Opublikowano. 30.VI.1966 51114 GOa, ,1%/oi KI *0r95-^ MKP "G05b" UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Klemens Pilarski, mgr inz. Zbigniew Bijak, mgr inz. Henryk Fober, Alojzy Smieja Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Urzadzenie hydrauliczne przeznaczone do sterowania i utrzymania samohamownosci silnika hydraulicznego przeznaczonego do ciagnika kombajnu weglowego Bl&LlOTEKA Urzedu Patentowego hlskiej lzecz?pospelil0[ UM Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie hydra¬ uliczne -przeznaczone do sterowania i utrzymania samohamownosci. silnika hydraulicznego przezna¬ czonego do ciagnika kombajnu weglowego, pracu¬ jacego na scianach o upadzie wiekszym niz 10°.Znane dotychczas ciagniki hydrauliczne produk¬ cji krajowej (typ KWB-3) i angielskiej (typ An¬ derson Boyes) z silnikami hydraulicznymi krzyw¬ kowymi wielotloczkowymi, stosowane do kombaj¬ nów weglowych, znalazly szerokie zastosowanie w kopalniach weglowych. Jednak pomimo wielu za¬ let, jakie te ciagniki posiadaja, nie moga one byc w obecnym rozwiazaniu zastosowane do pracy w scianach o upadach wiekszych niz 10°.Podczas pracy na upadzie wiekszym niz 10° sil¬ nik hydrauliczny takiego ciagnika przy jezdzie kombajnu w d(5l, jest napedzany dodatkowo za posrednictwem lancucha pociagowego i kola lan¬ cuchowego sila skladowa z ciezaru opadajacego kombajnu po równi pochylej, jaka w tym przy¬ padku jest nachylenie pokladu, w rezultacie sil¬ nik hydrauliczny ulega rozbieganiu. W rozwiaza¬ niu wedlug przedlozonego wynalazku do istniejace¬ go ukladu hydraulicznego dodano 2 zawory róz¬ nicowe sterowane samoczynnie, zainstalowane w przewodach laczacych rozdzielacz silnika hy¬ draulicznego z suwakiem zmiany kierunku obrotów tegoz silnika hydraulicznego.Oprócz tego w suwaku zmiany kierunku obro¬ tów, wykonano otwory umozliwiajace wyplyw 10 15 20 25 oleju do zbiornika w polozeniu srodkowym suwa¬ ka oraz doplyw do obydwu stron silnika hydra¬ ulicznego. Przewidziano równiez urzadzenie do mechanicznego blokowania ukladu silnika hydra¬ ulicznego w przypadku zaniku cisnienia oleju be¬ dacego w obiegu, chroniac przez to ciagnik przed samostaczaniem sie, w przypadku pracy ciagnika na scianie o upadzie 10° do 30°.Urzadzenie bedace przedmiotem wynalazku ob¬ razuje uklad hydrauliczny ciagnika samohamow- nego na fig. 1 i rózni sie od znanych rozwiazan za¬ stosowaniem w ukladzie hydraulicznym dwóch za¬ worów róznicowych 14, 15 przedstawionych na rys. fig. 2, zmiana konstrukcji suwaka kierunkowe¬ go 10 oraz zastosowaniem zebatego zatrzasku blo¬ kujacego 19.Zawory róznicowe 14, 15 skladaja sie ze wspól¬ nego korpusu 1, przy czym kazdy z zaworów skla¬ da sie z zaworu kulowego 2, tloczka róznicowego 3, sprezyny 4, dociskajacej tloczek róznicowy 3, spre¬ zyny 5, dociskajacej zawór kulowy 2 za pomoca gniazda 7 i tulejki 6, prowadzonej w pasowanym otworze. Gniazdo 7 opiera sie swobodnie o powierz¬ chnie czolowa tulejki 6. Wyzej opisane zawory róz¬ nicowe sa polaczone przewodami 8 i 9 z suwakiem zmiany kierunku obrotów 10 i przewodami 11 i 12 z rozdzielaczem 13.Dzialanie zaworów 