UKD Opublikowano: 21.111.1966 7^ 5/oe mkp &ttir gAfb AJQ% BIBLIOTEKA Urzedu PtfUnloweflc Twórca wynalazku: mgr inz. Tadeusz Rut Wlasciciel patentu: Centralne Laboratorium Obróbki Plastycznej, Poz- znan (Polska) Urzadzenie do speczania i kucia walów korbowych zwlaszcza na prasach hydraulicznych Wynalazek dotyczy napedzanego prasa urzadze¬ nia do speczania i kucia walów korbowych, wypo¬ sazonego w zestaw matryc zaciskajacych obrabia¬ ny element i speczajacych go przez wzajemnie zbli¬ zanie ulozyskowanych suwliwie czlonów tego zesta¬ wu.Z patentu polskiego Nr 46874 znane jest urza¬ dzenie do speczania oraz speczania z równoczesnym wyginaniem, charakteryzujace sie tym, ze posiada co najmniej jeden lacznik ulozyskowany wahliwie w glowicy oraz górnej matrycy i pochylony wzge- dem linii prostopadlej do osi matryc o kat wiekszy od 0° i mniejszy niz 90° i powodujacy przy nacisku glowicy docisk matryc, a przez to mocowanie ma¬ terialu oraz przesuw matryc w kierunku poprzecz¬ nym do ruchu glowicy.W urzadzeniu wedlug tego patentu polskiego lacznika sa ulozyskowane w plaszczyznie podzialu matryc. Zastosowano przy tym dla kazdej górnej matrycy po dwa wspólosiowo 'ulozyskowane lacz¬ niki zamontowane po bokach matryc.W przypadku gdy w urzadzeniu do speczania i speczania z równoczesnym /wyginaniem os obro¬ tu lacznika lezy w plaszczyznie podzialu matryc, które to rozwiazanie stosuje sie do obróbki pla¬ stycznej elementów o duzych rozmiarach, na przy¬ klad przy ksztaltowaniu walów okretowych, ko¬ nieczne jest stosowanie matryc o lamanej powierz¬ chni podzialu, przy czym wykrój matrycy musi byc mniejszy od odstepu dwóch wspólosiowo ulo- 10 15 20 zyskowanych laczników urzadzenia. Rozwiazanie to jest skomplikowane i drogie.Celem wynalazku jest skonstruowanie urzadze¬ nia nie wykazujacego wyzej wymienionych niedo¬ godnosci i umozliwiajacego kucie walów korbo¬ wych.Cel ten osiagnieto wedlug wynalazku przez za¬ stosowanie przy kazdej górnej matrycy 00 naj¬ mniej dwóch laczników, ulozyskowanych wahli¬ wie w glowicy oraz w górnej matrycy, ponad plasz¬ czyzna jej podzialu.W przypadku ulozyskowania laczników w matry¬ cy w taki sposób, ze osie przegubów laczników leza poza plaszczyzna podzialu osiaga sie te korzysc, ze mozna podeprzec matryce na calej jej szerokosci, na skutek czego eliminuje sie sily zginajace po¬ przecznie i deformujace matryce. W tym przypadku równiez szerokosc matrycy nie jest ograniczona odstepem laczników. Takie rozwiazanie jest po¬ nadto znacznie tansze od znanych konstrukcji.Korzystnie jest, gdy ulozyskowania kazdego lacz¬ nika sa wykonane w postaci walków lub segmen¬ tów walków, jedne z nich zamocowane sa do glo¬ wicy wziglenie podstawy urzadzenia, a drugie do matrycy. Walki te lub segmenty wchodza w cylin¬ dryczne wybrania lacznika. Konce walków sa spie¬ te za pomoca ogniw, dzieki czemu uzyskuje sie zespolenie matrycy z glowica lub podstawa. Oczy¬ wiscie ulozysfeowanie moze byc tez wykonane w inny odpowiedni sposób. 