 Najlepiej, gdy roztopione szklo jest doprowa¬ dzane na kapiel wzdluz elementu o ksztalcie ko¬ ryta, o powierzchni niezwilzalnej przez szklo i o ta¬ kiej temperaturze doprowadzanego szkla, przy któ¬ rej powierzchnia szkla jest blyszczaca, a w ciagu calego okresu obróbki cieplnej na kapieli polysk ten jest utrzymywany podczas bocznego rozplywu ruchomej warstwy, znajdujacej sie pod wplywem sil ciazenia i napiecia powierzchniowego. Ponadto, w stosunkowo krótkim czasie, w którym umozli¬ wiony jest boczny rozplyw, szklo osiada pod wply¬ wem sil ciazenia, a wystepujace sily splaszczajace zapewniaja równoleglosc powierzchni szkla w po¬ staci tasmy w miare jej tworzenia sie z ruchomej warstwy, i utrzymany jest polysk tasmy.* W jednym z zastosowan wynalazku, boczny roz¬ plyw wystepujacy jednoczesnie na obu stronach ruchomej warstwy, trwa od chwili wytworzenia sie warstwy do chwili osiagniecia zamierzonej grubosci warstwy; w tym czasie warstwa przybiera postac tasmy o zadanej grubosci.Wedlug wynalazku ruchoma warstwa szkla moze byc otrzymywana z tasmy szkla, która zostala doprowadzona na kapiel po wyjsciu % pary walców kalibrujacych i skierowana na kapiel od jej ogrze¬ wanej strony, przez ponowne roztopienie szklanej warstwy w wyniku doprowadzenia odpowiedniej ilosci ciepla z niezwilzalnej powierzchni kapieli roztopionego metalu i/lub z grzejników umieszczo¬ nych w przestrzeni nad kapiela.Wedlug innej postaci wykonania wynalazku roz¬ topione szklo doprowadzane jest do kapieli w celu uzupelnienia warstwy ruchomego szkla z szybkos¬ cia odpowiadajaca szybkosci przesuwania sie szkla w postaci tasmy tworzonej z ruchomej warstwy.Grubosc i szerokosc warstwy roztopionego szkla doprowadzanego na podloze jest taka, zeby spowo¬ dowac otrzymanie z niej warstwy o grubosci wiek¬ szej, niz grubosc tasmy tworzonej na podlozu i w takiej temperaturze, która zapewni blyszczaca powierzchnie roztopionego szkla doprowadzanego na podloze Praktycznie biorac, koniec kapieli od strony za¬ silania moze byc uwazany jako koniec goracy, lecz stopniowanie temperatury kapieli moze sie zmie¬ niac miedzy koncem kapieli od strony zasilania, a ta czescia, przy której tworzy sie ruchoma war¬ stwa. Jezeli doprowadzana jest do kapieli tasma szklana, stopniowanie temperatury bedzie dodatnie az do momentu utworzenia sie warstwy z tasmy, a dalej stopniowanie temperatury bedzie ujemne w kierunku konca wypustowego; natomiast, jezeli do goracego konca kapieli doprowadzane jest roz¬ topione szklo, temperatura moze byc stala az do punktu gdzie tworzy sie ruchoma warstwa i dalej wystepuje ujemne stopniowanie temperatury lub ujemne stopniowanie az do tej czesci kapieli, gdzie tasma otrzymana z warstwy zostanie usztywniona tak, iz jest mozliwe jej zdjecie z kapieli w stanie nieuszkodzonym za pomoca mechanicznych sród- , ków odbierajacych.A zatem, wynalazek równiez obejmuje sposób wytwarzania szkla plaskiego w postaci tasmy z roztopionego szkla na kapieli roztopionego meta¬ lu, w której to kapieli utrzymywane jest pewne ( 10 15 stopniowanie temperatury. Wpustowy koniec ka¬ pieli jest goracy, a wypustowy koniec kapieli ma temperature taka, zeby szklo na kapieli przy tym¬ ze koncu bylo wystarczajaco sztywne do zdjecia go z kapieli; natomiast szerokosc powierzchni ka¬ pieli jest wieksza, niz szerokosc warstwy rozto¬ pionego szkla w postaci tasmy. Szklo doprowadza¬ ne jest do wpustowego konca kapieli z kontrolo¬ wana predkoscia w celu utworzenia na kapieli warstwy roztopionego szkla o temperaturze i gru¬ bosci, zapewniajacej rozplyniecie sie warstwy pod wplywem sily ciazenia i napiecia powierzchnio¬ wego. Szklo przesuwane jest w kierunku jego dlu¬ gosci wzdluz kapieli w czasie rozplywania sie go, a temperatura szkla w warstwie jest ustawicznie zmniejszana, z predkoscia taka, zeby zatrzymac rozplyw w miejscu, gdzie warstwa osiagnela za-* dana