Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.11.1966 50607 JLl. 47 i, -9- <#*, fyo MKP P U 4 B/oo UKfl) Twórca wynalazku: Zygmunt Bukowinski Wlasciciel patentu: Zaklady Wlókien Sztucznych „Elana", Torun (Polska) Urzadzenie do zabezpieczania elementów ruchowych maszyn, w szczególnosci pomp zebatych przedzarek wlókien sztucznych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do za¬ bezpieczania elementów ruchowych maszyn, w szczególnosci pomp zebatych przedzarek wlókien sztucznych.Pompy zebate stosowane w produkcji wlókien sztucznych sluza do przetlaczania pod duzym cisnieniem gestej i lepkiej cieczy wlóknotwórczej przez zespoly filtrów i dysz przedzalniczych.Gdy miedzy kola zebate pompy dostanie sie wraz z ciefcza drobne cialo obce, powoduje ono nagly wzrost oporu w pracy pompy, która w tym momencie winna sie zatrzymac, aby uchronic za¬ zebienie od uszkodzenia. , Do tego celu sluza urzadzenia zabezpieczajace róznych konstrukcji, polegajace badz na zerwaniu, badz tez na scieciu drutu, zwanego bezpieczni¬ kiem, wmontowanego w elementy napedu pompy.Urzadzenia te maja szereg wad, z których glówna jest mala czulosc, pochodzaca stad, ze wytrzyma¬ losc drutu na rozciaganie i scinanie rózni sie znacznie w róznych miejscach tego samego zwoju, w zaleznosci od nieuniknionych róznic grubosci i struktury metalu.Dodatkowa wada znanych bezpieczników jest znaczny wplyw docisku wkretu mocujacego drut na dzialanie urzadzenia zabezpieczajacego. Gdy docisk jest slaby, drut wymyka sie czesciowo spod glówki wkretu i odcinek rozciagany wydluza sie, opózniajac w ten sposób dzialanie bezpiecznika.Do dalszych wad znanych urzadzen nalezy brak 10 20 25 moznosci ich regulacji oraz trudnosci manipula¬ cyjne przy usuwaniu zniszczonego bezpiecznika i zakladaniu nowego.Zródlem wad — jak widac — jest przede wszystkim niepewnosc zabezpieczen opartych na zasadzie rozciagania i scinania drutu bezpieczni¬ ków.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci i zastosowanie urzadzenia zabezpieczajacego elementy ruchowe, w szczególnosci pompy zebate, którego konstrukcja zwieksza niezawodnosc za¬ bezpieczenia, umozliwia czula regulacje i ulatwia obsluge.Istota wynalazku jest wykorzystanie zasady gie¬ cia, zamiast rozciagania i scinania, bezpiecznika drutowego. Zeby pompy zebatej sa poddawane gieciu podczas pracy, przeto i element zabezpie¬ czajacy poddaje sie takze gieciu. W wyniku prze¬ mieszczania bezpiecznika przez obrót obsady lub np. przez przesuw liniowy w kierunku osi obrotu, mozna odpowiednio ustalic zadany moment gnacy.Dodatkowo konstrukcja urzadzenia wedlug wy¬ nalazku uniemozliwia osadzenie bezpiecznika „moc¬ niejszego", gdyz w otwór obsady nie mozna wlo¬ zyc grubszego preta. Zapobiega to powszechnie stosowanemu „blokowaniu" zabezpieczen przez obsluge pracujaca na akord.W urzadzeniu przewidziano takze wyeliminowa¬ nie regulacji zabezpieczen przez osoby niepowo- 506073 50607 4 lane. Obsada jest zablokowana wkretem, który mozna usunac dopiero po zerwaniu plomby.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat urzadzenia w czesciowym przekroju osiowym, fig. 2 — obsade bezpiecznika w przekroju osiowym, a fig. 3 — urzadzenie w wi¬ doku z góry.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z cy¬ lindrycznej obsady 1, wkreconej w tarcze I w poblizu jej t obwodu, z bezpiecznika 2 w postaci waleczka osadzonego w otworze 12 obsady 1, z wkretu 3 mocujacego bezpiecznik 2 w obsadzie 1, z wk^eJu^JL Rokujacego obsade 1 oraz wkretu 5 . ufita]jaQqeg<2 jranbowniczy drut 6. Plombowniczy | drut 6 jest przewleczony przez poziome otworki I we wkretach 4* i 5, przy czym konce, drutu 6 i ^aflicrwftfr sa- za; pomoca plomby 7.' -;' Wft^stkJ^-Czesci urzadzenia wedlug wynalazku sa osadzone na tarczy I, zwiazanej z pompa, wi¬ rujacej wokól osi A—A i otrzymujacej naped od tarczy II za posrednictwem bezpiecznika 2, które¬ go koniec spoczywa w wycieciu tarczy II. Gdy pompa zebata zatnie sie i zatrzyma, zatrzymuje sie równiez tarcza I, a obracajaca sie dalej tarcza 11 zgina bezpiecznik 2 i naped zostaje rozlaczony.Zuzyty bezpiecznik usuwa sie przez zluznienie wkretu 3 i wyciagniecie bezpiecznika poprzez wy¬ ciecie w tarczy TL Wkrety 4 i 5, drut 6 i plomba 7 zabezpieczaja urzadzenie przed rozregulowaniem przez niepo¬ wolane osoby.Regulacja zabezpieczenia polega na zmianie wartosci momentu gnacego (ramie X fig. 1) przez pokrecenie obsada 1 zaopatrzona w gwint 11, po¬ zwalajacy na umieszczanie jej w tarczy I na róz¬ nych glebokosciach. Centrycznie wykonany otwór 12 zapewnia utrzymanie stalej odleglosci Y bez¬ piecznika 2, a rowek 13 i wkret 4 (fig. 2 i 3) umozliwiaja zablokowanie obsady 1.W odmianie urzadzenia wedlug wynalazku ob¬ sade 1 stanowi gladki sworzen bez gwintu, w któ¬ rym otwór 12 dla bezpiecznika 2 jest wykonany mimosrodowo, a rowków 13 jest kilki. Regulacja polega na zmianie momentu gnacego przez zmiane odleglosci Y (fig. 1).Znajac wartosc sily niszczacej zab pompy zeba¬ tej i wytrzymalosc bezpiecznika 2 na giecie, moz¬ na wyliczyc dlugosci ramion X lub Y potrzebne do dokladnego wyregulowania zabezpieczenia. PL