Pierwszenstwo: 3. XII. 1963 Niemiecka Republika Demokratyczna Opublikowano: 28. XII. 1965 50443 KI. 21c, 27/04 MKP UKD.H 02 b 13/j 00 Twórca wynalazku: inz. Lothar Brauner Wlasciciel patentu: VEB Starkstrom-Anlagenbau Erfurt, Erfurt (Nie¬ miecka Republika Demokratyczna) Szafa z tworzywa sztucznego do urzadzen i zespolów elek¬ trycznych Wynalazek dotyczy szafy z tworzywa sztucz¬ nego, przeznaczonej do urzadzen i zespolów elek¬ trycznych, stanowiacej na przyklad wysokonapie¬ ciowa szafe rozdzielcza, przewozny lub stacyjny zasilacz transformatorowy oraz centrale sterow¬ nicza lub dyspozytorska.Znane obudowy z tworzyw sztucznych sa przy¬ stosowane przewaznie do aparatów elektrycznych o niewielkich wymiarach przestrzennych. Duze urzadzenia elektryczne sa natomiast budowane albo ze znormalizowanych ksztaltowników stalo¬ wych albo z blaszanych elementów profilowanych.Znana jest równiez blaszana konstrukcja skoru¬ powa, w której poszczególne elementy szafy sa odpowiednio powyginane i wzajemnie z soba po¬ laczone, przez co eliminuje sie koniecznosc stoso¬ wania konstrukcji wsporczej.Przy zastosowaniu oslon metalowych wymagany jest duzy naklac1 srodków na obróbke i wykoncze¬ nie ich powierzchni, a mimo to wystepuja w niej liczne miejsca ulegajace czesciowej korozji, powstfr- jace na przyklad z wytarcia lakieru wskutek cze¬ stego otwierania i zamykania drzwiczek. Ponadto na skutek naturalnego starzenia sie powlok tych oslon metalowych trzeba ponosic znaczne koszty na ich odnawianie.Stacje transformatorowe wolnostojace oraz lo¬ kalne rozdzielnice sieciowe sa wykonywane naj¬ czesciej z betonowych elementów prefabrykowanych 15 20 25 30 lub z cegly, co jednak w porównaniu z obudowa metalowa jest znacznie drozszym rozwiazaniem.Znane sa próby zastosowania do konstrukcji tego rodzaju szaf i obudów tworzywa sztucznego, przy czym odpowiednia wytrzymalosc mechaniczna na sciskanie i skrecanie uzytych plyt uzyskano za pomoca stalowych tasm. Niezaleznie od tasm stalowych zastosowane plyty z tworzywa sztucz¬ nego musza miec znaczna wytrzymalosc, a i na¬ klad robocizny na montaz takiej oslony nie jest maly.Wynalazek ma na celu zastosowanie tworzywa sztucznego do budowy nawet duzych szaf i obu¬ dów, przy czym ze wzgledu na izolacyjne wlas¬ nosci tworzywa ogranicza sie jej wymiary, co przy uwzglednieniu nieznacznej gestosci tworzywa po¬ woduje wydatne zmniejszenie ciezaru calego urza¬ dzenia, a przy tym osiaga sie oszczednosci na kosztach zwiazanych z robotami wykonczeniowy¬ mi.Wynalazek eliminuje wszelkie trudnosci zwia- znane z budowa róznej wielkosci nawet duzych szaf do urzadzen i zespolów elektrycznych przy uzyciu tworzywa sztucznego.Problem zwiazany z tym zagadnieniem polega na tym, ze wyroby z tworzywa sztucznego nie sa wytwarzane w wytwórniach w kazdych wymaga¬ nych rozmiarach i o odpowiednim wykonczeniu, gdyz najbardziej rentowny wyrób sprowadza sie do niewielkiej liczby odmian i rodzajów wyrobu, 5044350443 zwlaszcza przy niewielkich partiach tego wyrobu, jak to moze miec miejsce dla budowy róznego rodzaju obudów i szaf. Waznym czynnikiem decy¬ dujacym o przydatnosci tworzywa sztucznego do tego celu jest stosowana na miejscu budowy tech¬ nika obróbki tworzywa, jak równiez ksztalty po¬ szczególnych uzytych elementów oraz ich pola¬ czenia. Polaczenia obudowy dokonywane przez sklejanie lub spawanie nie stanowia korzystnego rozwiazania ze wzgledu na swa duza pracochlon¬ nosc i w wyniku tego moze nastapic zrównowa¬ zenie technicznych korzysci stosowania tworzywa z wadami ekonomicznymi.Zgodnie z wynalazkiem problem ten rozwiazano w ten sposób) ze gotowe zlacza katowe, prety ksztaltowe oraz plyty sa laczone z soba ksztal¬ towo, podczas gdy podstawowy korpus zlacza ka¬ towego posiada w