Opublikowano: 10.111.1966 50708 KI 80a, 1/05 MKP B 28 c UKD AJ2Z Wspóltwórcy wynalazku: inz. Tadeusz Rotnicki, inz. Jerzy Borkowski, inz. Henryk Potrzebowski Wlasciciel patentu: Biuro Projektów i Studiów Przemyslu Ceramiki Bu¬ dowlanej, Poznan (Polska) Sposób homogenizacji masy gliniastej i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób homogeni¬ zacji masy gliniastej przeznaczonej do produkcji wyrobów ceramicznych, zwlaszcza cienkosciennych, oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Znany jest sposób homogenizacji masy gliniastej polegajacy na jej magazynowaniu w zelbetowym zbiorniku o ksztalcie scietego stozka, zwanym wie¬ za homogenizacyjna. Wieze napelnia sie odpowied¬ nio przygotowana masa gliniasta od góry, nato¬ miast wybieranie zhomogenizowanej masy odbywa sie u dolu, przy podstawie wiezy. Masa w czasie magazynowania w wiezy odbywa powolny ruch ku dolowi, a równoczesnie odbywa sie w niej pro¬ ces ujednorodniania na skutek dyfuzji czasteczek wody.Znany sposób homogenizacji posiada ta niedo¬ godnosc, ze trwa bardzo dlugo. Jest to spowodo¬ wane faktem, ze woda w temperaturze otoczenia posiada stosunkowo duza lepkosc, utrudniajaca jej dyfuzje do czasteczek (masy gliniastej.Znany jest równiez sposób ogrzewania masy for¬ mierskiej za pomoca pary bezposrednio w maszy¬ nie przeróbczej np. w prasie formujacej pasmo.Sposób ten daje pewne korzysci przy formowaniu a nastepnie suszeniu wyrobów. Jednakze nie moze on wplynac na poprawe jednorodnosci masy ze wzgledu na krótki czas dzialania pary. Ponadto doprowadzenie pary do prasy powoduje czesciowe przedostawanie sie jej do komory prózniowej i po¬ lo 20 25 gorszenie prózni, oraz wymaga stosowania prasy o skomplikowanej konstrukcji.Celem wynalazku jest unikniecie tych niedogod¬ nosci i uzyskanie optymalnego ujednorodnienia masy gliniastej w skróconym czasie, a równoczes¬ nie dostarczenie do dalszego przerobu masy for¬ mierskiej ogrzanej do temperatury okolo 50°C.Istota wynalazku polega na ogrzaniu masy gli¬ niastej za pomoca pary wodnej bezposrednio przed jej zaladowaniem do wiezy homogenizacyjnej. Ma¬ se ogrzewa sie do temperatury 50—70°C i wpro¬ wadza do wiezy zamknietej od góry. Wieze zabez¬ piecza sie przed nadmiernymi stratami ciepla na zewnatrz, aby imasa w dolnej czesci wiezy miala temperature tylko o kilka stopni nizsza od poczat¬ kowej. W tej temperaturze lepkosc wody wydat¬ nie maleje, dyfuzja czasteczek wody przebiega ener¬ gicznie, odbywa sie .szybki rozpad 'czasteczek gliny i równomierne ich pecznienie, dzieki czemu juz po dwóch dobach uzyskuje sie jednorodna mase for¬ mierska, nadajaca sie do produkcji cienkosciennych wyrobów ceramicznych.Sposób wedlug wynalazku pozwala osiagnac takze dalsze dodatkowe korzysci. Zuzycie energii do napedu mechanizmów wiezy homogenizacyjnej obniza sie o okolo 20%, wzrasta wydajnosc i ma¬ leje zuzycie energii maszyn formujacych, czas su¬ szenia wyrobów skraca sie o okolo 30%, a wytrzy¬ malosc mechaniczna wyrobów gotowych wzrasta. 