Opublikowano: 10.VI.1966 51082 KI. 30 a, 14/01 MKP UKD A 61Jf b Wspóltwórcy wynalazku i wlasciciele patentu: Andrzej Kiernozycki, Wroclaw (Polska), Kazi¬ mierz Zalucki, Wroclaw (Polska) Urzadzenie do rozwierania szyjki macicznej Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do roz¬ wierania kanalu szyjki macicznej kobiety, umozli¬ wiajace rozszerzenie kanalu szyjki macicy stopnio¬ wo od minimum do maksimum przy jednorazowym wprowadzeniu koncówki urzadzenia.Dotychczas do tego celu powszechnie uzywane sa tak zwane rozszerzadla Hegara, skladajace sie z zestawu kilkunastu pretów o stopniowo powiek¬ szajacej sie srednicy koncówki.Najpierw wprowadza sie pret o najmniejszej srednicy koncówki, wyjmuje go, nastepnie wpro¬ wadza sie kolejno nastepne prety o coraz wiekszej srednicy, az do uzyskania wymaganego stopnia rozwarcia szyjki macicy.Zabieg ten jest dlugotrwaly i niebezpieczny.Dzieki zastowaniu urzadzenia wedlug wynalazku zostaje skrócony znacznie czas rozszerzania, przez jednorazowe tylko wprowadzenie koncówki zmniej¬ sza sie niebezpieczenstwo uszkodzenia scianek ma¬ cicy, a ponadto ograniczona zostaje bolesnosc sa¬ mego zabiegu.Istota rozwiazania wedlug wynalazku polega na zastosowaniu konstrukcji koncówki skladajacej sie z kilku promieniowo rozwierajacych sie segmen¬ tów, pokrytych elastyczna koszulka ochronna, przy czym wymagany stopien rozwarcia jest nastawio¬ ny za pomoca pokretla umieszczonego w czesci chwytowej urzadzenia, zaopatrzonej w odpowied¬ nia podzialke. 10 15 25 Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladzie wykonania na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w stanie wyj¬ sciowym w czesciowym przekroju wzdluznym, fig. 2 — urzadzenie jak na fig. 1, lecz z rozwarta koncówka, fig. 3 — przekrój poprzeczny urzadze¬ nia wzdluz linii A — A na fig. 1, przedstawiajacy ulozenie w niej elementów i wspóldzialanie z trapieniem rozwierajacym i fig. 4 — widok urza¬ dzenia od strony pokretla.Urzadzenie ima czesc chwytowa, która stanowi tuleja 1, której zewnetrzna powierzchnia jest zlo¬ biona. W przedniej czesci tulei 1 zamocowana jest prowadnica 2 w ksztalcie pierscienia z rowkami.W kazdym z tych rowków promieniowo i prze¬ suwnie umieszczony jest jeden z segmentów kon¬ cówki 3. W celu zabezpieczenia segmentów kon¬ cówki 3 przed wypadnieciem na przednia czesc tulei 1 nakrecona jest nakretka zabezpieczajaca 4.Rowki prowadnicy 2 zapewniaja ruch promieniowy segmentów koncówki 3, które czescia chwytowa w ksztalcie trzpienia (fig. 1) osadzone sa w otwo¬ rach elementów 5. Pozostala czesc segmentów kon¬ cówki 3 wystaje na zewnatrz tulei 1 tworzac za¬ sadnicza czesc robocza urzadzenia. Elementy 5 roz¬ lozone sa gwiezdziscie wewnatrz tulei 1 i przednia czescia oparte o dna rowków prowadnicy 2, zas przeciwlegle ich konce znajduja sie w gniazdach 6 obsady tylnej 7 tulei 1. Obsada tylna 7 zabezpieczo¬ na jest przed obrotem wkretem ustalajacym 8. 