5068450684 Korzystnie jest równiez, jezeli laczniki sa ulo- zyskowane co najmniej na calej szerokosci matry¬ cy, dzieki czemu osiaga sie male obciazenie po¬ wierzchni ulozyskowania, a stad wieksza jego trwalosc.Znaczna zaleta urzadzenia wedlug wynalazku jest to, ze wartosc wspólczynnika przelozenia sily pra¬ sy na sile speczania rosnie w trakcie procesu speczania i jest maksymalna na jego koncu, gdzie jak wiadomo opór stawiany przez material jest najwiekszy. Na skutek tego mozna znacznie obni¬ zyc sile nacisku pras w stosunku do dotychczas znanych urzadzen.Urzadzenie wedlug wynalazku mocowane jest na prasie, od której otrzymuje naped. Urzadzenie moze byc zaopatrzone we wlasny naped. Wówczas stanowi samodzielna maszyne.Urzadzenie jest wyposazone w wyginak umozli¬ wiajacy wyginanie obrabianego elementu podczas speczania.Przykladowe wykonanie urzadzenia wedlug wy¬ nalazku uwidoczniono na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w przekroju wzdluznym, przy czym na figurze tej po lewej stronie pokazano polozenie przed suwem roboczym, po prawej — polozenie w momencie zamykania sie matryc, fig. 2 — urzadzenie w widoku z boku z zamocowa¬ nym wyginakiem, przy czym na figurze tej po le¬ wej stronie pokazano polozenie urzadzenia w mo¬ mencie zamkniecia matryc, po prawej — polozenie pod koniec suwu roboczego prasy, a fig. 3 — sche¬ matycznie narzedzia zginajace speczany pret.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z zes¬ polu górnego i zespolu dolnego.Zespól górny umocowany jest do suwaka prasy.Sklada sie on z glowicy 1, do której zamocowano walki lozyskowe 2. Takie same walki 2 zamocowa¬ ne sa do matrycy górnej, na górnej jej powierzchni, czyli poza plaszczyzna podzialu matryc. Miedzy tymi walkami znajduje sie lacznik 3. Walki 2 sa ze soba polaczone ogniwami 4. Do kazdej matrycy górnej 8 sa zamocowane równolegle dwa walki lozyskowe 2 dwóch laczników 3. Dzieki temu pod¬ czas pracy urzadzenia uzyskuje sie zawsze zadana pozycje matrycy bez obawy jej nieprawidlowego odchylenia.Zespól dolny sklada sie z podstawy 5, na której ulozyskowano dolne matryce 6 i 7. Matryce te ulozyskowane sa wzgledem siebie suwliwie. Lewa dolna matryca 7 ma u dolu wzdluzny prowadnik wchodzacy w kanal prowadzacy wykonany w pra¬ wej dolnej matrycy 6. Dzieki takiej konstrukcji eliminuje sie moment gnacy matryce podczas 40 50 speczania i kucia walów korbowych. Podstawa 5 mocowana jest do stolu prasy 16.Matryce górne 8 posiadaja wystep 8a, który wchodzi w odpowiednie wybranie w matrycy dol¬ nej 7 i pelni role zabieraka. Poza tym, matryce górne z dolnymi prowadzone sa na slupkach 9.Urzadzenie dziala w nastepujacy sposób: W czasie ruchu roboczego prasy, suwak prasy naciska poprzez laczniki 3 na matryce 8 powodujac jej docisniecie do matrycy 7. W momencie zamyka¬ nia sie matryc nastepuje zacisniecie obrabianego preta 13 w radelkowanych wkladkach mocuja¬ cych 12, znajdujacych sie w wykrojach matryc.Nastepnie, nastepuje laczne przesuwanie matryc 7 i 8 po prowadnicach podstawy 5. Podczas suwu jalowego suwaka prasy (wzglednie po wykonaniu tego suwu) w wyniku dzialania cylindra pneuma¬ tycznego 10, zasilanego sprezonym powietrzem nastepuje wzajemne rozsuniecie sie matryc w po¬ lozenie wyjsciowe do oparcia o zderzaki 11. Dzie¬ ki zamocowaniu wyginaka 14 do glowicy 1 oraz od¬ powiedniego podkowadelka 15 do matrycy dolnej urzadzenie sluzy do kucia walów korbowych (fig.3). PL