Pierwszenstwo: Opublikowano: 5.III.1966 50791 KI. 45 g, 15/10 ,/ MK A 01 j i AS\AC ^hUW i UKD . \ Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Wiktor Zarzycki, mgr inz. Mariusz Kleszczewski, inz. Jerzy Ryszkowski Wlasciciel patentu: Centralny Zwiazek Spóldzielni Mleczarskich (Fabryka Aparatury Mleczarskiej), Warszawa (Polska) Maslnica Przedmiotem wynalazku jest maslnica, prze¬ znaczona do wykonywania procesów technologicz¬ nych, zwiazanych z obróbka smietany przy wyro¬ bie masla sposobem okresowym.Maslnica wedlug wynalazku rózni sie od podob¬ nych znanych maslnic tym, ze jest wyposazona w urzadzenie napedowe specjalnej konstrukcji, umozliwiajace latwa obsluge maslnicy przy uzy¬ ciu jednej dzwigni do jej uruchamiania i zatrzy¬ mywania. Uzyskuje sie to dzieki zastosowaniu dwustronnego sprzegla wieloplytkowego i dwu- biegowego silnika elektrycznego. Ponadto skrzynka przekladniowa maslnicy w postaci szczelnej oslony metalowej ma nogi kuliste, umozliwiajace latwe wypoziomowanie maslnicy oraz przejmujace wszel-"" kie wstrzasy i uderzenia, spelniajac role amorty¬ zatora wstrzasów.Maslnica wedlug wynalazku ma postac beczki dwustozkowej, której os obrotu znajduje sie w po¬ ziomej plaszczyznie zetkniecia sie podstaw stoz¬ ków i prostopadlej do ich osi geometrycznej. Wie¬ rzcholek jednego ze stozków jest sciety tworzac otwór zaladowczy i wyladowczy. Wierzcholek drugiego stozka beczki ma otwór zaopatrzony w zawór zamykajacy do odprowadzania maslanki.Ponadto beczka ma wziernik i zawór prózniowy, ulatwiajace obsluge maslnicy.Naped beczki stanowi skrzynka przekladniowa z wbudowanym silnikiem elektrycznym. Uzyskuje sie cztery biegi dzieki zastosowaniu silnika dwu- 15 20 30 biegowego i dwóch przelozen w ukladzie kine¬ tycznym. Skrzynka przekladniowa spoczywa na czterech nogach kulistych, umozliwiajacych regu¬ lowanie jej ustawienia z beczka i skompensowa¬ nia drobnych niedokladnosci montazu.Do uruchamiania i zatrzymywania beczki sluzy tylko jedna dzwignia, co zostalo rozwiazane kon¬ strukcyjnie dzieki zastosowaniu dwustronnego sprzegla wieloplytkowego. Przy wylaczaniu sprze¬ gla zostaje samoczynnie wlaczony uklad hamul¬ cowy, który zatrzymuje i unieruchamia beczke.Z ukladem tym zwiazana jest zapora. Podniesie¬ nie tej zapory powoduje przerwe w obwodzie lu- zownika i przez to zahamowanie ruchu obroto¬ wego beczki. Zastosowana zostala przekladnia ze¬ bata, skladajaca sie z dziesieciu kól zebatych wal¬ cowych o zebach srubowych oraz dwustronne sprzeglo wieloplytkowe.Uzyskuje sie dwa rodzaje obrotów bez koniecz¬ nosci stosowania przesuwnych kól zebatych, a po¬ zostale dwa biegi uzyskuje sie dzieki zastosowaniu silnika dwubiegowego. Zastosowanie takiego na¬ pedu daje duze korzysci, mianowicie umozliwia calkowite zabezpieczenie silnika przed przeciaze¬ niem podczas rozruchu, zabezpiecza kola zebate przed wylamaniem ich zebów oraz znacznie ula¬ twia obsluge maslnicy przez umozliwienie stero¬ wania elektrycznego z preselekcja oraz zastoso¬ wanie tylko jednej dzwigni do uruchamiania i za¬ trzymywania maslnicy. 5079150791 Na rysunku fig. 1 przedstawia maslnice wedlug wynalazku w widoku z przodu, fig. 2 — maslnice w widoku z boku, fig. 3 — skrzynke przeklad¬ niowa maslnicy w przekroju pionowym, fig. 4 — w podzialce powiekszonej noge kulista skrzynki przekladniowej w przekroju pionowym .Maslnica jest wykonana z dwóch stozków 1 i 2 polaczonych ze soba swoimi podstawami w miej¬ scu osi obrotu. Stozek 1 ma wierzcholek sciety tworzac otwór zaladowczy i wyladowczy, zamyka¬ ny hermetycznie pokrywa 3. Stozek 2 jest zaopa¬ trzony w otwór spustowy zamkniety zaworem 4 do odprowadzania maslanki. Ponadto beczka jest zaopatrzona we wziernik 5, umozliwiajacy sle¬ dzenie przebiegu procesów technologicznych w beczce, oraz w zawór prózniowy.Naped maslnicy jest zmontowany w przeklad¬ niowej skrzynce 6, spoczywajacej na czterech ku¬ listych nogach 7, umozliwiajacych dokladne wy- poziomowanie skrzynki. Noga taka jest przedsta¬ wiona w podzialce powiekszonej na fig. 4. Ma ona tulejke 8 osadzona dolnym koncem na kulistej podkladce 9 zabetonowanej w podlozu. Wewnatrz tulejki 8 osadzona jest sciagajaca sruba 10, zao¬ patrzona na górnym koncu w nakretke 11, Na srubie 10 osadzone sa dwie podkladki gumowe 12, amortyzujace wstrzasy. Noga jest osadzona w tu- lei wykonanej przy scianie 23 skrzynki przeklad¬ niowej.Przekladnia napedowa zawiera trzy waly 13, 14, 15 osadzone w lozyskach kulkowych w dolnej czesci skrzynki. Na pierwszym wale 13 zamoco¬ wane jest kolo pasowe 16 do pasków klinowych, przejmujace naped z silnika, i dwa zebate kola napedzajace 17, 18. Na drugim wale 14 zaklino¬ wane jest kolo hamulcowe 19 oraz dwa napedza¬ ne kola zebate 20, 21 osadzone na tym wale obro¬ towo. Na kolach 20, 21 osadzone sa plytki sprze¬ gla wieloplytkowego. Ponadto kola te sa sprze¬ gniete z walem za pomoca oslony sprzegla plyt¬ kowego polaczone z walem za pomoca wpustów.Pierwszy wal 13 z jego zebatymi kolami 17, 18 daje dwustopniowosc przekladni, kierujac stru¬ mien mocy na drugi wal 14, gdzie jest odbierany za pomoca sprzegla dwustronnego z kól 20, 21 o przelozeniu zwiekszajacym lub zmniejszajacym.Trzeci wal 15, osadzony w dwóch lozyskach stoz- 5 kowych i w jednym lozysku kulkowym, ma na nim zamocowane dwa kola zebate 24, 25, które przenosza moc na waly czwarty i piaty znanej przekladni.Urzadzenie napedowe maslnicy wedlug wyna- 10 lazku umozliwia stosowanie napedu lewego lub prawego. Zmiany napedu z lewego na prawy i od¬ wrotnie uzyskuje sie przez odpowiednie przesu¬ niecie sprzegla wieloplytkowego na prawo lub na lewo. Takie urzadzenie napedowe umozliwa ste- 15 rowanie maslnicy przy uzyciu tylko jednej dzwi¬ gni. ¦ * PL