5108231082 3 W srodku w kierunku osiowym obsada tylna 7 ma otwór, stanowiacy lozyskowanie gwintowane¬ go walka napedzajacego 9. Gwint tego walka ma profil prostokatny i jest lewozwojowy o duzym skoku. Profil prostokatny zwieksza sprawnosc po- f laczenia gwintowego, a lewozwojnosc i duzy skok zapewniaja wymagany kierunek i wielkosc prze¬ suwu osiowego trzpienia rozwierajacego 10 pola¬ czonego gwintowo z walkiem 9.Lrugi koniec trzpienia rozwierajacego 10 ma 10 ksztalt stozka z gwiezdziscie nacietymi rowkami, których dna sa równolegle do tworzacej stozka.W rowkach tych umieszczone sa elementy 5. Po¬ wierzchnie trzpienia rozwierajacego 10 i elemen¬ tów 5 maja zgodne plaszczyzny stylku, przy czym 15 boki rowków zabezpieczaja trzpien rozwierajacy 10 przed obrotem, zas plaszczyzny skosne w czasie osiowego przesuwu trzpienia 10 powoduja promie¬ niowe rozchodzenie lub schodzenie sie elementów 5, a tym samym zwiazanych z nimi segmentów 20 koncówki 3.W ten sposób uzyskuje sie powiekszenie lub zmniejszenie srednicy koncówki. W poblizu styku z trzpieniem rozwierajacym 10 elementy 5 opasane sa sprezyna 11, która zapewnia wlasciwe przylega- 23 nie powierzchni styku i samoczynne schodzenie sie elementów 5. Na walek napedzajacy 9 nakrecona jest nakretka 12 usuwajaca luz osiowy w polacze¬ niu gwintowym. Po stronie przeciwleglej w sto¬ sunku do trzpienia rozwierajacego 10 walek nape- 30 dzajacy 9 polaczony jest z pokretlem 13, wykona¬ nym w ksztalcie krzyzaka, nalozonym na tylna czesc tulei 1.W jednym z ramion krzyzowego pokretla 13 osa¬ dzony jest trzpien 14, dociskany za pomoca umiesz- J5 czonej na nim sprezynki 15 do obsady tylnej 7, na obwodzie której w kierunku osiowym wykonany jest szereg rowków do zablokowania w nich wierzcholka trzpienia 14 i (ustalenia w ten sposób polozenia pokretla 13. Na obwodzie tulei 1 w tylnej tt jej czesci znajduje sie podzialka 16, okreslajaca w milimetrach dana srednice zewnetrznego konca segmentów koncówki 3.Na obwodzie cylindrycznej czesci pokretla 13 na¬ niesiona jest kreska, która po kazdorazowym za- 45 dzialaniu zatrzasku ustawia sie naprzeciwko odpo¬ wiedniej wartosci cyfrowej podzialki 16. Pokretlo 13 ma w srodku kwadratowy otwór, w który wpro¬ wadzona jest tylna czesc walka napedzajacego 9, zabezpieczonego przed rozlaczeniem sie z pokretlem 50 13 za pomoca wkretu 17.Wystajace na zewnatrz tulei 1 czesci segmentów koncówki 3 pokryte sa elastyczna, na przyklad gu¬ mowa, koszulka ochronna 18.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w ten spo- 55 sób, ze przez pokrecenie w prawo pokretlem 13 nastepuje dbrót walka napedzajacego 9. Ruch obro¬ towy walka 9 zostaje zamieniony poprzez polacze¬ nie gwintowe na ruch posuwisty trzpienia rozwie¬ rajacego 10. Ruch osiowo posuwisty tego trzpienia 60 powoduje rozpychanie poprzez stozkowe powierz¬ chnie gwiezdziscie umieszczonych elementów 5, a tym samym stopniowo zwiekszanie sie srednicy i rozwieranie polaczonych z nimi segmentów kon¬ cówki 3, pokrytych koszulka ochronna 18. Wielkosc 55 rozwarcia segmentów koncówki 3 jest nastawiona i kontrolowana za pomoca trzpienia 14 zatrzasku.Wartosc liczbowa srednicy koncówki 3 odczytuje sie na podzialce 16 wyznaczonej na obwodzie tu¬ lei 1.Przez pokrecenie pokretlem w lewo nastepuje dzialanie odwrotne, obracajacy sie w lewo walek napedzajacy 9 powoduje wycofanie sie trzpienia rozwierajacego 10 i umozliwia sprezynie 11 opasu¬ jacej elementy 5 zwieranie poprzez te elementy poszczególnych segmentów koncówki 3.Wyjecie segmentów koncówki 3, na przyklad w celu ich odkazenia, jest latwe i nastepuje po od¬ kreceniu z przedniej czesci tulei 1 nalkretki zabez¬ pieczajacej 4. PL