507083 50708 4 Jak wspomniano na wstepie, znana jest wieza homogenizacyjna o ksztalcie scietego stozka otwar¬ tego ku górze. To znane urzadzenie jest wyposa¬ zone w mechanizm do równomiernego wybierania masy gliniastej przy podstawie wiezy. Mechanizm ten sklada sie ze slimaka posiadajacego ruch obro¬ towy dookola swojej osi, a równoczesnie wykonu¬ jacego powolny posuw dokola osi wiezy. Slimak otrzymuje naped od silnika elektrycznego przez re¬ duktor i kolo lancuchowe osadzone sztywno na wale slimaka.Slimak wraz z napedem jest wsparty na piono¬ wymi wale, do którego sa umocowane poziomo dwa cylindry hydrauliczne. Cylindry odpychaja sie od nieruchomego (kola zapadkowego, powodujac po¬ wolny ruch przerywany walu i (równoczesnie posuw slimaka dokola osi wiezy. Slimak podaje mase gli¬ niasta od brzegów wiezy ku srodkowi, przy czym w poblizu centralnego walu masa spada grawita¬ cyjnie na poziomy talerz ze zgarniaczem, a stad transporterem jest przenoszona do dalszej obróbki.To znane urzadzenie nie daje mozliwosci prowa¬ dzenia homogenizacji sposobem wedlug wynalazku.Ponadto opisane mechanizmy wybierajace sa klo¬ potliwe w eksploatacji i maja utrudniona regula¬ cje wydajnosci.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie ze zna¬ nej wiezy zelbetowej, która u góry jest wyposazona w szczelne zamkniecie polaczone z mieszadlem.Mieszadlo jest tak ustawione, ze jego zasilanie znajduje sie na zewnatrz, natomiast wylot znajdu¬ je sie pod zamknieciem w osi wiezy. Wewnatrz mieszadla sa umieszczone urzadzenia do naparza¬ nia masy gliniastej, która nastepnie opada do wne¬ trza wiezy. Oprócz tego glównego urzadzenia wy¬ nalazek posiada jeszcze inne urzadzenia stosowane najkorzystniej jednoczesnie, lecz które moglyby w razie potrzeby byc stosowane oddzielnie. Zostana one szczególowo opisane na przykladzie wykona¬ nia w zwiazku z rysunkiem, na którym fig. 1 przed¬ stawia przekrój pionowy urzadzenia a fig. 2 — schemat instalacji hydraulicznej do posuwu sli¬ maka w plaszczyznie.Wieza 1 zaopatrzona jest w górnej czesci w szczel¬ na obudowe 2, pod która znajduje sie wylot mie¬ szadla 3 wyposazonego w urzadzenia do naparza¬ nia masy gliniastej. Zasilanie mieszadla 3 odbywa sie przez wlot 4 na przyklad za pomoca nie poka¬ zanego na rysunku transportera czlonowego. Sli¬ mak 5 otrzymuje naped od silnika 6 przez reduk¬ tor 7 na kolo lancuchowe 8, w którym znajduje sie sprzeglo elastyczne ulatwiajace rozruch slimaka, szczególnie po kilkugodzinnym postoju.Slimak wraz z napedem i rura 9 jest ulozysko¬ wany za pomoca lozyska wzdluzno-poprzecznego 10 na plycie 11. W rurze 9 jest umieszczona rynna zsy¬ powa 12, a na rurze jest umocowane kolo zapad¬ kowe 13 obracane za pomoca cylindrów hydraulicz¬ nych 14 umocowanych pod plyta 11. Wybrana ma¬ sa spada rynna 12 ry ja przenosi do dalszego przerobu. Cylindry hydra¬ uliczne 14 umocowane waMiwie sa dociskane do kola 13 za pomoca sprezyn. Cylindry zasila pompa olejowa 16 o zmiennej wydajnosci poprzez dwu- polozeniowy rozdzielacz elektromagnetyczny 17.Ruch posuwisto-zwrotny tloczysk cylindrów hy¬ draulicznych zamienia sie na przerywany ruch obrotowy kola 13 oraz zwiazanej z nim rury 9 i sli¬ maka 5. Ilosc masy wylbieranej z wiezy w jednostce czasu reguluje sie za pomoca regulowania wydaj¬ nosci pompy 16. PL