14, 15 jest nastepujace: z chwila odprowadzenia oleju z suwaka zmiany kierunku obrotów 10 przewodem 8 do zaworu 14, nastepuje otwarcie zaworu i przewodem 11 poprzez 511143 51114 4 rozdzielacz 13 zasilane sa odpowiednie cylindry sil¬ nika hydraulicznego. W rezultacie nastepuje obrót silnika hydraulicznego az do momentu, gdy krzyw¬ ka silnika hydraulicznego zacznie wytlaczac olej z cylindra uprzednio napelnionego olejem.Olej wytlaczany z cylindra przez krzywke do¬ plywa przewodem 12 do drugiego zaworu 15, gdzie dalszy przeplyw jego jest zamkniety. Wobec tego w ukladzie hydraulicznym ciagnika nastepuje wzrost cisnienia oleju, który przewodem 16 doply¬ wa pod tloczek róznicowy 3. Z chwila pokonania oporu sprezyn 4 i 5 tloczek róznicowy 3, podno¬ si zawór kulowy 2 i umozliwia doplyw oleju z od¬ powiednich cylindrów przewodami 12 i 9 do suwa¬ ka 10. Przy tym predkosc odplywu oleju z cy¬ lindrów hydraulicznych jest zawsze taka sama, jak predkosc oleju doplywajacego do cylindrów hy¬ draulicznych nawet przy dzialaniu dodatkowa si¬ la napedzajaca na krzywke silnika hydraulicznego np. przy pracy ciagnika w scianach o upadzie wiekszym niz 10°.W zwiazku z powyzszym ciagnik jest samohamo- wny a jego predkosc jazdy po upadzie, nie zwiek¬ sza sie samoczynnie, czyli ze silnik hydrauliczny nie rozbiega sie. Dla zapewnienia samohamownos¬ ci ciagnika, podczas gdy silnik hydrauliczny jest wylaczony tzn. w czasie ustawienia suwaka zmiany kierunku obrotów 10 w polozeniu srodkowym, wy¬ konano w tym suwaku kanaly 17, umozliwiajace zasilanie obydwu stron silnika hydraulicznego i równoczesny odplyw oleju do zbiornika.Olej z pompy kanalem 17 zasila te cylindry hy¬ drauliczne, w których na skutek nieszczelnosci na¬ stapily ubytki oleju, co praktycznie umozliwia rów¬ niez zahamowanie ciagnika przy zatrzymanym sil¬ niku hydraulicznym, ale przy pracy pompy zasi¬ lajacej uklad hydrauliczny i przy utrzymaniu od¬ powiedniego cisnienia. W przypadku przerwania doplywu oleju do suwaka kierunkowego, np. przy wylaczeniu pompy zasilajacej uklad hydrauliczny, podany uklad zaworów, nie zabezpiecza maszyny przed samostaczaniem sie.W tym celu w urzadzeniu przewidziano samo¬ czynne blokowanie polozenia krzywki silnika hy¬ draulicznego 18. Zatrzask zebaty 19 wchodzi swymi zbieznie wykonanymi klami w luki miedzyzebne krzywki silnika, przy czym docisk zatrzasku od¬ bywa sie za pomoca nacisku sprezyny 21 na tlo¬ czek 20. Sterowanie tloczkiem 20 odbywa sie za po¬ moca zaworu 25. Olej hydrauliczny z pomp, doply¬ wa pod tloczek 22 powoduje jego przesuw i otwie¬ ra kanal do suwaka pod tloczek 20. Pod wplywem sil cisnienia na tloczek 20, nastepuje pokonanie oporów sprezyny 21 i oporów tarcia miedzyzebnego, oraz wycofanie wkladki 19 z zazebienia, umozli¬ wiajac swobodny obrót silnika.Przy zaniku cisnienia, tloczek 22 wraca do polo¬ zenia wyjsciowego pod naciskiem sprezyny 24, laczac przestrzen pod tloczkiem 20 z odplywem.Wtedy pod dzialaniem sprezyny 21 nastepuje prze¬ suniecie wkladki zebatej 19 w kierunku krzywki silnika i po trafieniu w luki miedzyzebne nastepu¬ je zablokowanie krzywki. PL