miejscu polaczenia z pretem ksztaltowym odpowiedni czop lub/oraz otwór prze* lotowy wzglednie odpowiednie zaglebienie i za pomoca tego czopa lub dodatkowego elementu wprowadzono w otwór przelotowy lub zaglebienie laczone sa z tymi zlaczami prety ksztaltowe.Prety ksztaltowe szafy wedlug wynalazku sa zaopatrzone równolegle do swej podluznej osi w co najmniej dwa kanalki ksztaltowe przesuniete wzgledem siebie o 90°, w które to kanalki sa osadzane plyty zaopatrzone w tym celu w krawe¬ dzie o takim samym profilu jak te kanalki. Oprócz tego prety ksztaltowe sa zaopatrzone na calej swej dlugosci lub tez na pewnych odcinkach w odpowiednie zaglebienie przystosowane do wcis¬ niecia zlacz katowych, które sluza jednoczesnie do ewentualnego mocowania róznych elementów bu¬ dowlanych.Przewidziano równiez wykonanie zlacza katowego tylko z zaglebieniami zamiast czopów i otworów przelotowych, w których wciskane sa prety ksztal¬ towe z czopami lub z elementami dodatkowymi wcisnietymi w odpowiednie zaglebienia. Zgodnie z wynalazkiem przewidziano odpowiednia gume profilowana, sluzaca jako zderzak dla ewentualnych drzwiczek, która jest osadzana w kanalku ksztal¬ towym preta ksztaltowego. Wynalazek gwaran¬ tuje uzyskanie technicznych korzysci przy budo¬ wie szaf i .obudów wynikajacych z wlasciwosci tworzywa sztucznego, które powoduja oszczednosc uzytego materialu oraz objetosci oslony. Ekono¬ miczne zas korzysci wynikaja z oszczednego trans¬ portu i ekonomicznej powierzchni budowlanej na stanowisku pracy, jak równiez z oszczednosci na kosztach wykonczenia powierzchni oslon i ich konserwacji. Koszty wykonczeniowe zmiejszone sa przede wszystkim dlatego, ze ograniczaja sie je¬ dynie do przyciecia na odpowiedni wymiar pretów ksztaltowych oraz plyt natomiast pozostale ele¬ menty uzyte do budowy sa prefabrykowane.W przypadku zastosowania elementów wedlug wy¬ nalazku odpadaja zupelnie czynnosci jakie wyste¬ powaly w przypadku obudów metalowych, takie jak zginanie, spawanie, skrecanie srubami, szli¬ fowanie oraz polerowanie, a nastepnie lakierowa¬ nie. Ponadto dla scislego utrzymania odpowiednich wymiarów oslony mozna zrezygnowac z szablo¬ nów montazowych. . ., Wynalazek bedzie objasniony blizej: na, podsta¬ wie przykladu wykonania elementów zilustrowa- 5 nego na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zlacze katowe A w rzucie aksonometrycznym z trzema czopami 1 przeznaczonymi do polaczenia trzech pretów ksztaltowych B v? trzech plaszczyz¬ nach, fig. 2 tt- zlacze katowe A równiez w rzucie w aksonometrycznym z dwoma czopami l.//oraz jed¬ nym otworem przelotowym 2, przeznaczonymi do polaczenia trzech lub wiecej pretów ksztal¬ towych B w trzech plaszczyznach, fig. 3 — element ksztaltowy C, w rzucie aksonometrycznym, stano- 19 • wiacy czesc dodatkowa, wspólpracujaca ze zlaczem katowym z fig. 2, fig. 4— przekrój preta. ksztal¬ towego B o zblizonym ksztalcie do prostokata, który jest przystosowany do polaczenia dwóch, plyt D w dwóch wymiarach, fig. 5 — przekrój 20 preta'ksztaltowego, przystosowanego do polaczenia trzech plyt D w dwóch wymiarach, fig. 6 — prze¬ krój preta ksztaltowego B o ksztalcie zblizonym do katownika, który jest przystosowany do polacze¬ nia dwóch plyt D w dwóch plaszczyznach, fig. 7 — 25 przekrój preta ksztaltowego B o ksztalcie zblizo¬ nym do litery T, który jest przystosowany do po¬ laczenia trzech plyt w dwóch plaszczyznach,, a fig. 8 — przekrój preta ksztaltowego B zaopatrzo¬ nego w gume profilowana E, sluzaca jako odbój 30 dla drzwiczek Fi wcisnieta w dodatkowy kanalek 5 oraz zgrubienie krawedzi plyty D, jak równiez elementy zawiasowe G i H.Jak to uwidoczniono na rysunku krawedz plyty D uzalezniona jest od ksztaltu kanalku 3 preta ksztaltowego B przedstawionego na fig. 4 do 7.Montaz szafy wedlug wynalazku bez scianek dzialowych, zrealizowany za pomoca gotowych ele¬ mentów przedstawionych na fig. 1 do 4 jest opi- 40 sany ponizej.Do kanalku 3 preta ksztaltowego B wsuwa sie krawedz plyty D. W zaglebienie. 