grubosc jaka ma miec szklo w postaci tasmy, przy czym w miare tworzenia sie tasmy jest ona jednoczesnie przesuwana na kapieli^ Najlepiej, gdy powierzchnia kapieli na calej jej dlugosci jest szersza, niz szerokosc wytwarzanej tasmy, natomiast sciany konstrukcji ograniczajacej roztopiony metal moga posiadac niezwilzalne po¬ wierzchnie, na przyklad z wegla w postaci grafi¬ tu lub azotku boru, na poziomie powierzchni ka¬ pieli przynajmniej w tej czesci kapieli, poprzez która przechodzi stabilizowana tasma* W tym celu konstrukcja scian zbiornika moze zawierac wkladki z grafitu lub azotku boru na poziomie powierzchni roztopionego metalu, który stanowi podloze dla szkla.W celu lepszego zrozumienia wynalazku, jest on opisany przykladowo w nawiazaniu do schema¬ tycznego rysunku, przy czym ruchoma warstwa jest utworzona przez doprowadzanie roztopionego szkla na kapiel z roztopionego metalu o ciezarze wlasci¬ wym wiekszym, niz ciezar wlasciwy szkla.Na rysunku fig. 1 przedstawia przekrój podluz¬ ny urzadzenia, a fig. 2 — poziomy rzut urzadze¬ nia i przekrój wzdluz linii II — II na fig 1. Te same oznaczenia cyfrowe oznaczaja te same czesci urzadzenia na obydwóch figurach.Na rysunku uwidoczniono kanal 1 przebiegajacy od pieca do topienia szkla, nie pokazanego na ry¬ sunku, przez który doprowadza sie roztopione szklo 2 z pieca do otwartego koryta utworzonego z dna 3 i scian bocznych 4, przy czym brzeg 5 dna 3 wystaje poza krancowa sciane 6 przy wpustowym koncu konstrukcji zbiornika, równiez posiadajacego dno 7, sciany boczne ft 1 sciane krancowa fi przy wypustowym koncu kapieli.Koryto moze byc wykonane z wegla, na przy¬ klad z grafitu lub tez moze byc zaopatrzone w gra¬ fitowe lokalne powierzchnie na poziomie lub sie¬ gajace do poziomu, na którym przesuwa sie szklo; równiez moze byc do tego celu uzyty azotek boru.Wewnatrz konstrukcji zbiornika znajduje sie ka¬ piel 9 z roztopionego metalu, wykazujaca wszyst¬ kie wlasciwosci kapieli opisanej wyzej, przy czym poziom 19 kapieli 9 znajduje sie tuz ponizej dna 8 koryta.Roztopione szklo 2 wlewane jest do koryta z predkoscia regulowana przez regulacje zastawki 11 i zasuwy 12 i ogólnie biorac szerokosc dna 351194 8 w poblizu brzegu 5 równa jest w przyblizeniu po¬ lowie szerokosci kapieli i usytuowane jest ono nad kapiela symetrycznie.Podczas dzialania urzadzenia, roztopione szklo o dozowanym doplywie przesuwa sie wzdluz koryta w postaci ciaglej warstwy pokrywajacej dno 3.Warstwa ta zeslizguje sie w temperaturze na przyklad okolo 900°C dla szkla sodowo-krzemowe¬ go, na kapiel, jak to oznaczono liczba 13, gdzie z uwagi na Odpowiednia grubosc warstwy, rozprze¬ strzenia sie ono stopniowo symetrycznie na kapieli, jak oznaczono to liczba 14, pod wplywem sil cia¬ zenia i .napiecia powierzchniowego, zmniejszajac jednoczesnie stopniowo swoja grubosc.Podczas rozprzestrzeniania sie ruchomej warstwy szkla, przy panujacych odpowiednich warunkach temperaturowych szklo jest obrabiane cieplnie tak, aby zwiekszyc jego lepkosc na stosunkowo krót¬ kim odcinku drogi, na przyklad na odcinku 1,5 m przy obrabianiu szkla sodowo-krzemowego. Cieplne Oddzialywanie na szklo stosuje sie celem zahamo¬ wania ruchliwosci masy szkla w kierunku po¬ przecznym warstwy w miare jej przesuwania sie w tej czesci przy której wystepuje zadana grubosc tasmy 15;*'w miare tego jak powstaje ona z war¬ stwy. ! Temperatura roztopionej kapieli przy goracym wpustowym koncu jest taka, aby na stosunkowo krótkim odcinku drogi temperatura szkla w war¬ stwie spadla do temperatury, w której nastepuje wystarczajace jej ustabilizowanie, aby powstrzy¬ mac boczny rozplyw i przez to ustalic maksymalna szerokosc ruchomej warstwy 14 i co za tym idzie, szerokosc i grubosc tasmy szkla 15 tworzonej z ru¬ chomej warstwy. '¦'.