Opublikowano: 21.111.1966 50719 TtT 49 h, 11 %c, #fjii MKP -B 33 k .. &Uj 5/0$ UKD | gTb l iot e k a U/j^du Palkowego Twórca wynaflazku: mgr inz. Tadeusz Rut Wlasciciel patentu: Centralne Laboratorium Obróbki Plastycznej, Poz¬ nan (Polska) Urzadzenie do speczania, zwlaszcza na prasach hydraulicznych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do speczania, zwlaszcza na prasach hydraulicznych, wyposazone w zestaw matryc zaciskajacych obra¬ biany element, spedzajacych go przez wzajemne zblizenie ulozyskowanych suwliwie czlonów tego zestawu. Z patentu polskiego Nr. 46874 znane jest urzadze¬ nie do speczania oraz speczania z równoczesnym wyginaniem charakteryzujace sie tym, ze posiada co najmniej jeden lacznik ulozyskowany wahliwie w glowicy oraz górnej matrycy i pochylony wzgle¬ dem linii prostopadlej do osi matryc o kat wiek¬ szy od 0° i mniejszy niz 90° i powodujacy przy nacisku glowicy docisk matryc, a przez to moco¬ wanie materialu oraz przesuw matryc w kierunku poprzecznym do ruchu glowicy. W urzadzeniu wedlug tego patentu polskiego laczniki sa ulozyskowane w plaszczyznie podzialu matryc. Zastosowano przy tym dla kazdej górnej matrycy po dwa wspólosiowo ulozyskowane lacz¬ niki zamontowane po bokach matryc. Uklad taki nie we wszystkich przypadkach byl korzystny, gdyz szerokosc matrycy byla ograniczo¬ na rozstawem laczników, a ponadto wystepowaly sily zginajace poprzecznie matryce, co moglo byc przyczyna jej deformacji. Celem wynalazku jest skonstruowanie urzadze¬ nia nie wykazujacego wyzej wymienionych niedo¬ godnosci. 15 20 25 30 Cel ten osiagnieto, wedlug wynalazku, przez za¬ stosowanie do kazdej górnej matrycy co najmniej jednego lacznika ulozyskowanego wahliwie w tej matrycy ponad plaszczyzna jej podzialu. W przypadku ulozyskowania lacznika w matrycy w taki sposób, ze os obrotu lacznika lezy poza plaszczyzna podzialu osiaga sie te korzysc, ze moz¬ na podeprzec matryce na calej jej szerokosci, na skutek czego eliminuje sie sily zginajace poprzecz¬ nie i deformujace matryce. W tym przypadku rów¬ niez szerokosc matrycy nie jest ograniczona odste¬ pem laczników. Korzystne jest, gdy ulozyskowania lacznika wy¬ konane sa w postaci dwóch walków lub segmentów walków, z których jeden jest zamocowany do glo¬ wicy wzglednie podstawy urzadzenia, a drugi do matrycy. Walki te lub segmenty wchodza w cylin¬ dryczne wybrania lacznika. Konce walków sa spie¬ te za pomoca ogniw, dzieki czemu uzyskuje sie zespolenie matrycy z glowica lub podstawa. Oczy¬ wiscie ulozyskowanie moze byc w inny odpowiedni sposób. Korzystnie jest równiez, jezeli lacznik jest ulo¬ zyskowany co najmniej na calej szerokosci ma¬ trycy, dzieki czemu osiaga sie male obciazenie po¬ wierzchni ulozyskowania, a stad wieksza jego trwa¬ losc. Urzadzenie wedlug wynalazku mocowane jest na prasie. Urzadzenie moze 'byc równiez zaopatrzo- 507193 50719 4 ne we wlasny naped. Wówczas stanowi samodziel¬ ne urzadzenie. Przykladowe wykonanie urzadzenia wedlug wy¬ nalazku uwidoczniono na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w przekroju wzdluznym, przy czym na figurze tej po lewej stronie pokaza¬ no polozenie przed suwem roboczym, po prawej — polozenie w momencie zamykania sie matryc, fig. 2 — urzadzenie w widoku z boku czesciowo w prze¬ kroju, w polozeniu pod koniec suwu roboczego, fig. 3 — urzadzenie w przekroju plaszczyzna ozna¬ czona linia A-A na fig. 2, fig. 4 — schematycznie ulozysikowanie dolnych matryc. Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z zes¬ polu górnego i zespolu dolnego. Zespól górny umo¬ cowany jest do suwaka prasy. Sklada sie on z .glo¬ wicy 1, do której zamocowano walki lozyskowe 2. Takie same walki 2 zamocowane sa do matrycy górnej ina górnej jej powierzchni, czyli poza plasz¬ czyzna podzialu matryc. Miedzy tymi walkami znajduje sie lacznik 3. Walki 2 sa ze soba polaczo¬ ne ogniwami 4. Zespól dolny sklada sie z podstawy 5, na której lozyskowano dolne matryce 6 i 7. Matryce te ulo- zyskowane sa wzgledem siebie suwliwie w sposób pokazany na fig. 4. Podstawa 5 mocowana jest do stolu prasy 16. Matryce górne 8 posiadaja wystep 8a który wchodzi w odpowiednie wybranie w matrycy dol¬ nej 7 i pelni role zabieraka. Poza tym matryce gór¬ ne z dolnymi prowadzone sa na slupkach 9. Urzadzenie dziala w nastepujacy sposób: W czjasie ruchu roboczego prasy, suwak prasy na¬ ciska poprzez lacznik 3 na matryce 8, powodujac jej docisniecie do matrycy 7. W momencie zamyka¬ nia sie 'matryc nastepuje zacisniecie obrabianego preta 13 w radelkowainych wkladkach mocujacych 12, znajdujacych sie w wykrojach matryc. Nastep¬ nie obydwie matryce 7 18 przesuniete zostaja po prowadnikach podistawy 5. Podczas suwu jalowego suwaka prasy (wzglednie po wykonaniu tego suwu) w wyniku dzialania silownika pneumatycznego 10, zasilanego sprezonym powietrzem nastepuje wza¬ jemne rozsuniecie sie matryc w polozenie wyjscio¬ we do oparcia o zderzaki 11. Zastrze z;e n i a p a t e n t o we 1. Urzadzenie do speczanda, napedzane prasa, wy posazone w zestaw matryc zaciskajacych obra¬ biany elemejnt i speczajacych go przez wzajemne zblizenie ulozyskowanych suwliwie czlonów tego zestawu, w którym obydwie górne matryce sa wyposazone w laczniki, laczace je przegubowo z przymocowana do prasy glowica, znamienne tym, ze laczniki (3) sa w górnych matrycach <8) ulozyskowane ponad plaszczyzna podzialu tych matryc i maja szerokosc zblizona do szerokosci matryc, zwlaszcza szerokosc równa lub wieksza od tej szerokosci. 2. Urzadizenie wedlug zaistrz, 1, znamienne tym, ze ulozyskowania lacznika (3) sa wykonane w po¬ staci zamocowanych do matrycy (8) i glowicy (1) lub podstawy (5) walków (2) lub segmentów walków, wchodzacych w cylindryczne wybrania laczników. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2 znamienne tym, ze dwa walki (2), stanowiace ulozysikowanie jed¬ nego lacznika sa polaczone na obydwu koncach za pomoca ogniw (4). ' 10 15 20 25 3050719 10 Yszzzzzzzzzzz^y YM//MW77A Fig. 150719 k\\\\\\\\\\\\\\\\\v AA fig. 3 ZG „Ruch" W-wa, zam. 16.11-65 naklad 430 egz. PL