4 preta ksztalto¬ wego B wprowadza sie czop 1 zlacza katowego A. wedlug fig. 1. Nastepnie na druga krawedz ply- 45 ty D wsuwa sie drugi pret ksztaltowy B, który jest osadzony na nastepnym czopie uzytego zlacza katowego A. Postepujac podobnie zaklada sie dru¬ gie i trzecie zlacze katowe A, jak równiez trzeci i czwarty pret ksztaltowy B. Jako czwarte zlacze 50 katowe A stosuje sie zlacze wedlug fig. 2, przy¬ czyni jeden czop 1 wcisniety jest w zaglebienie 4 jednego preta ksztaltowego B, natomiast otwór przelotowy 2 tego zlacza przylega do wglebienia 4< innego preta ksztaltowego. W otwór przelotowy 2 55 tego zlacza katowego oraz w zaglebienie 4 preta, ksztaltowego B jest wciskany element C.Przez polaczenie ksztaltowe zlacz katowych A. z pretami ksztaltowymi B z jednej strony oraz. pretów ksztaltowych B i plyt D z drugiej strony, 60 uzyskuje sie scianke stanowiaca nierozlaczny ele¬ ment budowlany, który poprzez wyjecie element tu C przez otwór przelotowy czwartego, zlacza ka¬ towego* mozna rozbierac na czesci skladowe. Przy montazu nalezy zwracac uwage aby niezajete czo- (:5 py 1 wszystkich zlaczy katowych A oraz wolne 355 50443 6 Ikanalki pretów ksztaltowych B byly usytuowane w jednym kierunku, na przyklad do góry.Dalszy przebieg montazu polega na tym, ze ^w wolne kanalki preta ksztaltowego polaczonego :z drugim zlaczem katowym wsuwa sie nastepna plyte D. Dalszy montaz przebiega w sposób uprzednio opisany, przy czym nalezy pamietac, ze ostatnia plyta D jest polaczona ze zlaczem kato¬ wym A z fig. 2 za pomoca elementu dodatko¬ wego C.W koncu nalezy wspomniec, ze wglebienie 4 preta 'ksztaltowego B posiada odpowiednie celowe uksztaltowanie, w które to wglebienie wsuwane sa nózki ewentualnych elementów do zabudowa¬ nia oslony przed zalozeniem na ten pret ksztal¬ towy drugiego zlacza katowego A.Jest równiez mozliwa zamiana drugiego zlacza katowego A wedlug fig. 2 w polaczeniu z elemen¬ tem dodatkowym C lub tez zlacza katowego we¬ dlug fig. 1 lub 2 bez czopów 1 jednak zaopatrzo¬ nych we wglebienia. Tego rodzaju zamiana dla prawidlowego wykorzystania wynalazku nie ma wiekszego znaczenia.Wazna jest wielkosc zlacza katowego A i preta ksztaltowego B.Drzwiczki szafy wedlug wynalazku' zawieraja albo usztywnione krawedzie, albo tez moga byc usztywnione pretami ksztaltowymi w sposób uprzednio opisany, przy czym uzyty pret ksztal¬ towy B zawiera tylko jeden kanalek ksztaltowy 3 bez wglebien 4, a zlacze katowe zawiera tylko dwa czopy 1 lub jeden czop i jeden otwór prze¬ lotowy.Drzwiczki mozna zamocowac albo do preta ksztaltowego B albo powierzchniowo do plyty.Rozwiazanie odboju zgodnie z wynalazkiem za pomoca gumy profilowanej E gwarantuje dobre i trwale zabezpieczenie hermetyczne przed wilgo¬ cia i pylem. Jezeli istnieje koniecznosc zastoso¬ wania drzwiczek dwuskrzydlowych z poprzeczka •dzialowa lub bez poprzeczki, wtedy nalezy uzyc prety ksztaltowe B drugiego typu, jak to uwidocz¬ niono na fig. 5.Fig. 6 i 7 nie wymaga blizszych objasnien, gdyz ^przedstawiaja one odmiane profilu preta ksztal¬ towego B, który moze byc dowolny i dobrany wedlug wymaganej wytrzymalosci i technicznych potrzeb.Polaczenie szafy mozna równiez zrealizowac 5 w przypadku pozbawienia odpowiedniego profilu krawedzi plyt D, co z jednej strony spowoduje ulatwienie montazu, ale z drugiej strony oslabi wytrzymalosc calej szafy, Ponadto czopy wcisniete we wglebienia 4 lub wglebienia 6 mozna zabezpieczyc dodatkowo przez przyklejenie lub zacisniecie powierzchniowe. PL