-,'¦¦ Zakres temperatur przy goracym koncu kapieli, bedzie oczywiscie zmieniac sie nieco w zaleznosci od skladu chemicznego szkla; na przyklad przy obrabianiu szkla sodowo-krzemowego temperatura ta spada z okolo 950° do okolo 850°C na odcinku 1,5 m. Przy wypustowym koncu kapieli tempera¬ tura szkla wynosi okolo 600PC*V.Dno 3 i sciany boczne 4 koryta ogrzewane sa w sposób znarry, jednak w kazdym razie tempe¬ ratura masy szkla zsuwanej na kapiel jest taka, zeby miala .ona blyszczaca lub jak czasem mówi sie; polerowana powierzchnie. W ten sposób pole¬ rowana tasma ó zadanej grubosci otrzymywana jest na kapieli < i przesuwana w kierunku wypustu.W celu szybkiego zwiekszenia lepkosci roztopio¬ nego szkla doprowadzanego na kapiel z elementów koryta 3, 4 i przez to zahamowania rozprzestrze¬ niania sie warstwy, kapiel moze byc wyposazona w regulatory temperatury 16 majace na celu uzy¬ skanie koniecznego spadku temperatury na krót¬ kim odcinku drogi ruchu: warstwy 14. Podobne regulatory 17. moga byc zainstalowane w prze¬ strzeni 18 ograniczonej nad kapiela 9 przez kon¬ strukcje sklepienia nad konstrukcja zbiornika, przy czym konstrukcja sklepienia zawiera sklepienie 19, sciane krancowa 20 przy goracym kondii kapieli, sciane krancowa 23 przy wypustowym koncu ka¬ pieli i sciany boczne 21. Roztopione szklo o tem¬ peraturze okolo 1000°C dostarczane jest do koryta i zeslizguje sie cala masa z koryta w„temperatur rze okolo 950°C na kapiel roztopionego metalu, gdzie jak juz wspomniano, temperatura szkla jest szybko obnizona za pomoca regulatorów termicz¬ nych o okolo 100 lub 150°C w celu zwiekszenia 5 lepkosci w stopniu zapewniajacym powstrzymanie dopuszczonego bocznego rozplywu roztopionego szkla w ruchomej warstwie .14.W celu zapobiezenia chemicznemu oddzialywaniu na material z którego wykonane jest koryto i aby n uniemozliwic tworzenie sie zanieczyszczen na po¬ wierzchni szkla w przestrzeni miedzy szklem a ka¬ piela, przestrzen 18 nad kapiela wypelniona jest gazem ochronnym utrzymywanym tam pod cis¬ nieniem. W tym celu kanaly 22 sa zwykle umiesz- is czone w konstrukcji sklepienia, aby utrzymywac krazenie gazu ochronnego przy niezbednej tempe¬ raturze w przestrzeni ponad kapiela.Nalezy zwrócic uwage, ze pionowa sciana kran¬ cowa 23 konstrukcji sklepienia przy wypustowym £9 koncu urzadzenia odpowiadajaca krancowej scia¬ nie 20 przy goracym koncu, jest umieszczona nizej, niz krancowa sciana 20 przy goracym koncu ka¬ pieli i znajduje sie blisko krancowej sciany 6 kon¬ strukcji zbiornikowej przy koncu wypustowym. 25 Stosuje sie to w celu zmniejszenia otworu wypu- stowego 24 dla szkla i utrzymania tym samym za¬ danego cisnienia w przestrzeni ponad kapiela. Li¬ niowa odleglosc miedzy wpustem lub goracym koncem, a wypustem lub koncem wypustowym 30 opisanego urzadzenia moze byc rzedu 15 m, nie mniej moze sie zmieniac w zaleznosci od przepu¬ stowosci szkla i zadanej predkosci chlodzenia tasmy szkla otrzymywanej na kapieli.Liczba 25 na fig. 1 oznaczono walec odbierajacy 35 tasme opuszczajaca kapiel i kierujacy ja do od- prezarki.Godnym jest uwagi fakt, ze o ile przy walco¬ waniu szkla arkuszowego do zadanej grubosci, blyszczace plaskie powierzchnie moga byc uzyska- 40 ne jedynie przez mechaniczne polerowanie, to we¬ dlug wynalazku, tworzy sie tasme o zadanej gru¬ bosci i z blyszczaca powierzchnia bezposrednio bez stosowania dodatkowo zabiegów polerowania.Wynalazek obejmuje nie tylko szklo wytwarzane « wedlug opisanego sposobu, lecz takze i opisane urzadzenie do stosowania tego sposobu. Urzadze¬ nie wyróznia sie przez zastosowanie regulatorów termicznych przewidzianych do szybkiego zwiek¬ szania lepkosci warstwy roztopionego szkla, utwo- 50 rzonej na kapieli w celu ustalenia zadanej grubosci warstwy i umozliwienia osadzania sie ustabilizowa¬ nej ruchomej warstwy na powierzchni podloza, prawie pozbawionego wlasciwosci tarcia, na któ¬ rym posuwa sie warstwa szkla. 55 =¦.'¦;¦ ¦, ¦-. ,¦¦'-'' . . ¦ .' - PL